© Esquire / Alexi Lubomirski
Μια μέρα σαν τη σημερινή, στις 27 Μαρτίου 1963, γεννιέται ο Κουέντιν Τζερόμ Ταραντίνο, ένας δημιουργός που έμελλε να ταυτίσει το όνομά του με το μεταμοντέρνο σινεμά. Ο Αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός, συγκαταλέγεται στους πιο επιδραστικούς δημιουργούς της γενιάς του και υπήρξε βασική μορφή της επανάστασης του ανεξάρτητου κινηματογράφου της δεκαετίας του ’90. Έγινε ευρέως γνωστός για τους κοφτερούς, γρήγορους διαλόγους του, αλλά και για τις χαρακτηριστικές cameo εμφανίσεις στις ταινίες του.
Το 2018, το Λεξικό της Οξφόρδης εισήγαγε έναν νέο όρο: "ταραντινικός (στιλ)", ο οποίος περιγράφει ένα ύφος που συνδυάζει γραφική και στιλιζαρισμένη βία, μη γραμμική αφήγηση, σατιρική διάθεση και αιχμηρούς διαλόγους.
Ο "πιο κουλ" δημιουργός από το Τενεσί, που έγινε γνωστός διακηρύσσοντας με πάθος την αγάπη του για τα κόμικς, τα b-movies και την ποπ κουλτούρα, αποτελεί πλέον αντικείμενο ακαδημαϊκής μελέτης. Και όχι άδικα: το μοναδικό κινηματογραφικό του ύφος έχει επηρεάσει καθοριστικά το σύγχρονο σινεμά, ενώ οι εικόνες του αποτυπώνουν τη σύγχρονη Αμερική με τρόπο διεισδυτικό, ευρηματικό και συναρπαστικό.
Με αφορμή τη σημερινή γενέθλια ημέρα του, επιχειρούμε να βάλουμε τις ταινίες του στη σωστή σειρά σύμφωνα με το "α":
9. Jackie brown (1997)
Μια αεροσυνοδός που μεταφέρει τα χρήματα ενός εμπόρου όπλων προσπαθεί να ξεγελάσει την αστυνομία, το αφεντικό της και τους συνεργάτες του και να το σκάσει με 500.000 δολάρια. Ο Ταραντίνο διασκευάζει ένα μυθιστόρημα του Έλμορ Λέοναρντ, το ενδιαφέρον του οποίου δεν βρίσκεται στη δράση, αλλά στους χαρακτήρες. Ώριμος κινηματογραφικά, παίζει με νεκρούς χρόνους, προχωρεί αργά στη σκιαγράφηση των ηρώων του, δείχνει για μια ακόμη φορά τη λατρεία του στη λαϊκή λογοτεχνία. Υποψηφιότητες για Όσκαρ (Ρόμπερτ Φόρστερ) και Χρυσές Σφαίρες (Παμ Γκρίερ και Σάμουελ Λ. Τζάκσον).
8. Kill bill 1 (2003)
Υστερα από τέσσερα χρόνια σε κωματώδη κατάσταση, η Νύφη, μια επαγγελματίας δολοφόνος που προδόθηκε από τους συντρόφους της και τον εραστή της Μπιλ, συνέρχεται και ζητά εκδίκηση. Πρώτο μέρος μιας διλογίας, που αποτελεί φόρο τιμής στις ασιατικές ταινίες πολεμικών τεχνών, το ιαπωνικό μάνγκα, το σπαγκέτι γουέστερν και άλλα παρόμοια είδη. Μαύρο χιούμορ και αποθέωση της βίας για τη βία. Πρώτο μέρος μιας ιστορίας εκδίκησης, με πληθώρα αναφορών σε άλλα κινηματογραφικά είδη: ταινίες καράτε, μάνγκα (μια σεκάνς είναι γυρισμένη σε animation), σπαγκέτι γουέστερν, blaxploitation κ.ά. Υποβλητικό σε στιλιστικό επίπεδο, βάζει στην άκρη την ανάπτυξη της ιστορίας και των χαρακτήρων για χάρη της επίδειξης δεξιοτεχνίας και σινεφλίας του Ταραντίνο, αλλά και της απενοχοποιημένης διασκέδασης του θεατή.
7. Kill bill 2 (2004)
Η Νύφη, αφού αφηγείται τα αιματηρά γεγονότα που συνέβησαν στην πρόβα του γάμου της, σκοτώνει τον Μπαντ και τη μονόφθαλμη Ελ Ντράιβερ, τα εναπομείναντα μέλη της συμμορίας του Μπιλ, και αναζητά τον τελευταίο στο Μεξικό, όπου, όμως, την περιμένει μια μεγάλη έκπληξη. Το δεύτερο μέρος της διλογίας, αποτελούμενο κυρίως από τεράστιες διαλογικές σκηνές, περιέχει αναφορές στο γουέστερν σπαγκέτι και στις κινέζικες ταινίες πολεμικών τεχνών. Το δεύτερο μέρος της διλογίας αποτελείται κυρίως από σκηνές μακροσκελών διαλόγων, που είναι γραμμένοι και αναπτυγμένοι με πνευματώδες ύφος. Η δεξιοτεχνία του Ταραντίνο είναι αξιοθαύμαστη, έστω κι αν οι χαρακτήρες παραμένουν μονοδιάστατοι και το παιχνίδι με τις σινεφιλικές αναφορές αναμενόμενο.
6. Άδοξη Μπάσταρδοι (2009)
Μια επίλεκτη ομάδα Αμερικανών κομάντο, η οποία έχει γίνει ο φόβος κι ο τρόμος των ναζί στην κατεχόμενη Γαλλία, αναλαμβάνει, σε συνεργασία με την Εβραία ιδιοκτήτρια ενός παριζιάνικού σινεμά, μια επικίνδυνη αποστολή που μπορεί ν’ αλλάξει την εξέλιξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Ταραντίνο παίρνει τ' όπλο, το χιούμορ και τις ευρηματικές του ιδέες και γυρίζει από το μέτωπο με μια ώρες ώρες ιδιοφυή, συχνά ξεκαρδιστική, αλλά χωρίς δραματουργική συνοχή πολεμική περιπέτεια. Σύντομη η παρουσία του Μπραντ Πιτ, αποκάλυψη ο βραβευμένος με Όσκαρ, Χρυσή Σφαίρα, BAFTA και στις Κάνες Κρίστοφ Βαλτς ως Γερμανός συνταγματάρχης.
5. Οι μισητοί Οκτώ (2015)
Στο μετεμφυλιακό Γουαϊόμινγκ ένας κυνηγός επικηρυγμένων και η γυναίκα που έχει συλλάβει βρίσκουν καταφύγιο σε μια απομονωμένη καλύβα μέσα στα χιόνια. Μαζί με άλλους επτά παράξενους χαρακτήρες συνθέτουν μια ετερόκλητη ομάδα γεμάτη μυστικά, ψέματα και ύποπτα κίνητρα. Μεταμοντέρνα και διασκεδαστικά ανατρεπτική μελέτη στο γουέστερν σπαγγέτι από έναν ατελείωτα ομιλητικό, γραφικά βίαιο και απολαυστικά βιρτουόζο Ταραντίνο. Σπουδαία σκηνοθετική δουλειά στο εσωτερικό ενός σούπερ σινεμασκόπ κάδρου 70mm, ατέλειωτες σινεφίλ αναφορές και βραβευμένη με Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα μουσική του 87χρονου Ένιο Μορικόνε.
4. Django ο Τιμωρός (2012)
Ένας Γερμανός κυνηγός επικηρυγμένων ελευθερώνει τον σκλάβο Τζάνγκο για να τον βοηθήσει στον επικερδή εντοπισμό των αδελφών Μπριτλς. Μετά την επιτυχία της αποστολής δουλεύουν μαζί ως συνεταίροι και αποφασίζουν να αναζητήσουν τη γυναίκα του Τζάνγκο, η οποία είναι σκλάβα σε μια φυτεία του Νότου. Γραφική βία, κυνικό χιούμορ, αντισυμβατικοί χαρακτήρες και σινεφίλ αναφορές σε ένα απολαυστικά σερβιρισμένο, μεταμοντέρνο σπαγκέτι γουέστερν με πρωτότυπο -όπως πάντα- σάουντρακ. Η ταινία ήταν υποψήφια για πέντε Όσκαρ και ισάριθμες Χρυσές Σφαίρες: κέρδισε και στις δύο απονομές τα βραβεία σεναρίου και β΄ αντρικού ρόλου για τον Κριστόφ Βαλτς.
3. Death proof (2007)
Η Τζανγκλ Τζούλια, διάσημη ραδιοφωνική παραγωγός, και δυο φίλες της ξεσαλώνουν σε ένα απόμερο μπαρ, όπου γνωρίζουν τον μυστηριώδη Στάντμαν Μάικ. Αυτό που δεν γνωρίζουν, όμως, είναι ότι ο Μάικ χρησιμοποιεί το φτιαγμένο αμάξι του με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο. Ανατρεπτική περιπέτεια καταδίωξης με το ένα πόδι στη δεκαετία του '70 και το άλλο στον απόλυτο σινεφίλ χαβαλέ. 100% Ταραντίνο σε ξέφρενα κέφια...
2. Pulp fiction (1994)
Οι παράλληλες και ενίοτε διασταυρούμενες ιστορίες δύο πληρωμένων δολοφόνων, ενός μποξέρ που τον κυνηγά η μαφία, της ναρκομανούς συζύγου ενός μαύρου γκανγκστερ, ενός νεαρού ζευγαριού που ληστεύει εστιατόρια και μερικών ακόμα γραφικών χαρακτήρων. Χρυσός Φοίνικας Καννών. Υπάρχουν πολλοί που θα βρουν το σινεμά του Tαραντίνο εξυπνακίστικο και χωρίς ουσία. Και αλλού που θα το απολαύσουν, δικαιολογώντας τη βράβευσή του με τον Χρυσό Φοίνικα του Φεστιβάλ Καννών. Εμείς προσωπικά θεωρούμε ότι το "Pulp Fiction" έχει μια μεγαλύτερη σκηνοθετική και σεναριακή βαρύτητα από το "Reserνoir dogs", αλλά θα κρατήσουμε τις επιφυλάξεις μας για τον Ταραντίνο περιμένοντας να δούμε τι θα κάνει όταν (και αν) θελήσει να εγκαταλείψει τον κόσμο των μικροκακοποιών και του περιθωρίου για να αφηγηθεί κάτι πιο ουσιαστικό.
1. Κάποτε στο Χόλιγουντ (2019)
Στο Λος Άντζελες του 1969 ο τηλεοπτικός σταρ Ρικ Ντάλτον και ο κασκαντέρ του Κλιφ Μπουθ προσπαθούν να προσαρμοστούν στις αλλαγές της βιομηχανίας του θεάματος. Με το cool, πρωτότυπο και απολαυστικό στιλ του, ο Ταραντίνο δένει μυθοπλασία και αληθινά γεγονότα σε έναν γόρδιο δεσμό γύρω από την επίδραση του σινεμά (και της εικόνας) στη σύγχρονη πραγματικότητα. Κατόπιν τον λύνει με μια αφοπλιστική κίνηση που θα γράψει κινηματογραφική ιστορία. Όσκαρ σχεδιασμού παραγωγής και β' αντρικού ρόλου για τον Μπραντ Πιτ και χατ-τρικ βραβείων στις Χρυσές Σφαίρες (καλύτερου μιούζικαλ ή κωμωδίας, σεναρίου για τον Κουέντιν Ταραντίνο και β' αντρικού ρόλου για τον Μπραντ Πιτ).
