Προτού καν γυρίσει τον «Τιτανικό», ο Τζέιμς Κάμερον δούλευε στο μυαλό του μια πρωτότυπη ιστορία επιστημονικής φαντασίας, η οποία πίστευε ότι θα άλλαζε για πάντα την ιστορία του σινεμά. Έπειτα από δεκαπέντε χρόνια, ο Καναδός σκηνοθέτης παρουσιάζει, επιτέλους, το επικών διαστάσεων φιλμ που φιλοδοξεί να περάσει την κινηματογραφική απόλαυση σε μια νέα φαντασμαγορική εποχή. Ετοιμαστείτε για το sci fi κινηματογραφικό φαινόμενο για το οποίο απαιτήθηκαν 300 εκατ. δολάρια, 5 χρόνια εντατικής προετοιμασίας και ολοκαίνουργιες 3D τεχνολογικές εφαρμογές. Ο Γιάγκος Αντίοχος ετοίμασε έναν πλήρη οδηγό πλοήγησης στον πλανήτη Πανδώρα.
Λίγο μετά τις «Παράξενες Μέρες» του 1994, μια ιδέα γεννήθηκε στο μυαλό του τελειομανούς Τζέιμς Κάμερον, γοητεύοντας και παράλληλα τυραννώντας τον δημιουργικά. Μια ιστορία για ένα μακρινό πολιτισμό που βρισκόταν εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τον πλανήτη μας, ενός άσπιλου αντικατοπτρισμού της Γης, που ήταν όμως αδύνατο να αποδοθεί με τα φτωχά τεχνολογικά μέσα των ’90s. Ο Κάμερον επέλεξε τελικά να αναβάλει το αβάπτιστο τότε «Avatar» και να γυρίσει τον «Τιτανικό», περιμένοντας παράλληλα τα οπτικά εφέ να φτάσουν σ’ εκείνο το επίπεδο που θα μπορούσαν να ζωντανέψουν με κάθε δυνατή λεπτομέρεια τον απόκρυφο εξωγήινο πολιτισμό του. Εξάλλου, στόχος του φιλόδοξου Καναδού δεν ήταν άλλος από το να αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε σινεμά, περνώντας την κινηματογραφική απόλαυση σε μια καινούργια οργιαστική εποχή… Στα δώδεκα χρόνια που πέρασαν από την τελευταία δουλειά του, το θηριώδη «Τιτανικό», ο Τζέιμς Κάμερον ανακατεύτηκε με τη NASA, δοκίμασε ξανά και ξανά τεχνολογίες αιχμής, βούτηξε στις πιο βαθιές θάλασσες, με μοναδικό σκοπό να εξελίξει στο έπακρο την τρισδιάστατη κινηματογράφηση και τις CGI (Computer Generated Imagery) εφαρμογές. Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν η δημιουργία των απαραίτητων πρώτων υλών για τη γέννηση του φιλόδοξου «Avatar». Δηλαδή η θεαματική ανακάλυψη της πανάλαφρης «virtual camera», που έδωσε στον Καναδό σκηνοθέτη τη δυνατότητα να κινηματογραφεί 3D σε πραγματικό χρόνο από τη μία και από την άλλη τα οπτικά εφέ τον βοήθησαν να δημιουργήσει κάτι εντελώς επαναστατικό για το μέσο του σινεμά: φωτορεαλιστικούς animated πρωταγωνιστές με απαράμιλλη φυσικότητα κινήσεων και απόλυτα αληθοφανείς εκφράσεις συναισθημάτων. Αυτό που καταφέρνει a priori ο Τζέιμς Κάμερον με τον τρισδιάστατο εξωγήινο πολιτισμό του είναι να επαναπροσδιορίζει την έννοια του θεάματος, προσφέροντας μια πληρωμένη κινηματογραφική εκδίκηση στην περίφημη γενιά του downloading. Μακριά από την κινηματογραφικά ακρωτηριασμένη εμπειρία των home cinema οθoνών, η 7η Τέχνη ξανακαλύπτει με το «Avatar» τη φαντασμαγορία, απλώνοντας τη μαγεία της σε τρεις διαστάσεις και αποκτώντας βάθος, fully animated δράση και μια μπλοκμπάστερ φρεσκάδα. Οι πρώτες εντυπώσεις από τους κριτικούς για τον 3D κόσμο της Πανδώρας είναι θριαμβευτικές, ενώ ο Στίβεν Σπίλμπεργκ δηλώνει εκστασιασμένος με το θέαμα. Το σινεμά έχει ήδη αλλάξει σελίδα.
Από τον «Εξολοθρευτή» στον πλανήτη Πανδώρα
Τον αποκαλούν «βασιλιά του κινηματογραφικού κόσμου» και όχι άδικα. Ο Τζέιμς Κάμερον έχει υπογράψει τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία όλων των εποχών μέχρι σήμερα («Τιτανικός»), έχει γεννήσει έναν άφθαρτο κινηματογραφικό μύθο («Εξολοθρευτής») και συνεισέφερε τα μέγιστα στην αυτοκρατορία των «Aliens». Σαν απόλυτος κινηματογραφικός μονάρχης, απέρριψε από την αρχή της καριέρας του το καθημερινό, το απτό, το συμβατικά ρεαλιστικό. Το βασίλειό του πάντοτε εκτεινόταν σε σημεία που δεν έφτανε ο απλός ανθρώπινος νους, κάπου στα σύνορα της φαντασίας με τη δυστοπία. Εξάλλου, ο Τζέιμς Κάμερον ήταν από την παιδική του ηλικία βαθιά εθισμένος με τη sci fi λογοτεχνία, κάνοντας δωρεάν ημερήσιες εκδρομές στους φευγάτους πλασματικούς κόσμους των βιβλίων. Το «Avatar», άλλωστε, όπως δηλώνει ο Καναδός, εμπεριέχει στοιχεία από καθετί που διάβασε στη γλυκιά του νιότη. Το νοσταλγικό «Avatar», λοιπόν, εκτυλίσσεται στο έτος 2154 και ακολουθεί τη ζωή του παράλυτου βετεράνου πολέμου Τζέικ Σάλι (Σαμ Γουόρθινγκτον). Ο πρωταγωνιστής θα μετατραπεί οικειοθελώς σε «avatar», ένα υβρίδιο-πειραματόζωο που διαθέτει ανθρώπινο DNA, αλλά έχει τη μορφή των Νάβι, της πανύψηλης μπλε φυλής που κατοικεί στον πλανήτη Πανδώρα. Διαθέτοντας όλα τα αιλουροειδή χαρακτηριστικά ενός Νάβι, ο κυανός πλέον Τζέικ ταξιδεύει ως κατάσκοπος στο μακρινό πλανήτη. Εκεί θα γνωρίσει τη γοητευτική γηγενή Νεϊτίρι (Ζόι Σαλντάνα), η οποία του αποκαλύπτει τον άγνωστο κόσμο των Νάβι, την κουλτούρα τους και τον ενδιαφέροντα πολιτισμό τους. Οι άνθρωποι, όμως, θα θελήσουν να εκμεταλλευτούν ακόμη περισσότερο τα πλούσια κοιτάσματα ορυκτών που υπάρχουν στην Πανδώρα εισβάλλοντας στον πλανήτη. Ο Τζέικ θα πρέπει πλέον να διαλέξει ανάμεσα στην αγάπη του για τον καινούργιο κόσμο που έχει γνωρίσει και την ανθρώπινη καταγωγή του.
Εξωγήινη κινηματογραφική παραγωγή
Έχοντας επινοήσει το θαυμαστό κόσμο της Πανδώρα πριν από δεκαπέντε χρόνια, ο Κάμερον έψαχνε δίχως σταματημό τον τρόπο με τον οποίο θα κατάφερνε να τον παρουσιάσει αναλλοίωτο στην οθόνη. Ο Καναδός σκηνοθέτης είχε, πάντως, έντονες αμφιβολίες για τη δυνατότητα δημιουργίας μιας out of space αυθεντικής 3D κινηματογραφικής εμπειρίας. Όλα αυτά, βέβαια, μέχρι τη στιγμή που αντίκρισε για πρώτη φορά τα εκφραστικά μάτια του CGI Γκόλουμ στον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών», συνειδητοποιώντας άμεσα ότι το «Avatar» θα μπορούσε επιτέλους να πάρει σάρκα και οστά. Κατευθείαν ζήτησε την αρωγή της Weta Digital, της εταιρείας οπτικών εφέ του Πίτερ Τζάκσον, που εδρεύει στη Νέα Ζηλανδία. Με τη σημαντική βοήθειά της, μάλιστα, ο Κάμερον προχώρησε σε μια σπουδαία κινηματογραφική εφεύρεση. Διαθέτοντας μια ελαφριά στερεοσκοπική 3D κάμερα, αισθητήρες κίνησης στο ταβάνι του στούντιο και μικροκάμερες που σκανάριζαν τις εκφράσεις στο πρόσωπο των ηθοποιών, ο Καναδός σκηνοθέτης μπορούσε να προσθέσει σε πραγματικό χρόνο τα οπτικά εφέ στο μόνιτόρ του, βλέποντας κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα! Επίσης, με αυτόν τον εξελιγμένο τεχνολογικό εξοπλισμό οι κανονικοί ηθοποιοί δανείζουν με ακρίβεια εκατοστού την κινησιολογία τους στους φωτορεαλιστικούς κλώνους τους, με θεαματικότατα αποτελέσματα. Ωστόσο, όλα αυτά δεν ήταν μια απλή διαδικασία για τον νευρωτικό με την τελειότητα Κάμερον. Για τη δημιουργία κάθε χαρακτήρα χρειάστηκαν 100 προσχέδια και περίπου ένας χρόνος ακατάπαυστης εργασίας. Φανταστείτε ότι για τις ανάγκες της ταινίας προσέλαβε μέχρι και ειδικό γλωσσολόγο που δημιούργησε τη γλώσσα των Νάβι με 1.000 ολοκαίνουργιες λέξεις και κανονική γραμματική και συντακτικό… Το κόστος της παραγωγής λέγεται ότι έφτασε τα 300 εκατ. δολάρια (ξεπερνώντας τα 258 εκατ. του «Spidenman 3»), ενώ μαζί με τα έξοδα του marketing και της 15άλεπτης preview προβολής «Avatar Day» υπολογίζεται ότι ο τελικός λογαριασμός θα ανέλθει στο μισό εκατομμύριο!
Ελπιδοφόρο καστ
Ο Τζέιμς Κάμερον ποτέ δεν «ψώνιζε» ηθοποιούς από το πάνω ράφι. Απ’ ό,τι λέγεται, ο «βασιλιάς» δεν θέλει να μοιράζει τα λεφτά του σε μεγάλους σταρ, αφαιρώντας τα στη συνέχεια από τον προϋπολογισμό των αγαπημένων του οπτικών εφέ. Επίσης, οι φήμες για την «ιδιαίτερη περιποίηση» που επιφυλάσσει ο Τζέιμς Κάμερον στους ηθοποιούς του οργιάζουν… Στην «Άβυσσο» έχει ακουστεί ότι πήγαν να πνιγούν οι μισοί κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, ενώ η Κέιτ Γουίνσλετ (πρωταγωνίστρια στον «Τιτανικό») ύστερα από μια πνευμονία κι ένα γερό τραύμα στον αγκώνα έχει δηλώσει επανειλημμένως ότι πολύ δύσκολα θα ξαναδούλευε με τον επιτυχημένο σκηνοθέτη. Ευτυχώς για το νεαρό πρωταγωνιστικό δίδυμο του «Avatar», τους Σαμ Γουόρθινγκτον και Ζόι Σαλντάνα, η τεχνολογία έχει ελαχιστοποιήσει τις κακουχίες για τους ηθοποιούς που συνεργάζονται με τον Κάμερον. Lucky you...
Lonely Planet Guide για την Πανδώρα
Οι καινούργιοι Λίο και Κέιτ;
Δώδεκα χρόνια μετά τον «Τιτανικό» ο Κάμερον έπρεπε να ψάξει και πάλι για νέους ταλαντούχους ηθοποιούς που θα έφτιαχναν ένα ιδανικό πρωταγωνιστικό ντουέτο, χωρίς να του κοστίσουν μια περιουσία. Έπειτα από ενδελεχή έρευνα, ο διορατικός σκηνοθέτης έκλεισε για τον κεντρικό ρόλο του Τζέικ Σάλι τον Σαμ Γουόρθινγκτον, παρά τις πολλές επιφυλάξεις που υπήρχαν. Όπως λέει ο Κάμερον, ο νεαρός Αυστραλός ηθοποιός «είχε χειρότερη προφορά κι από τον “Κροκοδειλάκια”» ενώ δεν είχε παίξει σε μεγάλη παραγωγή. Από τη στιγμή που δέθηκε στο άρμα του «Avatar», όμως, ο Σαμ έχει εξελιχτεί στον Νο1 υποσχόμενο χολιγουντιανό ηθοποιό, έχοντας ήδη εμφανιστεί στον τέταρτο «Εξολοθρευτή» και πρωταγωνιστώντας στο φιλόδοξο remake του «Clash of the Titans», το οποίο θα κυκλοφορήσει το 2010. Το ίδιο ισχύει και για την πανέμορφη Ζόι Σαλντάνα. Μετά το άγγιγμα του Κάμερον, η 32χρονη Αμερικανίδα γνωρίζει την απόλυτη επιτυχία κυρίως ως «Ουχούρα» στην καινούργια «Star Trek» εποποιία του Τζέι Τζέι Έιμπραμς. Και οι δύο έχουν δεθεί με συμβόλαιο για πιθανό σίκουελ του «Avatar». Εξάλλου, ο καλός ο Κάμερον πριν πεινάσει μαγειρεύει...