Το βράδυ του θερινού ηλιοστασίου του 1890, ημέρα γιορτής για τη Βόρεια Ιρλανδία, η κακομαθημένη κόρη ενός αριστοκράτη επιχειρεί να αναγκάσει έναν υπηρέτη της να την αποπλανήσει. Η Λιβ Ούλμαν διασκευάζει περισσότερο ακαδημαϊκά και λιγότερο μπεργκμανικά το διάσημο έργο του Στρίντμπεργκ, αποσπώντας μια ακόμα στιβαρή ερμηνεία από την Τζέσικα Τσαστέιν.
Από τις σημαντικότερες μορφές του σύγχρονου θεάτρου, ο Σουηδός συγγραφέας Άουγκουστ Στρίντμπεργκ (1849-1912) άφησε πίσω του ένα πολυδιάστατο έργο, του οποίου η διαχρονική επιρροή ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της σκηνής και φτάνει στις πιο απόμακρες κινηματογραφικές γωνιές, ξεκινώντας από τον συμπατριώτη του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν και φτάνοντας... στο «Σπιρτόκουτο» του Γιάννη Οικονομίδη, το οποίο εμπνέεται σεναριακά από τον «Πατέρα» του. Από τις κορυφαίες στιγμές του είναι το γραμμένο το 1888, εμβληματικό για την ιστορία του νατουραλιστικού θεάτρου έργο «Δεσποινίς Τζούλια».
Δίνοντας έμφαση στην ψυχολογική ανάλυση και την περιγραφή-ξεγύμνωμα των χαρακτήρων και όχι στην οργανωμένη δομή και την καλογραμμένη πλοκή, όπως ήταν τα κυρίαρχα προστάγματα της εποχής, και συνδέοντας την αντιπαράθεση των δύο φύλων με τις δαρβινικές θεωρίες εξέλιξης και την πάλη των τάξεων, η «Δεσποινίς Τζούλια» θεωρείται ένα πολυεπίπεδο έργο μεγάλης δυναμικής, το οποίο παίζεται και διασκευάζεται ακατάπαυστα μέχρι και σήμερα σε όλο το θεατρικό κόσμο. Ανάμεσα στις ενδιαφέρουσες μεταφορές της στην οθόνη ξεχωρίζουν σαφώς αυτή του Σουηδού Άλφρεντ Σιέμπεργκ, η οποία το 1951 απέσπασε τον Χρυσό Φοίνικα (Μεγάλο Βραβείο τότε) στις Κάνες, αλλά και η αφηγηματικά τολμηρή προσέγγιση του Μάικ Φίγκις το 1999 με πρωταγωνίστρια τη Σάφρον Μπάροουζ.
Δεκαπέντε χρόνια μετά την αριστουργηματική «Απιστία» η Λιβ Ούλμαν περνά ξανά πίσω από την κάμερα, παραδίδοντας τη δική της κινηματογραφική εκδοχή στην ιστορία της κακομαθημένης κόρης ενός αριστοκράτη που επιχειρεί το βράδυ του θερινού ηλιοστασίου να αναγκάσει έναν υπηρέτη της να την αποπλανήσει. Πιστή στο πρωτότυπο κείμενο, από το οποίο αλλάζει ουσιαστικά μόνο τη χρονολογία και το γεωγραφικό τόπο εξέλιξης της πλοκής (από την επαρχιακή Σουηδία του 1874 στη Βόρεια Ιρλανδία του 1890), η αλλοτινή μούσα του Μπέργκμαν εστιάζει στους χαρακτήρες και στα κίνητρά τους, ενώ αποκαλύπτει σταδιακά όλα όσα τους οδηγούν στην παθιασμένη, συγκρουσιακή κι εντέλει αυτοκαταστροφική συμπεριφορά τους.
Οι έμφυλες και ταξικές αντιθέσεις κυριαρχούν, η παρουσία της φύσης (από την παγανιστική γιορτή μέχρι τα ειδυλλιακά ταμπλό βιβάν της) δημιουργεί αλληγορικές αντιστίξεις και το παιχνίδι της εξουσίας είναι παρόν σε όλες του τις διαστάσεις, οι οποίες όμως γίνονται κατά κύριο λόγο σαφείς μέσα από τη δέσμια στις θεατρικές συμβάσεις πρόζα και όχι από τη συγκρατημένη, στιβαρή, μα προβλέψιμη κινηματογραφική προσέγγιση. Η Ούλμαν εκμεταλλεύεται όσο μπορεί τον κλειστό χώρο (η άνοδος του Τζον και η πτώση της Τζούλια σηματοδοτούνται πολλαπλά), αποσπά μια ζωντανή, «τρισδιάστατη» ερμηνεία από την εξαιρετική Τζέσικα Τσαστέιν, αλλά δεν μπορεί να δραπετεύσει από τη σύμβαση των «τριών τοίχων» που καταδυναστεύει την πιστή μεταφορά τόσο κλασικών στη θεατρική δομή και λογική τους έργων.
Νορβηγία, Μ. Βρετανία. 2014. Διάρκεια: 129΄. Διανομή: ΣΠΕΝΤΖΟΣ FILM, SEVEN FILMS.
Περισσότερες πληροφορίες
Δεσποινίς Τζούλια
Το βράδυ του θερινού ηλιοστασίου του 1890, ημέρα γιορτής για τη Βόρεια Ιρλανδία, η κακομαθημένη κόρη ενός αριστοκράτη επιχειρεί να αναγκάσει έναν υπηρέτη της να την αποπλανήσει.
