Πως ήρθατε σε επαφή με το βιβλίο της φιλοσόφου Μακίκο Μιγιάνο πάνω στην αλληλογραφία της με την ανθρωπολόγο Μάχο Ισόνο;
Γνώριζα την ύπαρξη του βιβλίου, αλλά όταν το πήρα στα χέρια μου, μετά από πρόταση της παραγωγού μου, η Μιγιάνο είχε ήδη φύγει από τη ζωή. Το διάβασα και πράγματι ήταν υπέροχο. Αλλά επειδή πρόκειται για μια πολύ αφηρημένη ανταλλαγή απόψεων ανάμεσα σε ακαδημαϊκούς, δεν υπάρχει κανένα απολύτως οπτικό στοιχείο. Δεν ήξερα πώς θα μπορούσε να γίνει ταινία, αλλά με συγκίνησε βαθιά και ένοιωσα έντονα την επιθυμία να το κάνω. Αυτό που ήθελα να εκφράσω, νομίζω, είναι το γεγονός ότι επρόκειτο για μια ειλικρινής ψυχική ανταλλαγή ανάμεσα σε αυτές τις δύο γυναίκες. Είναι σχεδόν άθλος αυτό που κατάφεραν, καθώς στην αρχή είναι ουσιαστικά ξένες μεταξύ τους, αλλά μέσα από αυτή την επαφή αναπτύσσουν μια ιδιαίτερη σχέση και ένα δεσμό που ξεπερνά ακόμη και τη φιλία.
Πώς προέκυψε η ιδέα η ταινία να εξελίσσεται στην Γαλλία και μία από τις γυναίκες να είναι Γαλλίδα;
Πραγματικά δεν ήξερα τι να κάνω, οπότε δοκίμασα πολλά πράγματα. Πήρα μια εκτενή συνέντευξη από την άλλη συγγραφέα του βιβλίου, την Μάχο Ισόνο, μίλησα επίσης με την οικογένεια και τους φίλους της Μιγιάνο και άρχισα να μαθαίνω το ιστορικό πίσω από το βιβλίο. Όσο όμως εμβάθυνα στο περιεχόμενο και το υπόβαθρό του, συνειδητοποίησα ότι αυτό που πραγματικά με ελκύει είναι η αλληλεπίδραση των δυο γυναικών. Κατάλαβα επίσης πως για να την αποδώσω κινηματογραφικά θα έπρεπε να προχωρήσω σε μια πολύ ελεύθερη διασκευή και να απομακρυνθώ από το πρωτότυπο υλικό. Εν τω μεταξύ είχαν περάσει ήδη δύο χρόνια από τότε που ανέλαβα τη μεταφορά του βιβλίου, το οποίο είχα πρωτοπάρει στα χέρια μου περίπου πέντε χρόνια νωρίτερα, διάστημα κατά το οποίο προσπαθούσα να καταλήξω στο πώς θα το χειριζόμουν. Τότε με προσέγγισε η Cinefrance, μια γαλλική εταιρεία παραγωγής, και με ρώτησε αν θα ήθελα να γυρίσω μια ταινία στη Γαλλία· εκείνη ακριβώς τη στιγμή, όλα μπήκαν στη θέση τους. Στην Γαλλία υπάρχει μια παράδοση κινηματογράφου που βασίζεται στο διάλογο, και ένιωσα ότι το εγχείρημα θα μπορούσε όντως να πετύχει. Σκεφτόμουν ταινίες όπως το "Μια Νύχτα με τη Μοντ" του Ερίκ Ρομέρ, καθώς και το γεγονός ότι ταινίες με φιλοσοφικούς διαλόγους αντιμετωπίζονται από ένα μέρος του κοινού και ως μορφή κινηματογραφικής ψυχαγωγίας.
Το βιβλίο είναι πολύ μικρό σε μέγεθος. Η αλληλογραφία των δυο γυναικών ίσα που ξεπερνάει τις 20 σελίδες. Πως ξεκινώντας απ’ αυτό φτάσατε σε μια τρίωρη ταινία;
Στα γιαπωνέζικα είναι 50 σελίδες, αλλά πιστεύω πως αν θέλεις να διασκευάσεις πιστά στο σινεμά ένα μέσου μεγέθους μυθιστόρημα χρειάζεσαι εφτά με οκτώ ώρες. Συγγραφή και κινηματογραφική αφήγηση δεν αντιστοιχούν "ένα προς ένα", γι’ αυτό και η σεναριογραφία απαιτεί ιδιαίτερη τεχνική. Εγώ διάβασα πολλές φορές το βιβλίο και μετά ξεκίνησα να γράφω κρατώντας μόνον την αίσθηση που μου μετέδωσε. Όπως όταν μαγειρεύω χοιρινά κόκκαλα τα σιγοβράζω τόσο πολύ που χάνουν τελικά το σχήμα τους, έτσι "σιγοέβρασα" και εδώ το πρώτο υλικό, προσπαθώντας να διατηρήσω την ουσία του.
Πως επιλέξατε την Βιρζινί Εφιρά για το γαλλόφωνο πρωταγωνιστικό ρόλο;
Την είχα δει στην "Μπενεντέτα" και γνώριζα ότι ήταν εξαιρετική ηθοποιός. Της άρεσε πολύ το σενάριο, ωστόσο γνώριζε ότι το εγχείρημα θα παρουσίαζε πολλές δυσκολίες και προκλήσεις, καθώς απαιτούνταν η εκμάθηση ιαπωνικών και υπήρχε μεγάλος όγκος διαλόγων, ενώ ήξερε ότι είμαι σκηνοθέτης που επιλέγει να κάνει πολλές πρόβες. Πολλοί μού είπαν ότι στο γαλλικό σινεμά δεν κάνουν τόσες πρόβες όσες εγώ, αλλά πιστεύω ακράδαντα στην ανθρώπινη επαφή και διάδραση ως βασικό στοιχείο της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Όλα στην τέχνη ξεκινούν από έναν άνθρωπο ο οποίος προσπαθεί να πλησιάσει έναν άλλον. Εμείς, λοιπόν, κάναμε πράγματι πρόβες επί δύο μήνες και παρ’ όλο που εκείνο το διάστημα η εκμάθηση των ιαπωνικών αποτελούσε ήδη μεγάλη πρόκληση για την Βιρζινί, εκείνη αφοσιώθηκε πλήρως στην προετοιμασία μας. Εκεί συνειδητοποίησα ότι διαθέτει μια εκπληκτική ικανότητα να συγκεντρώνεται απόλυτα στην παρούσα στιγμή. Αυτό φαίνεται τόσο στον τρόπο που μελετά τα ιαπωνικά όσο και στον τρόπο που αλληλεπιδρά με τους ηθοποιούς με τους οποίους συνεργάζεται. Διατηρεί υψηλό επίπεδο συγκέντρωσης απέναντι στους συμπρωταγωνιστές της και επηρεάζεται βαθιά από τον ηθοποιό που κοιτάζει, οπότε και εκείνος που παίζει απέναντί της επηρεάζεται εξίσου έντονα από εκείνη.
Ο κόσμος του θεάτρου είναι και εδώ παρόν. Την Μακίκο Μιγιάνο ενσαρκώνει στην ταινία ο χαρακτήρας της Μάρι Μορισάκι, η οποία είναι θεατρική σκηνοθέτιδα, όπως και ο πρωταγωνιστής του "Drive my Car".
Ξεκίνησα από την επιθυμία μου να προσδώσω περισσότερη κίνηση και ευλυγισία στο χαρακτήρα της Μιγιάνο, ξεπερνώντας το στενό σχήμα του λόγιου, του ακαδημαϊκού διανοούμενου. Αρχικά είχα αμφιβολίες γιατί είχα μόλις τελειώσει το "Drive my Car", αλλά όταν μεσολάβησε το "Ο Διάβολος δεν Υπάρχει" και επέστρεψα στην ιστορία μας, πείστηκα πως δεν θα είχα πρόβλημα. Κι αυτό μου έλυσε πολλά προβλήματα. Πως βρέθηκε η Μάρι στην Γαλλία; Είναι μια σκηνοθέτιδα σε περιοδεία. Πως οι δυο τους έρχονται σε επαφή; Μέσα από ένα θεατρικό έργο, το οποίο η Μαρί-Λου, η οποία διευθύνει έναν οίκο ευγηρίας, παρακολουθεί. Το δε έργο μού προσέφερε την ευκαιρία να συνδέσω τις θεωρίες του ψυχιάτρου Φράνκο Μπαζάλια με αυτές του Πολωνού θεατρικού σκηνοθέτη Γέζι Γκροτόφσκι και τις πρακτικές της Ουμανιτίντ, της μοντέρνας θεωρίας περί φροντίδας των ασθενών.
