«Αποχαιρετισμός στη Γλώσσα»
Ένας άντρας και μια παντρεμένη γυναίκα έχουν σχέση. Χωρίζουν και ξαναβρίσκονται, αυτήν τη φορά έχοντας μαζί τους κι έναν αδέσποτο σκύλο. Βραβείο της Επιτροπής στις Κάνες για ένα τρισδιάστατο, αποσπασματικό οπτικό δοκίμιο που τεστάρει τα όρια της αφηγηματικής γλώσσας με τολμηρό, βαθιά φιλοσοφικό και πολιτικό τρόπο.
Πέντε χρόνια μετά το «Sosialism» και σε ηλικία 85 ετών πλέον, ο άνθρωπος που άλλαξε συθέμελα την κινηματογραφική γλώσσα κι ενηλικίωσε την τέχνη του σινεμά, περνώντας τη στη μοντέρνα εποχή της, δεν σταμάτησε ποτέ να πειραματίζεται αφηγηματικά και να στοχάζεται πολιτικά. Ευφυής, ανήσυχος και προκλητικός, ο δημιουργός της «Περιφρόνησης» έχει αφήσει πίσω του εδώ και δεκαετίες τις ακαδημαϊκές συνταγές περί αυστηρής δομής, διηγηματικής συνέπειας και ολοκληρωμένης ταινίας, επιτιθέμενος ολομέτωπα στις πιο επικίνδυνες ιδέες και δοκιμάζοντας τις πλέον ανορθόδοξες σκηνοθετικές τακτικές. Μπορεί να μην κερδίσει ποτέ του λοιπόν ένα Όσκαρ ή έναν Χρυσό Φοίνικα, κάθε φορά που περνά πίσω από την κάμερα όμως οι απαιτητικοί σινεφίλ έχουν έναν καλό λόγο για να χαίρονται.
Ο «Αποχαιρετισμός στη Γλώσσα» είναι πράγματι ακόμη μία κινηματογραφική γιορτή. Με την ίδια αισθητική φόρμα ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ στρέφει το φακό του προς τη μεγάλη ανθρώπινη περιπέτεια, ιδιωτική και δημόσια, αναστοχαζόμενος πάνω στα θέματα του ολοκληρωτισμού και της μοντέρνας δημοκρατίας, της κοινωνίας του θεάματος, της σύγχρονης αλλοτρίωσης και, κυρίως, του τέλους του παραδοσιακού τρόπου επικοινωνίας. Η γλώσσα, ως βασικός κώδικας, αδυνατεί εδώ και καιρό να εξυπηρετήσει απόλυτα την ανθρώπινη συνεννόηση, όπως ισχυρίζεται ο Γάλλος δημιουργός, ο οποίος αναζητά αγωνιωδώς αυτό που θα διαδεχτεί το «τέλος του γλωσσικού ιδιώματος».
Πώς μπορούν να αλληλοκατανοηθούν δύο εραστές –αυτός ελεύθερος, εκείνη παντρεμένη– παγιδευμένοι στο ίδιο προαιώνιο παιχνίδι πάθους, ζήλιας κι εξουσίας; Τι «αποτύπωμα» αφήνει πίσω της η ιστορία τους, ένα ασήμαντο κομμάτι πολιτισμού που χάνεται μπροστά στην απέραντη, γαλήνια φύση και μπροστά στο καθαρό ένστικτο της επιβίωσης; Μήπως ο Ρόξι, ο αδέσποτος σκύλος που υιοθετεί το ζευγάρι, ξέρει περισσότερα από τον Προυστ, τον Ντοστογιέφσκι, τον Τ.Σ. Έλιοτ, τον Ρίλκε, τον Φλομπέρ, τον Σαρτρ και όλους αυτούς των οποίων μια φωνή off παραθέτει ιδέες και τσιτάτα; Ο Γκοντάρ δεν απαντά, μα ρωτά διαρκώς με ένα επίμονο και περιπαικτικό ύφος, όπου λογοτεχνικά αποσπάσματα, μεσότιτλοι, ντοκιμαντερίστικο υλικό, φιλοσοφικοί στοχασμοί, μουσικές φράσεις και κινηματογραφικά πλάνα γίνονται ένα.
Ένα μπερδεμένο κουβάρι μετα-γλώσσας, το οποίο ενώνει τις παλιές χολιγουντιανές ταινίες με τα πολεμικά επίκαιρα, την τρισδιάστατη εικόνα με τον ασύγχρονο ήχο και ορίζει, σαν ζωντανό ντεκόρ που παίζει ασταμάτητα μέσα από μια τηλεοπτική οθόνη, ολόκληρο το εύρος της μοντέρνας ανθρώπινης συμπεριφοράς. Αποχαιρετώντας τη γλώσσα (το κατά Φερντινάντ ντε Σοσίρ langage – τη γενική ικανότητα του ανθρώπου δηλαδή να συνομιλεί με τον συνάνθρωπό του), ο Γκοντάρ αποχαιρετά το νόημα, την πολιτική και το σινεμά όπως τα ξέρουμε, μαζί τους και μια ολόκληρη εποχή του σύγχρονου πολιτισμού. Μια εποχή της οποίας υπήρξε ο απόλυτος, ακαταμάχητος (αντι)ήρωας.
Γαλλία. 2014. Διάρκεια: 70΄. Διανομή: WEIRD WAVE.
Περισσότερες πληροφορίες
Αποχαιρετισμός στη Γλώσσα
Ένας άντρας και μια παντρεμένη γυναίκα έχουν σχέση. Χωρίζουν και ξαναβρίσκονται, αυτήν τη φορά έχοντας μαζί τους κι έναν αδέσποτο σκύλο.
