Μία από τις πιο φιλόδοξες και πολυαναμενόμενες παραγωγές της χρονιάς, το Primavera έρχεται να αφηγηθεί μια καθηλωτική ιστορία για τη μουσική, την ελευθερία και τη δύναμη της τέχνης. H ταινία κάνει πρεμιέρα στις 2 Απριλίου στους κινηματογράφους από τη Filmtrade και την Tanweer.
Η δράση τοποθετείται στη Βενετία των αρχών του 18ου αιώνα, στο Ospedale della Pietà, ένα ορφανοτροφείο που λειτουργεί και ως σημαντικό "μουσικό φυτώριο". Εκεί, η 20χρονη Σεσίλια, μια χαρισματική βιολίστρια, ζει περιορισμένη σε έναν κόσμο όπου η μουσική της δίνει φωνή, αλλά όχι ελευθερία. Όλα αλλάζουν με την άφιξη ενός νέου δασκάλου: του Αντόνιο Βιβάλντι.
Στη σκηνοθεσία βρίσκεται ο Damiano Michieletto, ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς της όπερας διεθνώς, με εντυπωσιακές παραγωγές σε σκηνές όπως η Σκάλα του Μιλάνου και η Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης. Πρόσφατα, μάλιστα, υπέγραψε και τη σκηνοθεσία της τελετής έναρξης των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, εκπροσωπώντας τη χώρα του, την Ιταλία.
Με το Primavera, ο Damiano Michieletto κάνει το πέρασμά του στον κινηματογράφο, μεταφέροντας τη σκηνική του ευαισθησία σε μια νέα οπτική γλώσσα και μας μιλά για την ελευθερία που γεννιέται μέσα από την τέχνη.
Μετά από 20 χρόνια στον χώρο της όπερας, τι ήταν αυτό που αναζητούσατε καλλιτεχνικά και σας οδήγησε στον κινηματογράφο; Υπήρχε μια εσωτερική ανάγκη που οι θεατρικές συμβάσεις της σκηνής δεν μπορούσαν πλέον να καλύψουν;
Στην πραγματικότητα συνεχίζω με την όπερα, δεν είναι κάτι που θα σταματήσω απλά είχα μια προσωπική ανάγκη να δοκιμάσω τον εαυτό μου σε κάτι καινούργιο, να πάρω ρίσκα. Γιατί μια ταινία μπορεί να αποτύχει, δεν το ξέρεις, αλλά ακόμη κι αν κατέληγε σε "καταστροφή", για μένα δεν θα αποτελούσε πρόβλημα. Το σημαντικό ήταν να βγω από το safe place μου, να γνωρίσω νέους ανθρώπους και νέες καλλιτεχνικές προκλήσεις. Aγαπώ τον κινηματογράφο, αγαπώ την αφήγηση μέσα από την εικόνα, ηταν κάτι πολύ προσωπικό που ήθελα πραγματικά να κάνω.
Ποιες δημιουργικές ελευθερίες ανακαλύψατε μέσα από τον φακό που η σκηνή δεν σας προσέφερε, και ποιες ήταν οι απρόβλεπτες δυσκολίες αυτής της μετάβασης;
Οι δυσκολίες… δεν με εξέπληξαν, τις περίμενα. Ήμουν τόσο χαρούμενος που έκανα την ταινία, που δεν με απασχολούσαν ιδιαίτερα. Περισσότερο τις έβλεπα ως προκλήσεις, σαν ευκαιρίες να σκεφτείς πώς θα λυθεί ένα πρόβλημα. Κάθε μέρα το γύρισμα είχε ενθουσιασμό: η συνάντηση με τους ηθοποιούς, το συνεργείο, οι αποφάσεις για το πώς θα γυριστεί μια σκηνή. Επιπλέον είχα την τύχη να συνεργαστώ με μια εξαιρετική ομάδα, από τον διευθυντή φωτογραφίας μέχρι τους ηθοποιούς, η ατμόσφαιρα ηταν πολύ όμορφη.
Γιατί επιλέξατε συγκεκριμένα το Primavera;
Διάβασα ένα βιβλίο με τίτλο Stabat Mater του Tiziano Scarpa, που είχε βραβευτεί στην Ιταλία πριν από περίπου 20 χρόνια. Μέσα από το βιβλίο ανακάλυψα κάτι που δεν γνώριζα: ότι για περισσότερα από 40 χρόνια ο Αντόνιο Βιβάλντι ήταν δάσκαλος μουσικής σε ορφανοτροφείο. Με γοήτευσε πολύ αυτή η αντίφαση, ένας τόσο γνωστός άνθρωπος, για τον οποίο στην πραγματικότητα, δεν ξέρουμε σχεδόν τίποτα! Αυτό έγινε η αφετηρία της έμπνευσης μου. Μαζί με τον σεναριογράφο Λουντοβίκα Ραμπόλντι αναπτύξαμε την ιστορία, προσθέσαμε χαρακτήρες και καταστάσεις για να την εμπλουτίσουμε. Το γεγονός ότι η Βενετία είναι η πόλη μου και ότι η μουσική είναι η γλώσσα μου, με έκανε να νιώσω ότι αυτή η ιστορία, αν και παλιά, έχει κάτι βαθιά προσωπικό για μένα.
Η Βενετία για οποιονδήποτε σκηνοθέτη θα αποτελούσε ιδανικό σκηνικό, για εσάς όμως, αποτελεί και φόρο τιμής στην πατρίδα σας;
Είναι σίγουρα πηγή έμπνευσης. Είναι μια πόλη για την οποία αισθάνομαι περήφανος και κάθε φορά μου αποκαλύπτει κάτι καινούργιο. Καμιά φορά τη βλέπω και αναρωτιέμαι: Δεν βγάζει κανένα νόημα· γιατί να χτίσουν μια πόλη μέσα στο νερό; Μοιάζει σχεδόν εξωπραγματική. Κι όμως, κουβαλά αιώνες ιστορίας και έχει διατηρηθεί ανέπαφη, χωρίς να καταστραφεί στους πολέμους. Η Ιταλία ήταν τόσο ενεργή στους παγκόσμιους πολέμους κι η Βενετία δεν καταστράφηκε, αξιοθαύμαστο.
Από την άλλη, όταν γυρίζεις μια ταινία εκεί, πρέπει να είσαι προσεκτικός, είναι τόσο διάσημη που εύκολα μπορείς να πέσεις στην παγίδα του προβλέψιμου. Ένα σκηνικό τόσο γνώριμο για όλο τον κόσμο, γιατί να εντυπωσιάζει; Το γεγονός ότι η ιστορία διαδραματιζόταν σε ορφανοτροφείο έδωσε μια πιο συγκεκριμένη και προσωπική οπτική, και προσπάθησα να μείνω πιστός σε αυτό.
Πόσο δύσκολο ήταν να προσεγγίσετε μια εμβληματική μορφή όπως ο Αντόνιο Βιβάλντι, μετατρέποντας τον σε δραματικό χαρακτήρα;
Ακόμη και στην όπερα, όταν έχεις μεγάλα ονόματα όπως ο Δον Τζοβάνι ή η Τραβιάτα, αυτό που προσδίδει ενδιαφέρον είναι τι κρύβεται πίσω από αυτά. Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι; Τι νιώθουν; Τι ονειρεύονται; Προσπαθώ να τους φέρω πιο κοντά στην ανθρώπινη διάσταση. Το ίδιο έκανα και με τον Βιβάλντι: όχι ως "είδωλο", αλλά ως άνθρωπο με αδυναμίες, φόβους και εσωτερικές συγκρούσεις. Τον προσέγγισα περισσότερο ως Don Antonio.
Η ταινία πραγματεύεται τη σύγκρουση περιορισμού και ελευθερίας, δίνοντας φωνή σε "αόρατες" γυναίκες μουσικούς. Βλέπετε παραλληλισμούς με το σήμερα;
Υπάρχουν κάποιες ομοιότητες, γιατί ακόμη και σήμερα οι γυναίκες χρειάζεται να αγωνίζονται για να ακουστεί η φωνή τους. Βέβαια, η κατάσταση είναι διαφορετική, υπάρχουν πλέον κατοχυρωμένα δικαιώματα. Όμως εξακολουθεί να υπάρχει ένα χάσμα. Και ίσως οι άνδρες να χρειάζεται να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στη γυναικεία οπτική. Πάντα με γοήτευαν οι γυναικείες ιστορίες, τόσο στην όπερα όσο και στον κινηματογράφο. Ο χαρακτήρας της Σεσίλιας είναι μια σύγχρονη γυναίκα που θέλει να αποφασίζει για τη ζωή της. Η επιθυμία μου είναι ένας κόσμος που προχωράει χωρίς διακρίσεις, χωρίς επίκριση — και η ταινία έχει κάτι να πει πάνω σε αυτό.
Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον της όπερας; Μπορούν οι νεότερες γενιές να τη αγαπήσουν;
Είναι απολύτως αποδεκτό οι νέοι να προτιμούν, για παράδειγμα, μια ποπ συναυλία. Η όπερα συχνά ανακαλύπτεται αργότερα, όταν είσαι πιο ώριμος ή αν είσαι τυχερός μέσω κάποιου που σε εισάγει σε αυτόν τον κόσμο. Παρεμπιπτόντως, θεωρώ σημαντικό τα θέατρα να δημιουργούν νέες όπερες, να αφηγούνται σύγχρονες ιστορίες με τη μουσική του σήμερα. Οι κλασικοί συνθέτες είναι σημαντικοί, αλλά χρειάζεται και εξέλιξη. Είναι ένας πολύτιμος κόσμος που μπορεί ακόμη να προσφέρει έντονα συναισθήματα.
Στην ταινία, η μουσική λειτουργεί σαν χαρακτήρας. Η απόφαση σας να ηχογραφηθεί ζωντανά ήταν τολμηρή. Το αποτέλεσμα σας δικαίωσε;
Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό αλλά δεν ήταν εύκολο. Η επιλογή της μουσικής πήρε πολύ χρόνο, γιατί καθορίζει την ατμόσφαιρα της ταινίας. Δημιούργησα μια προσωπική "λίστα" από έργα του Βιβάλντι και επέλεξα προσεκτικά. Μαζί με τον συνθέτη Fabio Massimo Capogrosso αποφασίσαμε τα σημεία πού θα προστεθεί νέα μουσική. Στο τέλος της ταινίας, για παράδειγμα, για 5 λεπτά δεν ακούγονται λόγια· ακούγεται μόνο σύγχρονη μουσική. Αυτός ο συνδυασμός ήταν σημαντικός, γιατί δεν πρόκειται για βιογραφία του Βιβάλντι, αλλά για την ιστορία ενός κοριτσιού που ανακαλύπτει τον εαυτό του μέσα από τη μουσική.
Τώρα σχετικά με το ο πόσο δυσκολεύτηκαν οι ηθοποιοί με αυτό: Δεν ήταν δύσκολο, αλλά πρέπει να συνυπολογήσεις ότι η πρωταγωνίστρια Tecla Insolia είχε έναν εξαιρετικό δάσκαλο, ειδικευτή, που την προετοίμαζε εντατικά για 5 μήνες πριν ξεκινήσουμε γυρίσματα.
Η τελετή έναρξης των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων "Milano Cortina 2026” είχε τον τίτλο "Αρμονία" και παρουσίαζε τον μύθο του Έρωτα και της Ψυχής. Ποια είναι η σχέση σας με την Ελλάδα και τον ελληνικό πολιτισμό;
Οι δύο βοηθοί μου στην τελετή ήταν Έλληνες, συνεργάστηκα εξαιρετικά μαζί τους. Όλοι οι Ιταλοί έχουν άμεση σχέση με τον ελληνικό πολιτισμό· αποτελεί τη βάση της δικής μας κουλτούρας. Από εκεί ξεκίνησαν όλα, πήραμε τα θετικά και αναπτύξαμε την Ρωμαικη κουλτούρα. Ακόμη και η όπερα, όταν γεννήθηκε, ήθελε να δημιουργήσει μια μουσική τέχνη βασισμένη στο αρχαίο ελληνικό θέατρο. Υπάρχει μεγάλη εκτίμηση και αγάπη για την Ελλάδα.
Έχετε κάποιο καλλιτεχνικό πρότυπο ;
Υπάρχουν δημιουργοί που εκτιμώ πολύ, όπως ο Δημήτρης Παπαϊωάννου. Επίσης αγαπώ τον Θόδωρο Αγγελόπουλο και τον ελληνικό κινηματογράφο γενικότερα. Με συγκινεί το τοπίο, αλλά και οι άνθρωποι. Υπάρχει κάτι πολύ βαθύ στην χώρα σας που ίσως αξίζει να αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο, γιατί έχει τεράστια δύναμη.
Διαβάστε Επίσης
Περισσότερες πληροφορίες
Primavera
Βενετία, 18ος αιώνας. Η Σεσίλια ζει στο μεγαλύτερο ορφανοτροφείο της πόλης, όπου τα πιο ταλαντούχα κορίτσια μυούνται στην τέχνη της μουσικής. Αν και προικισμένη βιολίστρια, εκείνη γνωρίζει πως την προορίζουν για πλούσιο γάμο, μέχρι που ένας καινούργιος μουσικοδιδάσκαλος καταφθάνει στο ίδρυμα: ο διάσημος Αντόνιο Βιβάλντι.
