Δύο Πορτογάλοι ιησουίτες καταφθάνουν στην Ιαπωνία του 1640, όπου η χριστιανική πίστη διώκεται απηνώς, για να βρουν τα ίχνη του δασκάλου τους, τον οποίο οι φήμες θέλουν να έχει αλλαξοπιστήσει. Ένας υπαρξιακός, τελετουργικών ρυθμών και υποβλητικών εικόνων Σκορσέζε διασκευάζει με φιλοσοφικό σεβασμό και σκηνοθετικό δέος ένα αριστουργηματικό μυθιστόρημα του Σιουσάκου Έντο πάνω στη σιωπή του θεού και στο εκκωφαντικό ανθρώπινο μαρτύριο.
«Πρόκειται για την ιστορία ενός ανθρώπου που μαθαίνει –μέσα από τόση οδύνη– πως η αγάπη του θεού είναι πιο μυστηριώδης απ’ όσο γνωρίζει, πως εκείνος αφήνει περισσότερες επιλογές απ’ ό,τι πίστευε ο ίδιος στα χέρια των ανθρώπων και πως είναι πάντοτε παρών… ακόμη κι εν τη σιωπή του», γράφει ο Μάρτιν Σκορσέζε στον πρόλογο της «Σιωπής» του Σιουσάκου Έντο, του «Ιάπωνα Γκράχαμ Γκριν» κι ενός από τους σπουδαιότερους Ασιάτες λογοτέχνες του προηγούμενου αιώνα. Η μεταφορά στην οθόνη αυτού του πολυεπίπεδου μυθιστορήματος αποτέλεσε έργο ζωής για τον ίδιο, καθώς έγραψε μια πρώτη εκδοχή του σεναρίου πριν από 20 ολόκληρα χρόνια. Αν διαβάσει κάποιος τη «Σιωπή», καταλαβαίνει αμέσως το γιατί, μια και πραγματεύεται με τόλμη, φιλοσοφική ενάργεια και αφηγηματική δύναμη θέματα που απασχολούσαν ανέκαθεν τον 75χρονο Νεοϋορκέζο δημιουργό.
Ο νεαρός ιδεαλιστής ιεραπόστολος Σεμπαστιάου Ροντρίγκεζ είναι ένας από τους δύο Πορτογάλους ιησουίτες που καταφθάνουν στην Ιαπωνία του 1640, όπου η χριστιανική πίστη διώκεται απηνώς, για να βρουν τα ίχνη του δασκάλου τους πατέρα Φερέιρα, για τον οποίο υπάρχουν φήμες πως έχει αλλαξοπιστήσει. Αυτό που θα συναντήσουν εκεί θα τους δώσει αρχικά θάρρος –ένα χωριό μυστικών χριστιανών στο οποίο λειτουργούν για λίγο καιρό εν κρυπτώ–, γρήγορα όμως η παρουσία τους θα γίνει αντιληπτή και ο Ροντρίγκεζ θα βρεθεί μπροστά στον τρομερό Ιάπωνα άρχοντα/ανακριτή Ίνουε αλλά και σε μια σειρά σκληρών ηθικών διλημμάτων. Και αν εκείνος είναι πανέτοιμος να γίνει ένας νέος Χριστός και να μαρτυρήσει για την πίστη του, οι Ιάπωνες θα τον βάλουν στη θέση του Ιούδα και θα δοκιμάσουν την αφοσίωσή του στον Κύριό του με τον πιο βάναυσο τρόπο.
Μέσω ενός τυπικού σκορσεζικού ήρωα, ο Έντο μιλά για τις πολιτισμικές –που γίνονται ιδεολογικές και φιλοσοφικές– διαφορές Ανατολής και Δύσης κι εγείρει περίπλοκα, αλλά απολύτως άμεσα ερωτήματα πάνω στην εφαρμογή στην καθημερινή ζωή των χριστιανικών εννοιών της πίστης, της θυσίας και της αμαρτίας. Με «καλλιγραφικής» ομορφιάς μα υποβλητικής σκληρότητας εικόνες, τελετουργικούς ρυθμούς και μια σκηνοθετική καθαρότητα που φέρνει μπροστά την ασυγκράτητη δύναμη της ιστορίας του, ο Σκορσέζε μετατρέπει όλα αυτά σε άλλη μία παραβολή μαρτυρικής πτώσης ενός αλαζόνα χαρακτήρα. Αξιοποιεί όλα τα θεματικά επίπεδα στα οποία κινείται το μυθιστόρημα (από το ταξικό μέχρι το μεταφυσικό), εκμεταλλεύεται τα στοιχεία της φύσης (γη, νερό, φωτιά) ως τιμωρητικές μα και λυτρωτικές δυνάμεις, στοχάζεται διαλεκτικά (τι θα ήταν ο Χριστός χωρίς τον Ιούδα;) πάνω στις πλέον δογματικές ανθρώπινες πεποιθήσεις κι επιβεβαιώνει ξανά πως είναι ο σπουδαιότερος εν ζωή Αμερικανός σκηνοθέτης.
ΗΠΑ, Μεξικό. 2016. Διάρκεια: 161΄. Διανομή: ΣΠΕΝΤΖΟΣ FILM.
Περισσότερες πληροφορίες
Σιωπή
Δύο Πορτογάλοι ιησουίτες καταφθάνουν στην Ιαπωνία του 1640, όπου η χριστιανική πίστη διώκεται απηνώς, για να βρουν τα ίχνη του δασκάλου τους πατέρα Φερέιρα, για τον οποίο υπάρχουν φήμες πως έχει αλλαξοπιστήσει.
