Μια τετραμελής σουηδική οικογένεια η οποία κάνει διακοπές στις γαλλικές Άλπεις απειλείται από μια χιονοστιβάδα που σπέρνει τον πανικό. Η αντίδραση του καθενός θα γεννήσει μια σειρά συζητήσεων, αναθεωρήσεων και αντιπαραθέσεων, σε ένα μοντέρνα μπεργκμανικό όσο και βαθιά σαρκαστικό δράμα χαρακτήρων πάνω στην ανθρώπινη φύση και τις κοινωνικές συμβάσεις. Βραβείο στο Φεστιβάλ Κανών και υποψήφιο (στη βραχεία λίστα) για ξενόγλωσσο Όσκαρ.
Αν υποθέσουμε πως με το πέρασμα του χρόνου ο άνθρωπος κοινωνικοποιείται κι «εκπολιτίζεται» όλο και περισσότερο, τότε πρέπει να δεχτούμε πως η επιβολή στα ένστικτά του γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη. Και αν κατά κοινή ομολογία οι πλέον προηγμένοι κοινωνικά του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού είναι οι Βορειοευρωπαίοι, τότε αυτοί είναι και το ιδανικό δείγμα για ένα πολύ ενδιαφέρον πείραμα: μπορεί άραγε να τιθασευτεί το (πανίσχυρο) ένστικτο της επιβίωσης υπό οριακές συνθήκες; Πάνω σε αυτό ένας συμπατριώτης τους έχει μερικές συναρπαστικές κινηματογραφικές απαντήσεις.
Ευρυγώνια πλάνα, άδειοι χώροι, ένα σιωπηλό φυσικό τοπίο, νεκροί χρόνοι και μια ψυχρή σκηνοθετική ματιά περιγράφουν την πρώτη ημέρα διακοπών μιας οικογένειας Σουηδών σε ένα θέρετρο των γαλλικών Άλπεων. Το πολυτελές ξενοδοχείο και οι οργανωμένες εγκαταστάσεις της διπλανής πίστας του σκι προσφέρουν θαλπωρή και ασφάλεια, μια ανησυχητική αίσθηση όμως μας έχει διακριτικά προϊδεάσει για κάτι υπόγεια απειλητικό. Και αυτό εμφανίζεται ξαφνικά με τη μορφή χιονοστιβάδας, η οποία το επόμενο πρωί πανικοβάλλει όσους παραθεριστές απολαμβάνουν αμέριμνοι τη θέα από ένα ευρύχωρο μπαλκόνι του ξενοδοχείου. Αν και τελικά αυτό που πέφτει πάνω τους δεν είναι παρά πυκνό σπρέι χιονιού, οι αντιδράσεις των κεφαλών της σουηδικής οικογένειας είναι εντελώς διαφορετικές. Ενώ η Έμπα προσπαθεί να προστατεύσει τα δύο παιδιά της, ο σύζυγός της Τόμας αρπάζει το κινητό του και το βάζει στα πόδια.
Αυτά που θα ακολουθήσουν, κυρίως συζητήσεις και προσωπικές εξομολογήσεις, θα δώσουν στον Ρούμπεν Έστλουντ («Play») την αφορμή για μια διεισδυτική όσο και τολμηρή μελέτη της σχέσης των αρχέγονων ενστίκτων με τους σύγχρονους κοινωνικούς κανόνες. Η έννοια του θάρρους και της δειλίας, ο ρόλος του αρσενικού και του θηλυκού, οι πολιτικά ορθές συμπεριφορές, η οικογένεια ως πρωτογενής ανάγκη και τελικά οι κρυφές επιθυμίες αλλά και ανασφάλειες που μας καθορίζουν (εξαιρετική η σχετική τελική σεκάνς) αναλύονται και αντιπαρατίθενται μπροστά στο φακό του με την αυστηρή μεθοδολογία ενός μπεργκμανικού δράματος και χωρίς προκαθορισμένες απαντήσεις.
Ενώ όμως ο Σουηδός σκηνοθέτης ακολουθεί μια αφηγηματική και δραματουργική τακτική η οποία θυμίζει έντονα Μίκαελ Χάνεκε ή την κινηματογραφική στιβαρότητα της δανέζικης σχολής, ναρκοθετεί τη σοβαροφάνεια χαρακτήρων και καταστάσεων με ένα πικρό, υποδόριο χιούμορ που διαβρώνει ακόμη βαθύτερα τον όμορφα πλασμένο και τέλεια τακτοποιημένο κόσμο των –τυπικά Βορειοευρωπαίων μεσοαστών– ηρώων του. Σχολιάζοντας παράλληλα την αδυναμία των κοινωνικών δομών να αντιστρατευτούν τις φυσικές δυνάμεις κι επισημαίνοντας πονηρά τις ταξικές αντιθέσεις (ο σιωπηλός ξενοδοχοϋπάλληλος-παρατηρητής), υπογράφει μία από τις πλέον πνευματώδεις, πολυεπίπεδες και βραδυφλεγείς ταινίες των τελευταίων χρόνων, κάτοχο μιας εντυπωσιακής σειράς φεστιβαλικών και ακαδημαϊκών διακρίσεων.
Σουηδία, Γαλλία. 2014. Διάρκεια: 118΄. Διανομή: FEELGOOD ENT.
Περισσότερες πληροφορίες
Ανωτέρα Βία
Μια τετραμελής σουηδική οικογένεια που κάνει διακοπές για σκι στις γαλλικές Άλπεις απειλείται από μια χιονοστιβάδα που σπέρνει τον πανικό. Αντιδρώντας ενστικτωδώς, η μητέρα προσπαθεί να σώσει τα παιδιά, ενώ ο πατέρας τρέχει μακριά φοβισμένος. Όταν όλα καταλαγιάσουν, το ζευγάρι θα έρθει αντιμέτωπο με τις πράξεις του και τις συνέπειές τους.
