Σε ειδική προβολή, το 13ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου (5-18/12) παρουσιάζει στην Ταινιοθήκη (16/12, 19.00) την ταινία "Αντίο Λακάν" του Richard C. Ledes.
Όπως θα έχετε μαντέψει, το ασπρόμαυρο φιλμ σχετίζεται με το διάσημο ψυχαναλυτή Ζακ Λακάν και είναι εμπνευσμένη από ένα πραγματικό περιστατικό. Συγκεκριμένα, από την ιστορία της Βραζιλιάνας συγγραφέα και ψυχαναλύτριας Μπέτι Μιλάν, η οποία πραγματοποίησε σειρά συναντήσεων με τον Λακάν, εμπειρίες που κατέγραψε στο θεατρικό έργο "Αντίο, γιατρέ" και στο βιβλίο "Ο παπαγάλος και ο γιατρός".
Σύμφωνα με την επίσημη σύνοψη: "Μια νεαρή γυναίκα, η Σερίεμα, μετά από δύο αποβολές και την πιθανή διάλυση που η κατάσταση μπορεί να επιφέρει στο γάμο της, προσπαθεί να κατανοήσει γιατί η πορεία της προς τη μητρότητα έχει φτάσει σε τέτοιο φοβερό αδιέξοδο. Για αυτό το λόγο ταξιδεύει από τη Βραζιλία στο Παρίσι, το 1972, για να υποβληθεί σε ψυχαναλυτική θεραπεία με τον αντισυμβατικό Γάλλο αναλυτή Ζακ Λακάν. Η ψυχανάλυσή της αποτελεί μια προσπάθεια να λύσει το αίνιγμα που την απασχολεί: γιατί η μητρότητα έχει γίνει μια φαινομενικά αδύνατη πραγματικότητα;".
Όπως σημειώνει σχετικά ο σκηνοθέτης: "Ο Jacques Lacan (1901-1981) υπήρξε ένας αμφιλεγόμενος Γάλλος ψυχαναλυτής, ο οποίος σήμερα αναγνωρίζεται ευρέως ως ένας από τους σημαντικότερους διανοητές του 20ού αιώνα. Το έργο του, γνωστό για τη δυσκολία του, αποκτά μια ανθρώπινη διάσταση μέσα από τα γραπτά της Betty Milan, που αποτέλεσαν τη βάση της ταινίας 'Αντίο Λακάν' ("Adieu Lacan"). Αυτή η ανθρώπινη διάσταση στάθηκε η έμπνευσή μου για να δημιουργήσω την ταινία.
Ήμουν τυχερός που βρήκα στον David Patrick Kelly έναν ηθοποιό του οποίου η εξαιρετική ερμηνεία στον ρόλο του Λακάν φωτίζει σε βάθος το πάθος του ψυχαναλυτή για το έργο του. Η ερμηνεία της Ismenia Mendes ως Σερίεμα, της νεαρής γυναίκας που επιλέγει να ξεκινήσει ψυχανάλυση, αποτελεί το τέλειο αντίβαρο στον Λακάν όπως τον αποδίδει ο Kelly: η νεότητά της και η προσήλωσή της στην αλήθεια της δικής της εμπειρίας κάνουν τη συνάντησή τους καθηλωτική.
Η διευθύντρια φωτογραφίας Valentina Caniglia κι εγώ αντλήσαμε ιδιαίτερη έμπνευση από την ταινία'Το Πάθος της Ζαν Ντ' Αρκ' ("La Passion de Jeanne d'Arc"/ 1928) του Carl Theodor Dreyer. Η κλασική αυτή βωβή ταινία χρησιμοποιεί ακραίες γωνίες λήψης για να απεικονίσει τη ριζική ασυμμετρία ανάμεσα στη θέση της Ζαν Ντ' Αρκ και αυτή των κατηγόρων της. Στην ψυχανάλυση, τουλάχιστον στο έργο του Φρόιντ και του Λακάν, ο αναλυτής βρίσκεται στη θέση της αιτίας της επιθυμίας για το άτομο που κάνει ανάλυση – μια εντελώς ασύμμετρη σχέση, όπως μπορεί να επιβεβαιώσει όποιος είχε γονείς, φροντιστές ή έχει ερωτευτεί.
Αυτή η προσέγγιση στην ψυχανάλυση οφείλεται στη θεωρία της μεταβίβασης και θεωρούσα κρίσιμο να το αποδώσω σωστά: οι ψηλές, χαμηλές και συχνά πλάγιες γωνίες της ταινίας του Dreyer αποτέλεσαν έμπνευση για τη λύση που επεξεργαστήκαμε με την διευθύντρια φωτογραφίας. Στους μήνες πριν από τα γυρίσματα, συναντιόμασταν επανειλημμένα για να διαμορφώσουμε, να αναθεωρήσουμε, να απορρίψουμε και να ξαναδουλέψουμε πλήρως την προσέγγισή μας για τη λήψη κάθε σκηνής. Ήξερα ότι τη στιγμή των γυρισμάτων θα μπορούσαμε να πάρουμε αποφάσεις για την κάμερα που, παραδόξως, θα ήταν εντελώς αυθόρμητες και βασισμένες στην ερμηνεία των ηθοποιών, χάρη στην προετοιμασία μας.
Νιώθω εξαιρετικά τυχερός και ευγνώμων για το έργο όλων των μελών του μικρού μας καστ και συνεργείου. Με έναν πολύ περιορισμένο προϋπολογισμό και χρόνο, η αφοσίωσή τους έκανε την ταινία δυνατή και έδωσε ζωή σε αυτή τη σημαντική ιστορία".
Μετά την προβολή του "Αντίο Λακάν" ακολουθεί συζήτηση με τον σκηνοθέτη. Περισσότερες πληροφορίες για την ταινία, αλλά και προπώληση εισιτηρίων θα βρείτε εδώ.
Διαβάστε Επίσης
