Το 1921 η Εύα φτάνει από την Πολωνία στο Έλις Άιλαντ της Νέας Υόρκης και καταφέρνει να περάσει στη χώρα χάρη στον Μπρούνο, έναν άντρα που την προστατεύει, αλλά και την εκμεταλλεύεται, σπρώχνοντάς τη στην πορνεία. Υπαρξιακή οδύσσεια και τοιχογραφία εποχής από έναν μετρ του αστυνομικού νουάρ («Η Μικρή Οδησσός»), ο οποίος, μελοδραματικός και υπέρμετρα φιλόδοξος, μοιάζει εδώ έξω από τα νερά του.
Mμόλις η πέμπτη ταινία του σε δύο δεκαετίες, το «Κάποτε στη Νέα Υόρκη» είναι το πρώτο δράμα εποχής στη φιλμογραφία του Τζέιμς Γκρέι και το δεύτερο μετά το «Δυο Έρωτες» φιλμ που δεν ανήκει στις αστυνομικές περιπέτειες. Αποτελεί, επίσης, την πλέον φιλόδοξη σκηνοθετική προσπάθεια του 45χρονου δημιουργού, ο οποίος διατηρεί κι εδώ μερικές από τις μόνιμες θεματικές του (η τραγικών διαστάσεων σύγκρουση με τη μοίρα, ο σαιξπηρικός κύκλος αίματος, η λύτρωση μέσω της αυτοθυσίας, το σκληρό τίμημα της επιτυχίας), διαπλέκοντάς τες μπροστά από ένα μεγαλόπρεπο ιστορικό σκηνικό, την Αμερική των αρχών του προηγούμενου αιώνα.
Οι Πολωνές αδελφές Σιμπούλσκα καταφθάνουν στο Έλις Άιλαντ του 1921: η μικρότερη Μάγκντα, άρρωστη από φυματίωση, μεταφέρεται στην απομόνωση και η Εύα προωθείται προς επαναπατρισμό. Δωροδοκώντας τους φύλακες, ο δανδής και κολπατζής Μπρούνο θα καταφέρει να πάρει τη δεύτερη μαζί του στη Νέα Υόρκη, για να της προσφέρει στέγη και δουλειά σε ένα σόου της συμφοράς, κάτι ανάμεσα σε καμπαρέ και στριπτιζάδικο, στο οποίο εκείνος είναι ο διασκεδαστικός κομπέρ. Γρήγορα η Εύα θα καταλάβει πως ο Μπρούνο την προορίζει για την ομάδα με τα εκδιδόμενα κορίτσια του, μοναδική της επιλογή αν θέλει να συνεχίσει να ζει στη νέα γη της επαγγελίας και να βρει τρόπο για να πάρει κοντά της και την αδελφή της.
Σαν χολιγουντιανό μελόδραμα του παλιού καιρού, το «Κάποτε στη Νέα Υόρκη» φωτίζει με μελαγχολική, καφεκίτρινη σέπια την επώδυνη, δακρύβρεχτη διαδρομή μιας μοναχικής γυναίκας προς το αμερικανικό όνειρο, το οποίο αντιπροσωπεύουν δύο αντίπαλοι αλλά όχι τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους άντρες: ο «σκοτεινός» Μπρούνο και ο ανέμελος ξάδελφός του Ορλάντο, ταχυδακτυλουργός, ο οποίος γοητεύει την Εύα, γοητεύεται απ’ αυτήν και της υπόσχεται μια ζωή μακριά από τα ημιφωτισμένα καταγώγια, στην ηλιόλουστη Καλιφόρνια.
Όπως στη «Μικρή Οδησσό» και το «Σε Επικίνδυνη Τροχιά», ο Γκρέι ξαναφέρνει τα μέλη μιας οικογένειας σε αντιπαράθεση μεταξύ τους, δουλεύοντας εδώ περισσότερο αλληγορικά –γι’ αυτό και πιο αναποτελεσματικά– από κάθε άλλη φορά. Εγκλωβισμένος σε ένα στριφνό στη δραματουργία του και κοινότοπο στις αφηγηματικές του λύσεις σενάριο, δυσκολεύεται να δέσει αρμονικά τις μεγαλόσχημες περί «αμερικανικού θεάματος» ιδέες του (κι οι δυο άντρες είναι ένα είδος σόουμαν) με την αρχαιοελληνική τραγωδία, το υπαρξιακό δράμα και την ψυχολογική οδύσσεια που εξελίσσονται παράλληλα. Επιπλέον δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί πλήρως μια σπαρακτική, αν και κατά στιγμές «πολύ Μέριλ Στριπ», Μαριόν Κοτιγιάρ, παρασυρμένος από τη φιλοδοξία ενός πολυεπίπεδου magnum opus, το οποίο οικοδομείται σαν πανοραμική ιστορική τοιχογραφία, αλλά αποδεικνύεται απλώς ένα στιλάτο, μικρής εμβέλειας μελόδραμα.
ΗΠΑ. 2013. Διάρκεια: 118΄. Διανομή: ΣΠΕΝΤΖΟΣ FILM, SEVEN FILMS.
Περισσότερες πληροφορίες
Κάποτε Στη Νέα Υόρκη
Το 1921 η Εύα Σιμπούλσκα φτάνει από την Πολωνία στο Έλις Άιλαντ της Νέας Υόρκης και καταφέρνει να περάσει στη χώρα χάρη στον Μπρούνο, έναν άντρα που την προστατεύει, αλλά και την εκμεταλλεύεται, σπρώχνοντάς την στην πορνεία. Η γνωριμία της με τον εξάδελφό του Ορλάντο, έναν ταχυδακτυλουργό, θα της δώσει ελπίδες για να ξεφύγει και να ξεκινήσει μια καινούρια ζωή.
