Χρυσός Φοίνικας στις Κάνες για μια επίκαιρη, ειλικρινή και επώδυνα ρεαλιστική ματιά στο τίμημα ενσωμάτωσης κάθε ξένου στο «δυτικό παράδεισο».
Από την πρώτη του ταινία «Κοίτα τους Άντρες όταν Πέφτουν» του 1994, αλλά κι ακόμα παλιότερα, από το σενάριο του «Επαγγελματία» (1981) του Ζορζ Λοτνέρ (την καλύτερη ίσως περιπέτεια του Ζαν-Πολ Μπελμοντό), ο Ζακ Οντιάρ έχει χτίσει ένα δικό του, συμπαγές κινηματογραφικό σύμπαν («Ένας Πολύ Διακριτικός Ήρωας», «Πάνω στα Χείλη μου», «Ο Χτύπος που Έχασε η Καρδιά μου», «Προφήτης») που, ως και το «Σώμα με Σώμα», περιγράφει τη λαβυρινθώδη διαδρομή μερικών απόκληρων κι αποπροσανατολισμένων ηρώων προς την επανένταξή τους: σε μια ερωτική σχέση, μια οικογένεια, μια κοινωνική ομάδα… Ψυχολογικά κυρίως δράματα, οι ταινίες του αποτελούν οδοιπορικά επιστροφής από το σκοτάδι στο φως και στην αληθινή ζωή, με την άφιξη στην πολυπόθητη Ιθάκη να συνοδεύεται από ένα –πολιτικά και κοινωνικά προσδιορισμένο– επώδυνο, μα σχεδόν πάντα λυτρωτικό τίμημα.
Στον ίδιο κινηματογραφικό δρόμο βαδίζει και το βραβευμένο με Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες «Dheepan», η ιστορία ενός μαχητή των Τίγρεων των Ταμίλ, ο οποίος αποφασίζει να αφήσει πίσω του την κόλαση του εμφύλιου πολέμου στη Σρι Λάνκα. Σε ένα στρατόπεδο του ΟΗΕ συναντά μια άγνωστη νεαρή γυναίκα και μαζί με ένα εννιάχρονο κορίτσι προσποιούνται την κυνηγημένη οικογένεια. Με πλαστά χαρτιά, θα κατορθώσουν να διαφύγουν στη Γαλλία, καταλήγοντας σε ένα υποβαθμισμένο συγκρότημα κατοικιών στα προάστια του Παρισιού. Εκεί θα έρθουν αντιμέτωποι με τη βία των συμμοριών που ελέγχουν το χώρο, αλλά και τη μεταξύ τους καχυποψία, επιχειρώντας μια διπλή επανένταξη: σε μια καινούργια οικογένεια και σε μια άλλη κοινωνική πραγματικότητα.
Περιγράφοντας την προσπάθεια τριών αγνώστων να βρουν κοινό τρόπο συνεννόησης και συμπεριφοράς, διέξοδο στο πώς θα διαχειριστούν τις ανάγκες τους και, τελικά, συναισθηματικούς δεσμούς που θα τους δώσουν δύναμη να αντιμετωπίσουν ένα εχθρικό, μα παράλληλα γοητευτικό περιβάλλον (το σχολείο και η γαλλική γλώσσα για τη μικρή, τα 500 ευρώ μηνιάτικο για τη Γιαλίνι), ο Οντιάρ διερευνά με ωμή ειλικρίνεια και διακριτικό χιούμορ τις σύγχρονες διαπροσωπικές και οικογενειακές σχέσεις. Τις συνδέει άμεσα με τις κοινωνικές και οικονομικές δομές, αναλύοντας διεισδυτικά τη διαρκή άσκηση βίας πάνω στην οποία στηρίζονται.
Παιδί του πολέμου, ο Ντιπάν δεν θα αργήσει να το καταλάβει ξεκάθαρα, συνειδητοποιώντας πως η τελική απόδρασή του (μήπως ονειρική, καθώς στη σεκάνς «του ξεσπάσματος» κυριαρχούν οι θολές εικόνες, οι παραμορφωμένοι ήχοι και η αργή κίνηση;) σημαίνει επιστροφή σε όλα εκείνα από τα οποία προσπάθησε να ξεφύγει. Για να τα καταφέρει και να συγχωρεθεί για τις τριτοκοσμικές αμαρτίες του, όπως ο καθένας που ζητά άδεια εισόδου στον δυτικό παράδεισο, θα βαπτιστεί σε ένα καθαρτήριο λουτρό αίματος. Και η τελευταία σκηνή ρωτά ειρωνικά: Τα κατάφερε;
Γαλλία. 2015. Διάρκεια: 109΄. Διανομή: FILM, SEVEN FILMS.
Περισσότερες πληροφορίες
Dheepan. Ο Άνθρωπος Χωρίς Πατρίδα
Για να αποδράσουν από τον εμφύλιο πόλεμο στη Σρι Λάνκα, ένας πρώην μαχητής των Ταμίλ, μια νεαρή γυναίκα κι ένα κορίτσι παριστάνουν την οικογένεια. Καταλήγουν σε ένα προάστιο του Παρισιού, αντιμέτωποι με τη βία των συμμοριών και τη μεταξύ τους καχυποψία.
