Αυτό το αλλόκοσμο, μυστηριακό κινηματογραφικό ταξίδι που εμπνεύστηκε πριν από μισό αιώνα ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ και προβάλλεται τώρα σε αποκατεστημένη 4K βερσιόν αποτελεί μια εμπειρία που ο καθένας οφείλει να ζήσει.
Όπως η φυλή των πιθήκων στην πρώτη σεκάνς της ταινίας περνάει σε μιαν άλλη, εξελιγμένη πραγματικότητα με το πέταγμα ενός κόκαλου στον αέρα, έτσι και το «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος» ταξίδεψε το κινηματογραφικό μέσο στο μέλλον του μέσα σε 149 λεπτά. Πριν από μισό αιώνα ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ κατάφερε να ανοίξει το βλέμμα του σινεμά και να συλλάβει με την κάμερά του κάτι πιο μεγάλο.
Και δεν αναφερόμαστε μόνο στο Διάστημα και στην περφεξιονιστική του απεικόνιση, η οποία άλλαξε μια για πάντα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το «εξωγήινο». Μιλάμε περισσότερο για το ότι κατόρθωσε να αποτυπώσει σε μια στενή λωρίδα φιλμ το υπαρξιακό βάρος, τις μεταφυσικές ανησυχίες και το ανυπέρβλητο άγχος μας για το αβέβαιο μέλλον που μας περιμένει.
Μέχρι την «Οδύσσεια» το σινεμά προσπαθούσε να απεικονίσει μια ιστορία εν είδει θορυβώδους ζωγραφικού πίνακα (παρα)φορτωμένου με εικόνες. Στο κορυφαίο έργο επιστημονικής φαντασίας όλων των εποχών, ωστόσο, οι σιωπές και το κενό κυριαρχούν. Δύο στοιχεία που, ενώ είναι παρόντα στη ζωή, φροντίζουμε να τα διώχνουμε από τη σκέψη μας με κάθε τρόπο, αφού ενεργοποιούν το «φόβο του θανάτου».
Ο Κιούμπρικ μας υπενθυμίζει κιόλας από την πρώτη στιγμή ότι, για να επιβιώσουμε, είμαστε αναγκασμένοι να ξεπεράσουμε το είδος μας και να αφεθούμε στα χέρια μιας άγνωστης συμπαντικής ισορροπίας, όπως το γιγάντιο Space Child. Και ο θεατής, για να μπορέσει να βιώσει μια υπερβατική κινηματογραφική εμπειρία σαν την «Οδύσσεια», θα πρέπει να ξεχάσει αυτά που γνωρίζει και να αφεθεί στους υπνωτικούς ρυθμούς ενός διαφορετικού βιώματος.
Εξάλλου, η μεγαλοσύνη αυτού του έργου έγκειται στην απλότητά του (δείτε την αυστηρή γεωμετρία του μονόλιθου) και τη συντριπτική παραδοχή της ασημαντότητάς μας μπροστά στο απέραντο σύμπαν. Κάπως έτσι αυτό το αλλόκοσμο κινηματογραφικό ταξίδι –και μάλιστα σε αποκατεστημένη 4K βερσιόν– για την εξακρίβωση της προέλευσης ενός μυστήριου αντικειμένου αποτελεί ακόμη και σήμερα μια εμπειρία που ο καθένας οφείλει να ζήσει.
Μεγ. Βρετανία, ΗΠΑ. 1968. Διάρκεια: 149΄. Διανομή: TANWEER.
Περισσότερες πληροφορίες
2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος
Ένα άγνωστο αντικείμενο γίνεται αντιληπτό από μια αποικία ανθρώπων στο φεγγάρι. Μια αποστολή ξεκινά για το Διάστημα, με σκοπό να εξακριβωθεί η προέλευσή του με τη βοήθεια του υπερεξελιγμένου υπολογιστή HAL.
