Έχω χρόνια ν' ανέβω στην Ακρόπολη και έχω καιρό να δω ταινία του Λάνθιμου. Αν και μόλις είπα τη μισή αλήθεια.
Έβλεπα για χρόνια το τείχος της Ακρόπολης από τη βεράντα μου και το καλοκαίρι πήγα να δω τις "Ιστορίες καλοσύνης". Έφυγα στη μέση. Τι σημασία έχει; Ούτως ή άλλως, ο Λάνθιμος είναι ο αδιαμφισβήτητος βασιλιάς της ελληνικής κινηματογραφίας. Αντικατέστησε επάξια τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, κι ας το έκανε από την ανάποδη: αν ο Αγγελόπουλος χάθηκε στη μελαγχολία μιας πολιτικής φαντασίωσης, ο Λάνθιμος ήταν πιο έξυπνος κι έγινε ένας σκηνοθέτης χωρίς πολιτικά κίνητρα, το οποίο δεν βρίσκω απαραίτητα κακό.
Πιθανότατα, είναι ο σωστός τρόπος να γυρίζεις ταινίες σε μια εποχή που η πολιτική μοιάζει με μια σειρά από γκαγκ τρόμου. Παρόλο που τα γκαγκ, δηλαδή η ελαστικότητα του σώματος ενός ανθρωπάκου που είναι υπό καθημερινή πίεση, αντιδρούσαν αποκλειστικά στην πρέσα της εξουσίας.
Διαβάστε Επίσης
Για μένα, ο Λάνθιμος είναι επίγονος του Μπουνιουέλ. Ένας Μπουνιουέλ χωρίς κόκαλα όμως. Επειδή περισσότερο προωθεί την εικόνα που παράγεται τώρα, παρά την μπλοκάρει.
Στην πραγματικότητα, βρίσκεται στη λάθος πλευρά, κι ας μην το καταλαβαίνει. Εφόσον υπάρχει λάθος πλευρά. Βέβαια, όλα αυτά είναι ψιλά γράμματα πια, "θεωρητικούρες". Σωστά;
Η αλήθεια είναι πως μου θυμίζει διαφημιστή ονείρων και όχι κινηματογραφιστή που φτιάχνει όνειρα όπως ένας αντάρτης που ετοιμάζει τη συνδεσμολογία μιας ωρολογιακής βόμβας, με τη βόμβα να σκάει, τελικά, στο πρόσωπό του.
Αλλά αυτό έχει να συμβεί αιώνες. Από τον Ζαν Βιγκό, ίσως.
Δεν είναι λοιπόν περίεργο που το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο απέρριψε το αίτημα του Λάνθιμου για να γίνει ένα γυρίσμα της νέας του ταινίας στο χώρο της Ακρόπολης.
Διαβάστε Επίσης
Ο καθένας προσπαθεί να φυλάξει τα νώτα του. Σε μια περίοδο γεμάτη συμβάντα που μόνο "πολιτικώς ορθά" δεν είναι, δείχνει εξαιρετικά παράδοξο το γεγονός πως οτιδήποτε ειπώνεται -και εν προκειμένω, αποφασίζεται-, πρέπει προηγουμένως να κοσκινίζεται στο δίχτυ ασφαλείας της "πολιτικής ορθότητας". Τι εποχή αντιφάσεων!
Προσωπικά, δεν τρελαίνομαι να δω σπαρμένα πτώματα, την Έμα Στόουν και κάτι εκπαιδευμένες γάτες να σέρνονται στον "Ιερό Βράχο" μας. Μου φτάνουν οι τουρίστες.
Άλλωστε, ο ίδιος ο Λάνθιμος μού θυμίζει την Ακρόπολη. Και όπως, κάθε σύμβολο πολιτισμού, αρχαίο ή σύγχρονο, με καταπιέζει.
Στην πραγματικότητα, οι ταινίες του προκαλούν το ίδιο εφέ με την Ακρόπολη. Όταν κοιτάζεις τον Παρθενώνα, ξεχνάς την πόλη γύρω σου.
Κι όταν βρίσκεσαι πάνω στο βράχο, βλέπεις την Αθήνα από ψηλά, σαν κάτι που δεν σε αφορά.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει όταν βλέπεις τις ταινίες του Λάνθιμου. Αποσυνδέεσαι από τη ζωή σου, δεν σε αφορά, την ξεχνάς, γιατί βλέπεις τη ζωή σου σαν ρέπλικα κυνισμού. Κι ως γνωστόν, ο κυνισμός είναι όπλο της εξουσίας. Όχι του σινεμά.
Είμαι απ' αυτούς που συμφωνούν με τον Γιώργο Μακρή, τον συγγραφέα που προτιμούσε να μιλάει από το να γράφει: είχε συντάξει μια προκήρυξη που ζητούσε ν' ανατιναχθεί η Ακρόπολη.
Και τι δεν θα έδινα ν' ανατιναχτεί η Ακρόπολη: "Μας έχει κυριολεκτικά πνίξει".
Ωστόσο, ποτέ δεν θα τολμούσα να πω κάτι αντίστοιχο για τα φιλμ του Λάνθιμου.
Ως αρθρογράφος, οφείλω να είμαι πολιτικώς ορθός. Δεν είμαι χαζός. Φυλάω τα νώτα μου. Τον κώλο μου, ήθελα να πω.
