Είχατε αποφασίσει εξ αρχής ο τόπος εξέλιξης των "Παράλληλων Ιστοριών" να είναι το Παρίσι;
Είχα κάποιες ενδιαφέρουσες προτάσεις από την Αμερική και η αρχική σκέψη ήταν η Νέα Υόρκη. Όσο προχωρούσε το σενάριο, όμως, τόσο συνειδητοποιούσα πως η ιστορία θα ήταν πολύ πιο πειστική μέσα σ’ ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η ιδέα ξεκίνησε από τον "Δεκάλογο" του Κριστόφ Κισλόφσκι και μια τηλεοπτική διασκευή του, εξελίχθηκε όμως σε ταινία και επειδή η Γαλλία είναι η χώρα που ζω όταν δεν είμαι στο Ιράν, μου φάνηκε πιο οικείο να γυρίσω την ταινία γαλλόφωνη.
Είχατε στο νου σας κάποιες συγκεκριμένες ταινίες αναφοράς οι οποίες έχουν γυριστεί στο Παρίσι;
Μου αρέσει το κλίμα των γαλλικών ταινιών του ’70 και του ’80. Το Παρίσι, έτσι κι αλλιώς, είναι μια όμορφη, φωτογενής πόλη, πολύ κινηματογραφική, αλλά αποτυπώνει ιδανικά την αίσθηση της αστικής εγγύτητας την οποία ήθελα να κυριαρχεί. Οι Παριζιάνοι σου δίνουν την αίσθηση πως ο ένας ζει δίπλα στον άλλον, σε ένα συγχρωτισμό που δεν υπάρχει σε μεγαλουπόλεις όπως η Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, ίσως ακόμα και το Λονδίνο.
Ποια είναι η εμπειρία σας όσον αφορά το γύρισμα μιας ταινίας έξω από το Ιράν;
Είναι μια αίσθηση η οποία αλλάζει από ταινία σε ταινία και αυτή τη φορά, μετά το "Παρελθόν" και το "Το Ξέρουν Όλοι", νιώθω πιο οικεία, πιο προετοιμασμένος. Την πρώτη φορά, μάλιστα, ήμουν εντελώς έξω από τα νερά μου, αλλά με βοήθησε το ότι η ιστορία του "Παρελθόντος" έχει να κάνει με έναν Ιρανό ο οποίος επισκέπτεται το Παρίσι. Σε κάθε περίπτωση, είναι ριψοκίνδυνο να επιχειρείς να εκφραστείς καλλιτεχνικά σε μια ξένη γλώσσα. Όσον αφορά εμένα προσωπικά, πάντως, η ζωή μου είναι στο Ιράν και εκεί θέλω να επιστρέψω. Δεν νιώθω αυτό που λένε πολίτης του κόσμου.
Η ταινία βασίζεται σε κάποιο συγκεκριμένο επεισόδιο του "Δεκαλόγου";
Ξεκίνησα από τη "Μικρή Ερωτική Ιστορία", αλλά στην πορεία μπήκαν ιδέες και λεπτομέρειες από όλο το "Δεκάλογο". Η προσπάθειά μου αποσκοπούσε στο να συνδυάσω τον κινηματογραφικό κόσμο του Κισλόφσκι με το δικό μου, μιας και οι δυο μας ασχολούμαστε κυρίως με τα ηθικά διλήμματα τα οποία γεννά η ανθρώπινη συνύπαρξη.
Όπως και στη "Μικρή Ερωτική Ιστορία", έτσι και εδώ η ανθρώπινη επιθυμία η οποία κινεί τη μυθοπλασία είναι η ηδονοβλεψία. Η ακαταμάχητη παρόρμησή μας να κρυφοκοιτάζουμε τις ζωές των άλλων.
Κάτι το οποίο έχει απλωθεί πλέον παντού. Δείτε τα reality show ή τα social media. Και καθώς το βλέπω αυτό να εξαπλώνεται όλο και περισσότερο γύρω μου, με ενδιέφερε πολύ η σχέση της "μικρής", αποσπασματικής εικόνας που παίρνουμε μέσα από ένα τηλεσκόπιο ή ένα φωτογραφικό φακό όταν παρατηρούμε κάτι και της γενικότερης εικόνας του, την οποία δεν μπορούμε να συλλάβουμε. Το ίδιο κάνει και το σινεμά άλλωστε…
Μια σημαντική διαφορά με την ταινία του Κισλόφσκι είναι πως εδώ όχι μόνον η εικόνα, αλλά και ο ήχος έχει μεγάλη σημασία για την πλοκή.
Ήταν μια ιδέα την οποία αναπτύξαμε με το συνσεναριογράφο μου, τον αδελφό μου Σαΐντ, συνειδητοποιώντας πως στις περισσότερες περιπτώσεις κρυφοκοιτάγματος έχουμε την εικόνα, ή μέρος της, αλλά ο ήχος απουσιάζει. Οπότε αρχίσαμε να εξελίσσουμε αυτό το στοιχείο, καταλήγοντας στο να κάνουμε τους τρεις χαρακτήρες, της Εφιρά, του Νινέ και του Κασέλ, να έχουν σχέση με το ντουμπλάζ και την τεχνολογία του ήχου. Σ’ αυτή την ταινία ο ήχος με ενδιέφερε τελικά περισσότερο από την εικόνα, άλλωστε είναι και η πρώτη φορά όπου χρησιμοποιώ μουσική ως ειδικά γραμμένο σκορ.
Άλλη μια κισλοφσκική αναφορά…
Ναι, βέβαια, ο Ζμπίγκνιου Πράισνερ.
Ιζαμπέλ Ιπέρ, Κατρίν Ντενέβ, Βενσάν Κασέλ, Βιρζινί Εφιρά, Πιέρ Νινέ… Πως καταλήξατε σε ένα τόσο πρωτοκλασάτο καστ;
Δεν σκέφτηκα ούτε στιγμή μια γαλλική dream team (γέλια). Όλοι οι πρωταγωνιστές, όμως, ήταν η πρώτη μου επιλογή, απλά δεν είχα φανταστεί πως θα δεχόντουσαν όλοι ή και πως όλοι θα ήταν διαθέσιμοι. Ακόμα και την Κατρίν Ντενέβ, η οποία έχει ένα δεύτερο, μα σημαντικό ρόλο, τη σκέφτηκα, αλλά δίσταζα να της προτείνω κάτι τόσο μικρό. Αλλά με παρότρυνε ο παραγωγός μου να της στείλω το σενάριο. "Για μια μόνο σκηνή;", τον ρώτησα, παραδόξως όμως εκείνη συμφώνησε.
Πως δουλέψατε μαζί τους; Με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο δουλεύετε και με τους συμπατριώτες σας;
Η προσέγγιση ήταν η ίδια και κάθε φορά διαπιστώνεις πως κάποιοι ηθοποιοί εκτελούν ακριβώς αυτό το οποίο τους δίνεις, άλλοι προσθέτουν πράγματα στο ρόλο τους, μερικοί είναι πιο αναλυτικοί, άλλοι πιο ενστικτώδεις… Εδώ, πάντως, έπρεπε λόγω του μεγέθους της παραγωγής και των ονομάτων να μείνω αρκετά πιστός στο σενάριο και στα χρονοδιαγράμματα. Πάντοτε, έτσι κι αλλιώς, πρέπει να ισορροπείς. Να δίνεις χώρο στους ηθοποιούς σου και να μην τους χρησιμοποιείς σαν μαριονέτες.
