Με μια μεγάλη, πανηγυρική τελετή λήξης ολοκληρώθηκε την Κυριακή 1η Νοεμβρίου το 14ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, αφήνοντας πίσω του δώδεκα ημέρες γεμάτες κινηματογράφο, δημιουργία, εκπαιδευτικές δράσεις και πολιτιστικές συναντήσεις. Η διοργάνωση αποχαιρέτησε το κοινό της ανανεώνοντας το ραντεβού για την 15η χρονιά, με το βλέμμα στραμμένο ήδη στην επόμενη διοργάνωση.
Κοινός τόπος στις τοποθετήσεις των ομιλητών της τελετής λήξης ήταν ο ιδιαίτερος εκπαιδευτικός και κοινωνικός ρόλος του Φεστιβάλ, το οποίο δεν περιορίζεται στην προβολή κινηματογραφικών έργων, αλλά επενδύει συστηματικά στη νέα γενιά. Μέσα από τις δράσεις του, επιδιώκει να καλλιεργήσει τη δημιουργικότητα, τη φαντασία και την κριτική σκέψη των παιδιών και των μαθητών, διαμορφώνοντας όχι μόνο τους αυριανούς δημιουργούς, αλλά και συνειδητοποιημένους θεατές και ενεργούς πολίτες.

Δώδεκα ημέρες κινηματογράφου με διεθνή προσανατολισμό
Ο απολογισμός της 14ης διοργάνωσης αποτυπώνει το εύρος και την πολυμορφία του θεσμού. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 398 προβολές με συμμετοχές από 53 χώρες, οι οποίες περιλάμβαναν 280 ταινίες, 40 δημιουργίες podcast και εικονικής πραγματικότητας (VR), καθώς και 78 ταινίες στο διαδικτυακό πρόγραμμα. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν 190 παρουσιάσεις και συζητήσεις με δημιουργούς και συντελεστές των έργων.
Περίπου 250 δημιουργοί και επαγγελματίες του κινηματογράφου βρέθηκαν στα Χανιά, ενώ πέντε μεγάλα αφιερώματα, εκθέσεις, εργαστήρια, masterclasses και παράλληλες εκδηλώσεις διαμόρφωσαν ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα. Ιδιαίτερη θέση στη φετινή διοργάνωση είχαν τα αφιερώματα στον σκηνοθέτη Νίκο Κούνδουρο, στη μουσική κληρονομιά του Μάνου Χατζιδάκι και τη σχέση του με την Κρήτη, στον συνθέτη Μιχάλι Βιγκ, γνωστό ως "μάγο της μουσικής" των ταινιών του Μπέλα Ταρ, στον δημιουργό κόμικς Γιώργο Μπότσο, καθώς και στον σπουδαίο Κινέζο δημιουργό animation Joe Chang.
Το Φεστιβάλ, ωστόσο, διατηρεί ενεργή παρουσία καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Έξι εκπαιδευτικά προγράμματα υλοποιούνται συστηματικά, με περισσότερους από 10.000 μαθητές και εκπαιδευτικούς να συμμετέχουν ετησίως στις δράσεις του.
Το "Άυλο" στο επίκεντρο της φετινής διοργάνωσης
Στο νόημα και τη φιλοσοφία της φετινής διοργάνωσης αναφέρθηκε η παρουσιάστρια της τελετής λήξης και συνεργάτιδα του Φεστιβάλ, Στέλλα Μπατάκη, επισημαίνοντας ότι η φετινή θεματική έστρεψε το βλέμμα σε όσα δεν μπορούμε να αγγίξουμε ή να μετρήσουμε, αλλά καθορίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη: τις ιδέες, τις μνήμες, τις αξίες, τα συναισθήματα και τις ανθρώπινες σχέσεις.
Όπως σημείωσε, οι ταινίες της διοργάνωσης ανέδειξαν ζητήματα όπως η αγάπη και η απώλεια, η διαφορετικότητα, η δικαιοσύνη, η ελευθερία, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η ιστορία και η συλλογική μνήμη. Παράλληλα, η ιστορία του κινηματογράφου συναντήθηκε με τη σύγχρονη δημιουργία, η παράδοση με την καινοτομία και οι καταξιωμένοι δημιουργοί με τις νεότερες κινηματογραφικές φωνές.
"Ο κινηματογράφος μπορεί να μη μεταμορφώνει πάντοτε τον κόσμο. Μπορεί, όμως, να μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο τον βλέπουμε", υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Τιμητικές βραβεύσεις με σημαντικό αποτύπωμα
Ξεχωριστή στιγμή της τελετής αποτέλεσε η τιμητική βράβευση του σπουδαίου διευθυντή φωτογραφίας Νίκου Καβουκίδη, για τη μακρά καλλιτεχνική του διαδρομή και την ανεκτίμητη συμβολή του στην καταγραφή της ιστορικής μνήμης μέσα από την κινηματογραφική εικόνα. "Η αγάπη μου είναι η δύναμη της εικόνας", δήλωσε ο ίδιος, συνοψίζοντας τη βαθιά σχέση του με την τέχνη του κινηματογράφου. Τιμήθηκε επίσης ο διεθνώς αναγνωρισμένος δημιουργός animation Joe Chang, ο οποίος αποτελεί σημαντικό κρίκο στην πολιτιστική γέφυρα που αναπτύσσεται ανάμεσα στην Κρήτη και την Κίνα, με προοπτική τη συνέχιση και τη διεύρυνση των καλλιτεχνικών ανταλλαγών.
Τη δική του τιμητική διάκριση έλαβε και ο δημιουργός κόμικς και εικαστικός Γιώργος Μπότσος, ο οποίος αυτοπροσδιορίστηκε ως εκπρόσωπος του "χάρτινου κινηματογράφου των κόμικς". Αναφερόμενος στην επανέκδοση του βιβλίου του για τα δικαιώματα του παιδιού από τις εκδόσεις Πυξίδα, αλλά και στις αφίσες που δημιούργησε για το Φεστιβάλ, στάθηκε στη σημασία της δημιουργικότητας των παιδιών και στη δυναμική των αποκεντρωμένων πολιτιστικών θεσμών.
"Τρομερή είναι η δημιουργικότητα και η δύναμη που βγάζουν φεστιβάλ, όπως αυτό των Χανίων, ένας αποκεντρωμένος χώρος, δημιουργικός, με φαντασία, που προσφέρει σε όλους", ανέφερε.

Στο πλαίσιο της αναγνώρισης της εθελοντικής προσφοράς, τιμήθηκε φέτος η δασκάλα και πρώην διευθύντρια σχολείου Μαρία Κληματσάκη, η οποία βρίσκεται στο πλευρό του Φεστιβάλ από τις πρώτες προβολές του. Η ίδια ευχαρίστησε τη διοργάνωση και ιδιαίτερα τα παιδιά, μιλώντας με συγκίνηση για την αξία του εθελοντισμού.
"Αν ο ηθοποιός είναι φως, ο εθελοντής είναι μια ηλιαχτίδα φωτός που παράγει έργο και φεύγοντας έχει γεμίσει το απόθεμα της καρδιάς του. Ο εθελοντισμός φεύγει από το εγώ και πάει στο εμείς", σημείωσε.
Ένα νέο εργαλείο animation για την εκπαίδευση
Μία ακόμη σημαντική στιγμή της τελετής ήταν η παρουσίαση του πρώτου πρωτότυπου, χειροποίητου κινητού στούντιο δημιουργίας animation για χρήση μέσα στην τάξη. Το εργαλείο παρουσίασε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, animator και συνεργάτης του Φεστιβάλ, Σπύρος Σιάκας. Το φορητό στούντιο συνδυάζει την επαυξημένη πραγματικότητα με τη φυσική διαδικασία δημιουργίας stop motion animation, χωρίς να απαιτείται εγκατάσταση λογισμικού. Πρόκειται για μια καινοτόμο εκπαιδευτική εφαρμογή που χρησιμοποιήθηκε ήδη στα φετινά εργαστήρια σε σχολεία, αλλά και στο Δημοτικό Γηροκομείο Χανίων. Στο πλαίσιο της διοργάνωσης, πέντε τέτοια φορητά στούντιο δωρίστηκαν στα Χανιά.
Παράλληλα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ, Ματθαίος Φραντζεσκάκης, ανακοίνωσε ότι από τη συμβολική συνεισφορά των πέντε ευρώ για τη συμμετοχή στα εργαστήρια και τα masterclasses ενηλίκων συγκεντρώθηκε το ποσό των 1.000 ευρώ, το οποίο θα διατεθεί εξ ολοκλήρου στο Κύτταρο Χαλέπας, την κοινωνική δομή που υποστηρίζει φέτος η διοργάνωση.
Όλα τα βραβεία του 14ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων
Η τελετή ολοκληρώθηκε με την απονομή των βραβείων στις ταινίες που ξεχώρισαν στις διαφορετικές κατηγορίες, καθώς και στις εκπαιδευτικές και σχολικές δημιουργίες.
Βραβεία Κριτικών Επιτροπών
- Μυθοπλασία μικρού μήκους – Διεθνές: "Farewell Paris", σκηνοθεσία Mohammad Ebrahim Shahbasi.
- Μυθοπλασία μικρού μήκους – Ελληνικό: "Μαύρο Βουνό" (Black Mountain), σκηνοθεσία Νίκος Κακώνας.
- Ντοκιμαντέρ μικρού μήκους – Ελληνικό: "Τυφλόμυγα", σκηνοθεσία και σενάριο Αζίμα Λιάνα Χαβρέ.
- Ντοκιμαντέρ μικρού μήκους – Διεθνές: "Enough Enough", σκηνοθεσία Julia Novacek.
- Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους – Ελληνικό: 1ο βραβείο στο "Bugboy", σκηνοθεσία Λουκάς Παλαιοκρασάς. Εύφημος μνεία στο "The Stuff We Are Made Of" ("Από τι είμαστε φτιαγμένοι"), σκηνοθεσία Siamak Etemadi.
- Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους – Διεθνές: 1ο βραβείο στο "Les Culpables" ("Ένοχες"), σκηνοθεσία Marta Duran Lozano. Εύφημος μνεία στο "Landstone" ("Ξερότοπος"), σκηνοθεσία Faraz Fadaiar.
- Animation – Ελληνικό: "Περιμένοντας τους Βαρβάρους", σκηνοθεσία Γιώργος Σηφιανός.
- Animation – Διεθνές: "Sussuros" ("Ψίθυροι"), σκηνοθεσία Alexandra Pewinski, Marie Lombard, Florian Reignier, Emma Pluchard, Lisa Francillon και Alice Parmentier.
- Σχολή Κινηματογράφου – Ελληνικό: 1ο βραβείο στην "Κλάρα", σκηνοθεσία Πάνος Σηφογιωργάκης. Εύφημος μνεία στην "Εποχή της Φυσαλίδας", σκηνοθεσία Δανάη Ελιέζερ-Μαθιουδάκη.
- Σχολή Κινηματογράφου – Διεθνές: "Zrywka" ("Ολίσθηση"), σκηνοθεσία Aram Jesajan. Εύφημος μνεία στο "Grandpa’s Fur" ("Η γούνα του παππού"), σκηνοθεσία Teodor Stoilov και Nellie Rajala.
Βραβεία Κοινού Fischer
- Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους – Ελληνικό: "Bugboy", σκηνοθεσία Λουκάς Παλαιοκρασάς.
- Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους – Διεθνές: "Trine on Fire" ("Η Τρίνε φλέγεται"), σκηνοθεσία Alexander Lind, "Les Culpables" ("Ένοχες"), σκηνοθεσία Marta Duran Lozano, και "Land of Canaan" ("Η Γη της Χαναάν"), σκηνοθεσία Maggie Lemere.
- Μυθοπλασία μικρού μήκους – Διεθνές: "Η Υιοθεσία είναι επιλογή", σκηνοθεσία Χριστίνα Τρύφωνος.
- Μυθοπλασία μικρού μήκους – Ελληνικό: "Wheel to Live", σκηνοθεσία Βίκυ Αναστασιάδου.
- Ντοκιμαντέρ μικρού μήκους – Ελληνικό: "Τυφλόμυγα", σκηνοθεσία Azima Liana Chavre.
- Ντοκιμαντέρ μικρού μήκους – Διεθνές: "Galina Vasilievna vs.", σκηνοθεσία Egor Gavrilin.
- Animation – Ελληνικό: "Πόσο έξυπνα είναι τα κοράκια", σκηνοθεσία Irida Zhonga.
- Animation – Διεθνές: "With Each Passing Day", σκηνοθεσία Emanuel Nevado.
- Σχολή Κινηματογράφου – Ελληνικό: "Το τελευταίο Έλατο", σκηνοθεσία Ίων Ευθυμίου και Παναγιώτης Κυριακάκης.
- Σχολή Κινηματογράφου – Διεθνές: "Saber", σκηνοθεσία Parsa Ganji.
Βραβεία συνεργαζόμενων φορέων και ειδικές διακρίσεις
Βραβεία ΕΡΤ
- Καλύτερο ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους ελληνικού τμήματος (1.000 ευρώ): "Bugboy", σκηνοθεσία Λουκάς Παλαιοκρασάς.
- Καλύτερο ντοκιμαντέρ μικρού μήκους ελληνικού τμήματος (1.000 ευρώ): "Τυφλόμυγα", σκηνοθεσία και σενάριο Αζίμα Λιάνα Χαβρέ.
- Καλύτερη ταινία μυθοπλασίας μικρού μήκους ελληνικού τμήματος (1.000 ευρώ): "Μαύρο Βουνό", σκηνοθεσία Νίκος Κακώνας.
Βραβεία Ομοσπονδίας Κινηματογραφικών Λεσχών Ελλάδας (ΟΚΛΕ)
- Καλύτερο ελληνικό ντοκιμαντέρ μικρού μήκους: "Τυφλόμυγα", σκηνοθεσία και σενάριο Αζίμα Λιάνα Χαβρέ.
- Καλύτερη ελληνική ταινία μυθοπλασίας μικρού μήκους: "Μαύρο Βουνό", σκηνοθεσία Νίκος Κακώνας, σενάριο Καλλιόπη Βίλλυ Κωτούλα.
- Εύφημος μνεία: στην ταινία "Heat Me", σκηνοθεσία Κέλλυ Σαρρή, σενάριο Μάτα Κούρτη.
Ειδικά βραβεία
- Βραβείο Νεανικής Επιτροπής: "Τα 15 πορτοκάλια έρχονται", σκηνοθεσία Κωνσταντίνος Κυπριανίδης.
- Βραβείο Walter Lassally: "Με σκισμένες κουρτίνες", σκηνοθεσία Βάλια Χατζηχριστοδούλου.
- Βραβείο Δικαίωμα στη Ζωή: "Wheel to Live", σκηνοθεσία Βίκυ Αναστασιάδου.
- Βραβείο "Ιστορία, Πολιτισμός και Παράδοση της Κρήτης" της ΙΛΑΕΚ: "2258 – Μια ιστορία για την αναγέννηση της Γης", σκηνοθεσία Νίκος Παντερμαράκης.
- Βραβείο Μίκης Θεοδωράκης: "Ο Μίκης, οι Λαμπράκηδες και η Ειρήνη", σκηνοθεσία Νίκος Καβουκίδης.
- Βραβείο #ThisisEU – Ευρωπαϊκές Αξίες: "Στο νηπιαγωγείο", σκηνοθεσία Βασίλης Δογάνης.
- Βραβείο ντοκιμαντέρ μικρού μήκους GR2ME: "Ο Καλλιτέχνης του Φωτός", σκηνοθεσία Χαράλαμπος Περτέσης.
- Βραβείο Podcast: "Οι ζωές των άλλων – Ξύπνα ρε! Έχουμε δικτατορία", δημιουργία Βασίλης Ζαμπίκας.
Τις κριτικές επιτροπές του 14ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων αποτέλεσαν επαγγελματίες και προσωπικότητες από τον χώρο του κινηματογράφου, της εκπαίδευσης, της δημοσιογραφίας, των εικαστικών τεχνών και της πανεπιστημιακής κοινότητας.
Μεταξύ αυτών ήταν οι Αντώνης Αθανασάκης, Χαρά Ανδρεάδου, Ελένη Γκιργκινούδη, Ιωάννης Γκροσδάνης, Σταύρος Γρόσδος, Ειρήνη Δελιδάκη, Σπυρίδων Ζερβουδάκης, Ελευθερία Καραγιάννη, Μαίρη Κολώνια, Διονυσία Κοπανά, Σέργιος Κοτσόβουλος, Μάτα Κούρτη, Δανάη Λουκάκη, Γιώργος Μπότσος, Άννα Οικονόμου, Ιάκωβος Παναγόπουλος, Ειρήνη Παπαδάκη, Σπύρος Σιάκας, Γιώργος Φρέντζος, Joe Chang και Erik Knudsen.
Με την ολοκλήρωση της 14ης διοργάνωσης, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων επιβεβαίωσε τον ρόλο του ως ενός σημαντικού πολιτιστικού και εκπαιδευτικού θεσμού, με σταθερή παρουσία στην τοπική κοινωνία και ευρύτερη αναγνώριση. Η συμμετοχή των παιδιών και των νέων, η προσφορά των εθελοντών, οι συνεργασίες και η εξωστρέφεια συνθέτουν την ταυτότητα ενός θεσμού που αξιοποιεί τον κινηματογράφο ως μέσο δημιουργίας, εκπαίδευσης και κοινωνικού διαλόγου. Τα Χανιά ανανεώνουν πλέον το ραντεβού τους με τη μεγάλη κινηματογραφική γιορτή, καθώς η προετοιμασία για το 15ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων έχει ήδη ξεκινήσει.


