Πόσο παλιά είναι η ιδέα γι’ αυτό το ντοκιμαντέρ, το οποίο ξεκινάει σαν οδοιπορικό αναζήτησης της τύχης της προγιαγιάς σας και εξελίσσεται στην ιστορία των Ελλήνων Εβραίων κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής και του Ολοκαυτώματος;
Η ιδέα προέκυψε στην εφηβεία μου… Πήρε όμως σαφέστερη μορφή όταν άρχισα να εργάζομαι στην Αμερική και συνειδητοποίησα ότι δεν ήταν γνωστός ο σπουδαίος ρόλος που έπαιξε η Ελλάδα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ως παραγωγή, πάντως, η ταινία ξεκίνησε πριν από οκτώ χρόνια και έκανε παγκόσμια πρεμιέρα το 2023 στο αγαπητό μου Vail film festival .
Πόσο δύσκολο ήταν να εξασφαλίσετε την απαραίτητη χρηματοδότηση; Υπήρξε ενδιαφέρον και βοήθεια από την επίσημη ελληνική πλευρά;
Όχι, τέτοιου είδους υποστήριξη δεν υπήρξε. Οπότε δεν ήταν καθόλου εύκολο να βρεθούν τα απαραίτητα χρήματα. Την προσπάθεια την ξεκινήσαμε με τον κινηματογραφιστή Ζαφείρη Χαϊτίδη και στην αρχή ό,τι κάναμε, το κάναμε ήταν οι δυο μας. Στην πορεία έγιναν πολύτιμες δωρεές από τους Γιάννη και Ιάσωνα Φιλιππίδη, την Ελένη Πυργιώτη, τον Σάμπυ Μιωνή και τον Μίκη Μοντιάνο. Έπειτα οι βραβευμένοι με Όσκαρ Μίτσελ Μποκ και Κιμ Μάγκνιουσον στήριξαν την ταινία και ο Βίκτωρας Ρέστης έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ολοκλήρωση και την προώθηση της. Ιδιωτικές πρωτοβουλίες δηλαδή. Ομολογουμένως θα ήταν ωραία να έχει υπάρξει ενδιαφέρον και υποστήριξη από επίσημους φορείς...
Πόσος χρόνος χρειάστηκε για την έρευνα και την προετοιμασία των γυρισμάτων;
Η έρευνα συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια των γυρισμάτων, αλλά και του post production. Αυτή του Γιώργου Πηλιχού, στην οποία βασιστήκαμε, πήρε αρκετά χρόνια και είναι η σπουδαιότερη για το Άουσβιτς. Η έρευνα που ξεκίνησα εγώ στο πανεπιστήμιο συνεχίστηκε και κατά τη διάρκεια του μοντάζ. Από βιβλία, άρθρα, αρχεία… και ο Κ. Κοροδήμος από το Πολεμικό Μουσείο μας βοήθησε πολύ. Το έργο πραγματεύεται το Έπος της Αλβανίας, τη μάχη της Κρήτης, την ιστορία και την προσφορά του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Πολύτιμα είναι τα βίντεο που θα δείτε από το αρχείο του Στίβεν Σπίλμπεργκ . Ένα από αυτά που υπάρχει στην ταινία και ανήκε στην Finos Film το βρήκαμε εκεί. Στο Shoah Foundation .
Η σκηνοθετική προσέγγιση και η αφηγηματική μορφή της ταινίας αποφασίστηκε εκ από το σενάριο, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων ή στο post production;
Κάποια κομμάτια τα είχα προαποφασίσει. Όμως σε το τι βαθμό θα ενταχθεί το προσωπικό στοιχείο προέκυψε μετά από συζητήσεις με φίλους και συναδέλφους, όπως ο Γιάννης Σακαρίδης. Με τους συνεργάτες μου είχαμε κάνει ήδη πολύ μεγάλη έρευνα και όπως σας είπα είχα για χρόνια το έργο στο μυαλό μου. Ιδέες προέκυψαν κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, αλλά και όταν γράφαμε το σενάριο με τον Παντελή Κοντογιάννη. Στο post production έπρεπε απλά να βρούμε ένα τρόπο να γίνουν όλες αυτές οι ιστορίες μια ταινία. Ο βετεράνος των ντοκιμαντέρ Χρόνης Θεοχάρης βοήθησε πολύ σε αυτό.
Ποια ήταν η δυσκολότερη στιγμή στην όλη διαδικασία της ολοκλήρωσής της ταινίας;
Α, δεν έχω παράπονο… Υπήρξαν αρκετές τέτοιες κομβικές στιγμές. Είπαμε ήδη για τη χρηματοδότηση, ενώ και οι συνεντεύξεις δεν ήταν καθόλου εύκολες. Όσο για μένα προσωπικά, ίσως όταν άρχισα να "μοιράζομαι" την πρώτη κόπια της ταινίας. Αλλά παίρναμε δύναμη όταν συγγράφαμε με τον Παντελή, αποτυπώνοντας τη σπουδαία ιστορία της Ελλάδας στο χαρτί. Μας έπιανε εθνική υπερηφάνεια.
Πόσο καθοριστικό ήταν το στοιχείο της εβραϊκής καταγωγής σας όσον αφορά την ανατροφή σας; Το Ολοκαύτωμα ήταν ένα θέμα το οποίο επανερχόταν στις οικογενειακές σας συζητήσεις;
Όταν η μητέρα μου ήταν έξι ετών, η γιαγιά μου την πήγε να δουν μια έκθεση για το Ολοκαύτωμα. Η ταπεινή μου άποψη είναι ότι δεν θα έπρεπε. Δεν συζητούσαμε συχνά για το Ολοκαύτωμα, προφανώς γιατί αυτό το περιστατικό την τραυμάτισε και μπορώ να πω ότι από αυτή την πληγή γιατρεύτηκε όταν είδε την ταινία μου. Χαίρομαι ιδιαίτερα για αυτό. Μακάρι να ζούσε και ο μπαμπάς μου, ο οποίος ήταν Χριστιανός στο θρήσκευμα. Οι "Δικοί μου Άνθρωποι", άλλωστε, είναι και ένα μήνυμα αδελφοσύνης, το οποίο στόχο έχει να δώσει δύναμη και να εμπνεύσει τους θεατές.
Πιστεύετε πως ο Έλληνες διακατέχονται από ανεκτικό, κοσμοπολίτικο πνεύμα ή η παγκόσμια άνοδος της ξενοφοβίας, το μεταναστευτικό πρόβλημα και τα πρόσφατα γεγονότα στην Γάζα έχουν ενισχύσει ένα αντισημιτικό ρεύμα στη χώρα μας;
Οι Έλληνες σίγουρα διακατέχονται από ανεκτικό πνεύμα και είναι ένας ακόμη λόγος να είμαστε υπερήφανοι. Η παραπληροφόρηση όμως και η έλλειψη παιδείας μπερδεύει τους ανθρώπους. Προβληματίζομαι όταν ακούω ότι όλοι οι Εβραίοι είναι πανίσχυροι τραπεζίτες. Οι περισσότεροι, προφανώς, είναι απλοί άνθρωποι. Έχω ξαναπεί ότι τα "κακά παιδιά" του πλανήτη είναι από όλες τις φυλές και από όλα τα θρησκεύματα. Επίσης καλό είναι να έχουμε στο μυαλό μας ότι οι επιλογές των κυβερνήσεων σε πολλές περιπτώσεις δεν αντανακλούν τη λαϊκή θέληση.
Η έκκληση πολλών καλλιτεχνών για μποϊκοτάζ σε ισραηλινές καλλιτεχνικές παραγωγές πιστεύετε πως μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματικό μέτρο απέναντι στις πρακτικές της κυβέρνησης Νετανιάχου ή πολώνει αδικαιολόγητα την κατάσταση, φιμώνοντας πιθανές φωνές διαμαρτυρίας;
Οι καλλιτέχνες πρέπει να μπορούν να εκφράζονται ελεύθερα. Με προβληματίζει ιδιαίτερα το γεγονός ότι κατά γενική ομολογία δεν υπάρχει παρρησία. Υποτίθεται ότι υπάρχει, αλλά με ένα "cancel", αυτή εξαφανίζεται. Έχουν υπάρξει πάρα πολλές φωνές διαμαρτυρίας, αλλά δεν έχουν προβληθεί όσο θα έπρεπε από τα ΜΜΕ κατά την άποψη μου.
Από όλες τις δημιουργικές ιδιότητές σας, ποια είναι εκείνη η οποία σας εκφράζει περισσότερο και ποια είναι εκείνη που θέλει τη μεγαλύτερη, την πιο επίπονη αφοσίωση;
Από την τρίτη δημοτικού έπιασα στα χέρια μια βιντεοκάμερα. Ζωγράφιζα, έγραφα, χόρευα, τραγούδαγα και έτσι ενηλικιώθηκα. Το σινεμά είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο στη ζωή μου. Ιδιαίτερα η υποκριτική. Ίσως είναι το μεγαλύτερο. Μετά από αρκετό καιρό που πέρασα ως σκηνοθέτιδα και παραγωγός αυτού του ντοκιμαντέρ είναι μια ανάσα δροσιάς το να βρίσκομαι πάλι ως ηθοποιός στη σειρά "Great Kills", ενώ αυτό τον καιρό συμπρωταγωνιστώ και στα "City Rush 4" και "Mr Blue Σhirt: The Inspiration". Εργάζομαι ως ηθοποιός από πολύ νεαρή ηλικία, από τότε που ήμουν ακόμη στο λύκειο. Με εκφράζει όμως ότι κι αν κάνω κι αγαπώ πολύ αυτά που κάνω. Για αυτό και έχω δώσει τόσα σε αυτά. Άλλωστε αν απλά ήθελα να γίνω "πλούσια και διάσημη" όπως λένε, υπήρχαν πολλοί εύκολοι δρόμοι για τους οποίους μου έχουν γίνει και πραγματικά πολλές προτάσεις.
Στο μεταξύ, όλα απαιτούν αφοσίωση. Και η χρήση της ηλεκτρικής σκούπας και το μαγείρεμα χρειάζονται αφοσίωση για να γίνουν σωστά. Αλλά σίγουρα ως δημιουργός νιώθεις τη μεγαλύτερη έκθεση. Ως σκηνοθέτης είτε ως παραγωγός έχεις πολύ περισσότερες ευθύνες.
