Από τις πρώτες κιόλας σκηνές του Dune: Part One, καταλαβαίνει και ο πιο αδαής πως δεν πρόκειται για ακόμη μια sci-fi περιπέτεια. Ο σκηνοθέτης Ντενί Βιλνέβ βάζει τα δυνατά του για να μετατρέψει το στιβαρό και πολύπλοκο μυθιστόρημα του Φρανκ Χέρμπερτ σε μια εμπειρία που δεν μοιάζει με τίποτα άλλο στον σύγχρονο κινηματογράφο. Και ναι, τα καταφέρνει.
Χάρμα ιδέσθαι
Η αισθητική του Dune είναι απλά επική. Από τους αφιλόξενους αμμόλοφους του Άρακις μέχρι τις επιβλητικές αίθουσες των αριστοκρατικών οίκων, κάθε καρέ και σκηνή είναι σκηνοθετημένα με την ακρίβεια του πινέλου ενός ζωγράφου. Η φωτογραφία του D.O.P. Γκρεγκ Φρέιζερ δημιουργεί ένα αλλόκοτα ρεαλιστικό τοπίο επιστημονικής φαντασίας, ενώ η μουσική του Χανς Τσίμερ δίνει ρυθμό στην αγωνιώδη και αχόρταγη ματιά του θεατή.
Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως ο ήχος είναι σχεδόν ένας χαρακτήρας από μόνος του. Από τα βουητά των διαστημοπλοίων μέχρι τον επιβλητικό "ψίθυρο" της Βεντεσέριτ, η ταινία παίζει με τις αισθήσεις, δημιουργώντας ένα αισθητικό σύμπαν που δεν ξεπερνά τα στενά όρια της εικόνας. Να πούμε λίγα πράγματα για το Dune που πέρα από βιβλία, ταινίες, κόμικς και επιτραπέζια παιχνίδια, η επιτυχία του έχει φτάσει στο σημείο να δημιουργηθούν ακόμα και φρουτάκια παιχνίδια καζίνο με θέμα το Dune. Αυτό είναι και ενδεικτικό της pop culture απήχησής του.
Τρομερές ερμηνείες και… σιωπή
Ο Τιμοτέ Σαλαμέ στο ρόλο του Πολ Ατρείδη εκπλήσσει ευχάριστα. Με ένα βλέμμα που κρύβει περισσότερα από όσα λένε οι λέξεις, χτίζει το προφίλ ενός ήρωα που μοιάζει με προφήτη αλλά παραμένει μέσα του ακόμη παιδί. Δίπλα του, η Ρεμπέκα Φέργκιουσον (ως κυρία Τζέσικα) ακροβατεί ανάμεσα στη μητρική αγάπη και το θρησκευτικό της καθήκον που πρέπει να ακολουθήσει.
Εκεί όμως που η ταινία διαφέρει από τις περισσότερες υπερπαραγωγές είναι η χρήση της σιωπής και των παύσεων. Ο Βιλνέβ δεν φοβάται να "κόψει" το θόρυβο και να αφήσει τα πρόσωπα να μιλήσουν με βλέμματα και παύσεις.
Ένα σύμπαν γεμάτο συμβολισμούς
Το Dune δεν είναι απλώς μια ιστορία για διαστημόπλοια και μάχες στην έρημο και την άμμο. Είναι μια ιστορία για την εξουσία, τη θρησκεία, το οικοσύστημα και τη μοίρα. Ο Άρακις δεν είναι απλώς ένας πλανήτης, είναι ένας καθρέφτης του πώς ο άνθρωπος παρεμβαίνει στο φυσικό περιβάλλον για να το υπερεκμεταλλευτεί, συχνά με καταστροφικές συνέπειες.
Οι Φρέμεν, οι γηγενείς κάτοικοι, θυμίζουν φυλές που αντιστέκονται στην αποικιοκρατία με πείσμα και σοφία, ενώ το "μίγμα", το πολύτιμο υλικό του πλανήτη, λειτουργεί σχεδόν σαν αλληγορία για το πετρέλαιο ή και άλλους φυσικούς πόρους που οδηγούν σε αιματηρές συγκρούσεις, μισθοφόρους και άλλες σκληρές καταστάσεις.
Μια… "μισή" αφήγηση που υπόσχεται το κάτι παραπάνω
Όσο epic κι αν είναι το Dune, δεν παύει να είναι μόνο το πρώτο μέρος μιας μεγαλύτερης ιστορίας. Το φινάλε, ενώ είναι γεμάτο υποσχέσεις, αφήνει το κοινό με το αίσθημα ότι κάτι λείπει, και αυτό φυσικά έγινε σκόπιμα. Ο Βιλνέβ δεν επιχειρεί να χωρέσει το σύμπαν του Χέρμπερτ σε μια ταινία, αλλά να το χτίσει βήμα-βήμα, με σεβασμό, υπομονή και ωριμότητα.
Κάποιοι θεατές ίσως θεωρήσουν τον ρυθμό αργό ή την πλοκή περίπλοκη. Αλλά αυτό είναι ακριβώς το στοίχημα του Dune: να εμπιστευτεί το κοινό και να αποφύγει τις απλουστεύσεις.
Το μέλλον του sci-fi περνάει από το Άρακις
Το Dune: Part One δεν είναι για όλους, και αυτό το λέμε στα υπέρ του. Δεν προσφέρει φθηνές συγκινήσεις ή χολιγουντιανή χρυσόσκονη. Αντίθετα μάς καλεί να βουτήξουμε σε ένα κόσμο βαθύ, ποιητικό, σχεδόν μεταφυσικό, λυρικό και απάνθρωπο ταυτόχρονα.
Το πρώτο αυτό κεφάλαιο θέλει πίστη. Και αν αφεθείς, σε ανταμείβει με μια κινηματογραφική εμπειρία που μένει στο μυαλό, και στην ψυχή, που θα την σκέφτεσαι πολύ μετά από την έξοδο από την αίθουσα.
