Ιλιάδα, Οδύσσεια: δύο κορυφαίες στιγμές της παγκόσμιας λογοτεχνίας, δύο έπη που, αν και δεν ήταν τα πρώτα στην ιστορία (μιας και το βαβυλωνιακό του Γκιλγκαμές είναι το αρχαιότερο γνωστό λογοτεχνικό έργο), έχουν γίνει τα αρχέτυπα των αφηγήσεων της Δύσης. Και αυτό διότι αφηγούνται τη βασική μήτρα κάθε δραματουργικής σύνθεσης: ένας ήρωας (μήπως ο κάθε θεατής;), προκειμένου να αντιμετωπίσει ένα μεγάλο εμπόδιο, βγαίνει από το comfort zone του (την πατρίδα του για παράδειγμα), κάνει ένα περιπετειώδες ταξίδι προς έναν άγνωστο τόπο κι έπειτα, αφού καταφέρει να ξεπεράσει τα εμπόδια και τις δυσκολίες, αλλάζει τη ζωή του μέσα από όσα κέρδισε και έμαθε και… έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.
Άλλωστε, τα έπη αυτά αποκρυσταλλώνουν τη διαχρονική ανάγκη του ανθρώπου να αφηγείται αλλά και φυσικά να ακούει ιστορίες συλλογικά -για να θυμίσουμε ότι πρόκειται για δύο έργα που άδονταν από ραψωδούς.

Εκτός από την παραπάνω ομοιότητα, η Ιλιάδα και η Οδύσσεια έχουν πολλές ακόμη. Αποτελούν δύο ηρωικά έπη, έχουν και τα δύο χιλιάδες στίχους, αποδίδονται στον Όμηρο (αν και υπάρχουν πολλές απόψεις σχετικά με την ταυτότητά του) και ανήκουν στον ίδιο μυθολογικό κύκλο: τον Τρωικό Πόλεμο. Το πρώτο εξελίσσεται μέσα στη δίνη της σύρραξης ενώ το δεύτερο ακολουθεί το ταξίδι της επιστροφής των επιζήσαντων.
Παράλληλα, και τα δύο επιλέγουν να παρουσιάσουν τα γεγονότα κάνοντας ζουμ σε έναν άντρα, τον Αχιλλέα από τη μία με τον τεράστιο θυμό του επειδή του έκλεψαν το "λάφυρο”, τη Βρυσηίδα, τον Οδυσσέα από την άλλη και τον νόστο του.
Ωστόσο, τα δύο έπη έχουν και διαφορές, οι οποίες ίσως ξεκινούν από τον ίδιο τον Όμηρο. Υπάρχουν στοιχεία ότι η Ιλιάδα γράφτηκε πριν την Οδύσσεια, οπότε οι περιπέτειες του Οδυσσέα προς την Ιθάκη μάλλον εξιστορήθηκαν τον Όμηρο σε μια ωριμότερη φάση ζωής. Πράγματι, αν ταυτίσουμε τα έργα με ιδιοσυγκρασίες, θα παρατηρήσουμε ότι μιλάμε για δύο διαφορετικούς ανθρώπους.

Ιλιάδα: Μαχητικός πλην θερμόαιμος
Ο τύπος της Ιλιάδας είναι ένας χαρακτήρας φλογερός. Βρίσκεται συνεχώς στις επάλξεις και αγωνίζεται προκειμένου να καταφέρει κάθε στόχο που βάζει στο νου του. Λόγω αυτού, είναι εξοπλισμένος τόσο με αυτοπεποίθηση και θάρρος, ώστε να μη λυγίζει μπροστά στη δυσκολία ή τις απρόβλεπτες καταστάσεις, όσο και με ατέρμονο πείσμα, που τον βοηθά να πηγαίνει ολοένα και παρακάτω.
Ξεχωρίζει για τη διάθεσή του να υπερασπίζεται τους άλλους, τη μαχητικότητά του αλλά και γενικώς μια ροπή προς την περιπέτεια. Ωστόσο, πλάι σε όλα τα παραπάνω, υπάρχει κι ένα πνεύμα ευέξαπτο, που αρπάζεται εύκολα. Ένας εγωισμός σαν του Αχιλλέα που μπορεί να θολώσει την κρίση ή να οδηγήσει στην υπερβολή.

Οδύσσεια: Σοφός πλην πονηρός
Ο τύπος της Οδύσσειας χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη σύνεση. Είναι αυτό που λέμε χαρακτηριστικά "μπαρουτοκαπνισμένος”. Έχει περάσει τις τρικυμίες του, έχει αγωνιστεί, έχει καταφέρει επιτυχίες όμως συνάντησε και τα στραπάτσα και τις αποτυχίες, που του χάρισαν πείρα και γνώσεις. Διαθέτει το προφίλ ενός ανθρώπου που έχει το χάρισμα της επικοινωνίας, της πειθούς, που καταφέρνει να κερδίσει αυτό που θέλει με τη δύναμη του μυαλού του.
Λειτουργεί σε "χαμηλότερες στροφές” σε σχέση με τον τύπο της Ιλιάδας, έχοντας πια κατασταλλάξει στο τι θέλει και όντας επικεντρωμένος στην ουσία των πραγμάτων. Βέβαια, είναι αλήθεια ότι η καπατσοσύνη του τύπου αυτού γίνεται κάποιες φορές πονηριά, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις ακόμα και χειραγώγηση (κακόμοιρε Κύκλωπα…).



