Η πρώτη ταινία του Λαβ Ντίαζ η οποία φτάνει ως τις ελληνικές αίθουσες είναι, διόλου τυχαία, και η πλέον προσβάσιμή του στον μέσο σινεφίλ. Έγχρωμη, διάρκειας μόλις… 160 λεπτών, με θέμα της μια γνωστή ιστορική προσωπικότητα και με πρωταγωνιστή έναν αναγνωρίσιμο σταρ (Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ), μοιάζει εντελώς διαφορετική από μια φιλμογραφία στην οποία κυριαρχούν τα ασπρόμαυρα φιλμ διάρκειας από τέσσερις ("Norte, the End of History", "Season of the Devil") έως δέκα και πλέον ώρες ("Evolution of a Filipino Family") με μινιμαλιστική πλοκή και κοινωνικοπολιτικό προσανατολισμό. Με ευδιάκριτη σκηνοθετική υπογραφή, ο 68χρονος Φιλιππινέζος auteur είναι ο βασικός εκφραστής ενός εθνολογικού, αργής εξέλιξης σινεμά με μεγάλης διάρκειας ακίνητα πλάνα, το οποίο εστιάζει σε τοπικές κουλτούρες, αμφισβητώντας το κυρίαρχο γι’ αυτές εθνικό αφήγημα (postnational view). Τακτικός επισκέπτης των διεθνών φεστιβάλ, έχει αποσπάσει το Χρυσό Λιοντάρι στην Βενετία με το "The Woman Who Left" (2016) και την Χρυσή Λεοπάρδαλη στο Λοκάρνο με το "From What Is Before" (2014).
Ο "Μαγγελάνος" του υιοθετεί μια πιο προσβάσιμη φόρμα, μένει όμως πιστός στις βασικές κινηματογραφικές αρχές του Ντίαζ, αφηγούμενος αρχικά τις μάχες και τον τραυματισμό του διάσημου θαλασσοπόρου στην κατάληψη της Μαλάκκας το 1511. Επιστρέφοντας στην Λισσαβόνα, ο Φερδινάνδος Μαγγελάνος θα γνωρίσει την Μπεατρίς, η οποία θα γίνει γυναίκα του, και θα προτείνει στον Πορτογάλο βασιλιά την οργάνωση μιας αποστολής εξερεύνησης μιας παρθένας, γι’ αυτό πλεονεκτικής απέναντι στους ανταγωνιστές (Ισπανούς, Ολλανδούς, Γάλλους) εμπορικής διαδρομής για τα Νησιά των Μπαχαρικών. Όχι προς την ανατολή και το ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας, αλλά προς τα δυτικά και την αμερικανική ήπειρο. Κι όταν ο βασιλιάς απορρίψει την πρόταση του, εκείνος θα απευθυνθεί με επιτυχία στον Ισπανό μονάρχη και το 1519 θα σαλπάρει με πέντε πλοία για να διασχίσει πρώτα τον Ατλαντικό και κατόπιν τον Ειρηνικό ωκεανό.
Το σενάριο της ταινίας διαθέτει ιστορική ακρίβεια, αλλά περιφρονεί – όχι πάντα με απόλυτη επιτυχία– την ακαδημαϊκή δραματουργία του περιπετειώδους έπους. Τα πλάνα της φύσης (ζούγκλας ή θάλασσας) "καταπίνουν" τους ανθρώπους και η δράση συμβαίνει εκτός κάδρου, η εικαστική, στατική σύνθεση του οποίου προσθέτει (φιλοσοφικό) βάθος στους χαρακτήρες, στα κίνητρα και στις συνέπειες των πράξεών τους. Είναι σαν να παρακολουθούμε ένα φαινομενολογικής προσέγγισης ντοκιμαντέρ με θεατρικό, αντιρεαλιστικό δηλαδή, στήσιμο, το οποίο υποβάλλει με τη μυστικιστική ατμόσφαιρα και την ποιητική ομορφιά του τις αντιαποικιοκρατικές ιδέες του. Οι οποίες, κρυστάλλινες, μα διόλου διδακτικές, συμπλέκονται με τις αντιφάσεις που συνθέτουν το πορτραίτο ενός γενναίου και πεισματάρη οραματιστή, παρασυρμένου από τον πυρετό της εξουσίας και την τρέλα του θρησκευτικο-ιμπεριαλιστικού μεγαλείου.
Φιλιππίνες, Ισπανία, Πορτογαλία. 2026. Διάρκεια: 160΄. Διανομή: TANWEER
Περισσότερες πληροφορίες
Μαγγελάνος
Όταν ο βασιλιάς της Πορτογαλίας απορρίπτει την πρόταση του Μαγγελάνου να επιχειρήσει τον περίπλου της Γης, σε αναζήτηση πλεονεκτικής απέναντι στους ανταγωνιστές εμπορικής διαδρομής, εκείνος απευθύνεται με επιτυχία στον Ισπανό βασιλιά. Έτσι, το 1519 ξεκινά την αποστολή του προς τα Νησιά των Μπαχαρικών.
