S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα

5

Αξεπέραστη μαύρη σάτιρα του Ψυχρού Πολέμου με τέσσερις βασικές οσκαρικές υποψηφιότητες και τον απίστευτο Πίτερ Σέλερς σε τριπλό ρόλο.

S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα

Αξεπέραστη μαύρη σάτιρα του Ψυχρού Πολέμου με τέσσερις βασικές οσκαρικές υποψηφιότητες και τον απίστευτο Πίτερ Σέλερς σε τριπλό ρόλο.

S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα - εικόνα 1

Από τις 13 ταινίες μεγάλου μήκους που πρόλαβε να γυρίσει στην καριέρα του ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ, μόνο οι πρώτες δύο («Fear and Desire», «Killer’s Kiss») διαθέτουν πρωτότυπο σενάριο. Ακόμη και ο «Σπάρτακος» με τη «Λολίτα», γραμμένες από τους Ντάλτον Τράμπο και Βλάντιμιρ Ναμπόκοφ αντίστοιχα, βασίζονται σε λογοτεχνική πρώτη ύλη, ενώ όλες οι ταινίες που υπέγραψε σεναριακά ο Αμερικανός auteur ξεκινούν από ένα περισσότερο ή λιγότερο γνωστό μυθιστόρημα. Ο Κιούμπρικ όμως επενέβαινε δραστικά επάνω του, άλλαζε την πλοκή, κάποιες φορές και το ύφος του, ενώ φρόντιζε να μετατρέψει τη λογοτεχνία σε σινεμά.

Και μάλιστα σε καθαρό, συναρπαστικό σινεμά. Έτσι δύο χρόνια μετά τη «Λολίτα» (1962), στην οποία απέδειξε πως, καθοδηγούμενος από το ευφυές στιλ του Ναμπόκοφ, μπορεί να κρύψει ταχυδακτυλουργικά μια κοφτερή ειρωνεία κάτω από το δράμα ενός απαγορευμένου έρωτα, ο 38χρονος Κιούμπρικ αποφάσισε να διασκευάσει τη σκοτεινή φαντασία του Πίτερ Τζορτζ «Red alert» όχι ως ένα sci-fi θρίλερ πάνω στον πυρηνικό όλεθρο, αλλά ως μια σπαρταριστή μαύρη κωμωδία.

Ο ίδιος ο συγγραφέας αντέδρασε στην ιδέα, ο Τέρι Σάουθερν («Ο Χαρτοπαίχτης», «Ξένοιαστος Καβαλάρης», «Barbarella») προσλήφθηκε στα τελευταία στάδια της επανεγγραφής για να ανεβάσει τους χιουμοριστικούς τόνους και το αποτέλεσμα ήταν μια αριστουργηματική σάτιρα του Ψυχρού Πολέμου αλλά και του παραλογισμού που χαρακτηρίζει τη στρατιωτική (βλ. καθαρά μιλιταριστική) και πολιτική εξουσία.

S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα - εικόνα 2

Πρόκειται για μια θεματολογία που επανέρχεται στο έργο του Κιούμπρικ («Σταυροί στο Μέτωπο», «Full Metal Jacket»), ο οποίος τολμάει στο αποκορύφωμα της αντισοβιετικής υστερίας να μοιράσει ευθύνες και να σατιρίσει ανελέητα τον απόλυτο –για την εποχή– εφιάλτη. Στην ταινία αυτός ξεκινάει όταν ένας Αμερικανός παράφρων στρατηγός διατάζει τα βομβαρδιστικά του να εξαπολύσουν πυρηνική επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Κι ενώ το Πεντάγωνο καλεί τη Μόσχα για να αντιμετωπίσουν από κοινού την ιδιόρρυθμη κατάσταση, πληροφορείται την ύπαρξη ενός μηχανισμού σοβιετικών αντιποίνων που ούτε το Κρεμλίνο είναι σε θέση να ελέγξει.

Καθώς η πλοκή τρέχει σε τρία παράλληλα μέτωπα, το Πεντάγωνο, τη στρατιωτική βάση απ’ όπου ξεκίνησε η επίθεση και το μοιραίο αεροπλάνο, ο Κιούμπρικ διευθύνει με αξεπέραστη σκηνοθετική δεξιοτεχνία αυτόν τον κωμικοτραγικό θίασο που κρατάει στα χέρια του τη μοίρα της ανθρωπότητας, συνδέοντας ξεκαρδιστικά και τόσο –μα τόσο– πικρά τη μεγαλομανία της εξουσίας, τα σεξουαλικά απωθημένα (ο φαλλικός συμβολισμός της ατομικής βόμβας) και τη σύγχρονη, τεχνοκρατική διάσταση της (παν)ανθρώπινης «ύβρεως». Μία από τις καλύτερες κωμωδίες της κινηματογραφικής ιστορίας, με τέσσερις οσκαρικές υποψηφιότητες και τον μοναδικό Πίτερ Σέλερς («Κύριοι, δεν μπορείτε να πλακώνεστε εδώ μέσα. Είμαστε στην αίθουσα πολέμου!») σε τριπλό ερμηνευτικό ρεσιτάλ.

Α/Μ. ΗΠΑ, Μ. Βρετανία. 1964. Διάρκεια: 94΄. Διανομή: SEVEN FILMS.

Περισσότερες πληροφορίες

S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα

DR. STRANGELOVE, OR HOW I LEARNED TO STOP WORRYING AND LOVE THE BOMB
5
  • Κωμωδία
  • 1964
  • Διάρκεια: 95 '
  • Στάνλεϊ Κιούμπρικ

Ένας Αμερικανός παράφρων στρατηγός διατάζει τα βομβαρδιστικά του να εξαπολύσουν πυρηνική επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Κι ενώ το Πεντάγωνο καλεί τη Μόσχα για να αντιμετωπίσουν από κοινού την ιδιόρρυθμη κατάσταση, πληροφορείται την ύπαρξη ενός μηχανισμού σοβιετικών αντιποίνων που ούτε το Κρεμλίνο είναι σε θέση να ελέγξει.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Σινεμά

Δεν Είσαι η Μητέρα μου

Ρεαλισμός και φαντασία συνδιαλέγονται με υπόγεια ένταση, καθώς φολκλορικοί μύθοι και ψυχολογικές διαταραχές μετατρέπουν μια ιστορία ενηλικίωσης σε ατμοσφαιρικό, αλλά βραχυκυκλωμένο στην κορύφωσή του θρίλερ τρόμου.

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΡΗΣΤΟς ΜΗΤΣΗς
01/12/2022

Η Μεγάλη Ρήξη

Ένα ζευγάρι και μια χώρα κομμένοι στα δυο. Μια εύκολη πολιτικοινωνική αλληγορία (υποψήφια για έξι Σεζάρ) που διασώζεται χάρη στο χιούμορ και τις απολαυστικές ερμηνείες.

Λάιλ, ο Φίλος μου ο Κροκόδειλος

Οι οσκαρικοί συνθέτες του "La La Land" και ο πληθωρικός Χαβιέρ Μπαρδέμ κάνουν ότι μπορούν για να ζωηρέψουν τραγουδιστικά και ερμηνευτικά, αντίστοιχα, ένα κωμικό μιούζικαλ για δεκάχρονα.

Μέρες του ‘36

Ο Αγγελόπουλος βρίσκει το προσωπικό αφηγηματικό ύφος του (πλάνα – σεκάνς, πλαστικές εικόνες, απουσία πρωταγωνιστικών χαρακτήρων, αποστασιοποίηση, σχέση Ιστορίας και ατόμου), το οποίο θα "απογειώσει" στον επερχόμενο "Θίασο".

Devotion: Οι Ήρωες των Αιθέρων

Αντιρατσιστική πολεμική περιπέτεια χωρίς κορώνες αλλά ούτε και κινηματογραφικές πρωτοτυπίες, γυρισμένη με τη b-movie χολιγουντιανή συνταγή του παλιού καλού καιρού.

Poker Face: Ο Τζογαδόρος

Δραματικό θρίλερ με… κρίση κινηματογραφικής ταυτότητας, καθώς ξεκινάει σαν υπαρξιακό δράμα, εξελίσσεται με μυστήριο και σασπένς, για να κορυφωθεί σαν αδέξιο heist movie.

Η Παγίδα του Διαβόλου

Μπεργκμανικό δράμα πάνω στη σχέση επιστήμης, θρησκείας και εξουσίας, σκηνοθετημένο σαν υπαρξιακό θρίλερ. Πρώτο μέρος της τριλογίας εποχής του Βλάσιλ, ακολουθούμενο από την "Μαρκέτα Λαζάροβα" και την "Κοιλάδα των Μελισσών".