Μιλώντας για έρωτα, πολιτική και επανάσταση με τον σκηνοθέτη Ρομπέρ Γκεντιγκιάν

Ένας από τους πλέον καταξιωμένους σκηνοθέτες της γενιάς του, ο οποίος πάντα στέκεται στο πλάι των αδυνάτων (δεν αποκαλείται τυχαία "Γάλλος Κεν Λόουτς") και αποθεώνει την πόλη του, τη Μασσαλία, ο Ρομπέρ Γκεντιγκιάν παρέδωσε μία ακόμα γλυκόπικρη φέτα ζωής με το φιλμ "Και η Γιορτή Συνεχίζεται!". Ηθοποιοί και σταθεροί συνεργάτες του όπως η Αριάν Λασκαρίντ και ο Ζαν-Πιέρ Νταρουσέν "υπακούουν" ξανά στο πρόσταγμα του δημιουργού, καθώς αφηγείται την ιστορία της Ρόζας. Μιας Μασσαλιώτιδας νοσοκόμας αρμένικης καταγωγής, η οποία είναι αφοσιωμένη στην οικογένειά της και στα προβλήματα της τοπικής κοινωνίας της. Όλα αλλάζουν, όμως, όταν ο Ανρί, πρώην βιβλιοπώλης που επισκέπτεται την πόλη, θα της θυμίσει πως ποτέ δεν είναι αργά να κυνηγήσει τα όνειρά της. Ακολουθεί η κουβέντα που κάναμε με τους Γκεντιγκιάν και Ασκαρίντ, όταν τους συναντήσαμε στο Παρίσι.

Η "Γιορτή" σας είναι σαφώς πολιτική, ωστόσο, όχι με τον άμεσο ή εξεζητημένο τρόπο που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στον κινηματογράφο. Θεωρείτε πως εξακολουθεί να απασχολεί τους μοντέρνους δημιουργούς αυτό το είδος των ταινιών;
Ρομπέρ Γκεντιγκιάν: Ξέρετε, προέρχομαι από μια εποχή όπου αντιλαμβανόμασταν το σινεμά σαν έναν τόπο απόλυτης ελευθερίας. Εκεί επιτρέπονταν τα πάντα. Έτσι υιοθετούσαμε κάθε μέσο στη διάθεσή μας για να σχολιάσουμε και να αποδομήσουμε συμπεριφορές με τις οποίες διαφωνούσαμε, ούτως ώστε να δημιουργήσουμε νέες. Ακολούθησα μια αντίστοιχη λογική σε αυτήν την ταινία, συγκεκριμένα, ήθελα να απηχεί το κίνημα agitprop. Ήταν η καλλιτεχνική τάση που αναδύθηκε κατά τα πρώτα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης, η οποία συνδύαζε την αναταραχή με την προπαγάνδα. Εάν εφαρμοστούν εύστοχα αυτά τα δύο στοιχεία, μπορούν να επιφέρουν θεαματικά αποτελέσματα. Τα έργα που ανήκουν στο agitprop είναι συγκινητικά, αστεία, αξέχαστα. Επιδίωξα, λοιπόν, να αφομοιώσω τα παραπάνω συστατικά στο φιλμ μου, για να κινητοποιήσω μεν το κοινό, αλλά και να το ψυχαγωγήσω.

Μεταξύ άλλων, πολύ σημαντικό είναι το ζήτημα της μνήμης και της ιστορίας της πόλης σας που βλέπουμε να βρίσκεται σε κίνδυνο. Θα ήθελα να μάθω λίγα περισσότερα για αυτό…
Ρ.Γ.: Η έννοια της μνήμης δεν είναι στέρεη, αλλά δυναμική. Θέλω να πω, για να επιβιώνει το παρελθόν μας πρέπει να το διατυπώνουμε ξανά και ξανά στο διηνεκές και να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας δεδομένα και γεγονότα. Ειδάλλως, οι βεβαιότητές μας βρίσκονται σε κίνδυνο. Για αυτό και στο μυαλό μου η προστασία της μνήμης είναι ένας διαρκής αγώνας.

Ο χαρακτήρας της Ρόζα έχει πολλαπλές ενδιαφέρουσες διαστάσεις και αντίστοιχα, κυνηγά επιθυμίες οι οποίες μοιάζουν, ταυτόχρονα, τόσο αδύνατες όσο και εφικτές να εκπληρωθούν. Συμμερίζεστε μαζί της αυτές τις αντιφάσεις;
Αριάν Ασκαρίντ: Θα τολμούσα να πω ότι, ως ένα σημείο βεβαίως, η Ρόζα αποτελεί τη γυναικεία εκδοχή του Ρομπέρ. Γιατί και οι δύο, από τη μία, παρά την πνευματική κόπωσή τους έλκονται από τα προβλήματα της πραγματικότητας και από την άλλη, μοιράζονται την ίδια ανάγκη για έρωτα σε μια ηλικία που υποτίθεται πως παύει να υπάρχει. Το τελευταίο, μάλιστα, συνιστά κεντρικό ερώτημα του σεναρίου. Διότι, τι σημαίνει να ερωτεύεσαι κεραυνοβόλα μετά τα εξήντα; Τι συναισθηματικές μεταπτώσεις προκαλούνται στη ψυχολογία σου;

Θα πρόσθετα πως πάντα οι ήρωές σας αποπνέουν μια αίσθηση ρομαντικών χωρίς ελπίδα…
Ρ.Γ.: Ανταποδίδω λέγοντας πως ο κινηματογράφος αποτελείται μονάχα από τέτοιους χαρακτήρες! Οντότητες, δηλαδή, οι οποίες απαρνιούνται τον κόσμο που τους περιτριγυρίζει. Έπειτα, κατά τη γνώμη μου, ο ρομαντισμός για ένα άτομο έχει την ίδια ορμητική δύναμη με το ξέσπασμα μιας επανάσταση από μια συλλογικότητα.

Ίσως σας το έχουν αναφέρει ξανά, αλλά νιώθω πως το σκηνοθετικό ύφος σας μοιράζεται την ανθρωπιά του Άκι Καουρισμάκι.
Ρ.Γ.: Μα βέβαια, ο Άκι είναι φίλος μου, τον αγαπώ πολύ! Αν και έχουμε διαφορετικά στιλ και δε μιλάμε την ίδια γλώσσα, μας απασχολούν κοινοί προβληματισμοί.

Μετά από πολλά χρόνια που κάνετε σινεμά μαζί, το γύρισμα μιας ταινίας είναι η αφορμή για να σμίξετε με τους φίλους σας ή απλώς αυτό που σας κάνει ευτυχισμένους;
Ρ.Γ.: Έχω τη χαρά να μοιράζομαι όλα μου τα πρωινά με τη βασική συνεργάτιδά μου, οπότε ο όριο μεταξύ της επαγγελματικής ανάγκης και της προσωπικής ευτυχίας είναι, ομολογουμένως, θόλο… Για να σας απαντήσω, όμως, αυτό που πρέπει να ομολογήσω είναι πως όταν πρέπει να δουλέψω με άλλους δεν έχω την ίδια χαρά. Γιατί, ειλικρινά, δε συγκρίνεται το συναίσθημα του να περνάς τις μέρες σου με τους ανθρώπους που αγαπάς περισσότερο στον κόσμο.
Α.Α.: Ας μη ξεχνάμε, επίσης, πως μεταξύ μας έχουμε σμιλέψει έναν κώδικα επικοινωνίας που κάνει τα πάντα ευκολότερα. Ξέρετε πόσος χρόνος απαιτείται για να "εκπαιδεύσουμε" από το μηδέν έναν καινούριο; Αφήστε καλύτερα…