Στην προηγούμενη συνάντησή μας για τα "Τρία Πατώματα" μου είχατε πει πως καταφύγατε στη διασκευή του μυθιστορήματος του Εσκόλ Νεβό όταν το σενάριο πάνω στο οποίο ήδη δουλεύατε δεν προχωρούσε ικανοποιητικά. Ήταν αυτό του "Ένα Καινούργιο Αύριο";
Ακριβώς. Πριν έξι – εφτά χρόνια είχα μια ιδέα για το σενάριο μιας ταινίας η οποία εξελίσσεται στο 1956. Τη χρονιά που η εισβολή των Σοβιετικών στην Ουγγαρία δοκίμασε τις σχέσεις του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος με την Μόσχα. Το προχωρήσαμε μαζί με τις συνσεναριογράφους μου, αλλά το αποτέλεσμα δεν ήταν ικανοποιητικό. Όταν, λοιπόν, μου έπεσαν στα χέρια τα "Τρία πατώματα", προχωρήσαμε στη διασκευή τους. Κατόπιν επιστρέψαμε στο ημιτελές σενάριο και αρχίσαμε να το ξαναδουλεύουμε προσθέτοντας την ιστορία του σκηνοθέτη ο οποίος γυρίζει την ταινία για τα όσα συμβαίνουν το 1956. Διαπιστώσαμε πως οι δυο ιστορίες μπορούν να συνδυαστούν αρμονικά και το ολοκληρώσαμε ευχαριστημένοι.
Η ταινία μεταφέρει αισιόδοξα μηνύματα, τόσο όσον αφορά τις προοδευτικές ιδέες όσο και το μέλλον του κινηματογράφου. Τα συμμερίζεστε;
Δεν συμπαθώ όσους πουλάνε απαισιοδοξία και είναι ευχαριστημένοι μέσα στον πεσιμισμό τους. Τρέφω πολλές ελπίδες για την ανθρωπότητα, μιας και δεν πιστεύω πως είμαστε καταδικασμένοι ή ότι ζούμε σ’ έναν καινούργιο Μεσαίωνα, όσα προβλήματα κι αν έχουμε. Είμαι αισιόδοξος και όσον αφορά τη μαγεία στον κινηματογράφο και τη μαγεία μέσα στους κινηματογράφους. Στις σκοτεινές αίθουσες. Κι αν κάνω ταινίες, είναι για να συναντήσουν το θεατή στη μεγάλη οθόνη ενός σινεμά.
Υπάρχει μια αστεία σκηνή στην ταινία, όπου ο Τζιοβάνι, ο πρωταγωνιστής-σκηνοθέτης, δηλώνει έξαλλος πως ο "Ταξιτζής" του Μάρτιν Σκορσέζε είναι υπαίτιος για τη ρεαλιστική απεικόνιση της βίας στις σύγχρονες ταινίες. Το πιστεύετε πραγματικά;
Ήθελα να κάνω την ερώτηση στον ίδιο τον Σκορσέζε, γι’ αυτό και βάζω τον πρωταγωνιστή να του τηλεφωνεί. Του είχα στείλει ένα μέιλ στο οποίο του εξηγούσα ότι θα ήθελα να κινηματογραφήσω και να βάλω στην ταινία αυτήν τη συνομιλία του πρωταγωνιστή μαζί του, αλλά δεν μου απάντησε ποτέ. Από εκεί και πέρα, δεν ξέρω ακριβώς πότε ξεκινάει αυτή η λαγνεία για μια όχι μόνο αφιλτράριστη, αλλά "δοξαστική", αποθεωτική απεικόνιση της βίας στην οθόνη. Νιώθω, πάντως, πως όλο και περισσότεροι σεναριογράφοι και σκηνοθέτες υποκύπτουν στη γοητεία της, ακόμα κι αν φαινομενικά την κριτικάρουν.
Πόσο κοντά βρίσκεστε στο χαρακτήρα του Τζιοβάνι και στις απόψεις του, είτε πρόκειται για τα εξώφτερνα γυναικεία παπούτσια είτε για το σινεμά του Τζον Κασσαβέτη;
Όλοι οι χαρακτήρες τους οποίους υποδύομαι έχουν στοιχεία από το χαρακτήρα μου και όταν νιώθω πως η αναφορά είναι άμεση, τότε κρατάω και το όνομά μου, όπως στο "Αγαπημένο μου Ημερολόγιο" και στον "Απρίλη". Ο Τζιοβάνι είναι ένας αρκετά επινενοημένος χαρακτήρας, αν και κουβαλάει πολλές από τις ιδέες μου για τον κόσμο. Για τα mules, για παράδειγμα, τα οποία απεχθάνομαι. Τώρα, όσον αφορά τον Κασσαβέτη, είναι φυσικά ένας σκηνοθέτης τον οποίο έχω σε μεγάλη εκτίμηση, αλλά ο τρόπος δουλειάς του δεν είναι ο δικός μου. Σ’ αυτόν υπάρχει έντονος αυτοσχεδιασμός όχι μόνον από τους ηθοποιούς, αλλά και από το διευθυντή φωτογραφίας. Εγώ δουλεύω πιο προγραμματισμένα πάνω στο σετ, με μεγαλύτερη προσήλωση στο σενάριο. Ήθελα να θίξω αυτήν τη διαφορά, πάντα με χιούμορ φυσικά.
Κι η επιλογή των τραγουδιών είναι δική σας. Έτσι δεν είναι;
Ναι, βέβαια. Μ’ αρέσει να χρησιμοποιώ τραγούδια στις ταινίες μου γιατί νομίζω πως αποτελούν έμμεσα σχόλια πάνω στα όσα συμβαίνουν στην πλοκή. Άλλοτε με συμπληρωματικό, άλλοτε με ειρωνικό τρόπο. Πολλές φορές εκφράζουν τα συναισθήματα των ηρώων ή πάνε κόντρα στον αφηγηματικό ρυθμό, μπορείς να τα εκμεταλλευτείς με πολλούς τρόπους. Συχνά ξεκινάω από ένα τραγούδι το οποίο μου αρέσει και πάνω του στήνω τη σκηνή, άλλοτε το τραγούδι προστίθεται εκ των υστέρων…
Υπάρχει και μια άλλη χαρακτηριστική σκηνή, ίσως η πιο αστεία της ταινίας, που έχει να κάνει με τον Τζιοβάνι και τους ανθρώπους του Netflix…
Όταν ξεκινάω να γράφω μια ταινία φαντασιώνομαι μια κινηματογραφική αίθουσα γεμάτη αγνώστους μεταξύ τους ανθρώπους οι οποίοι βλέπουν κινούμενες εικόνες σε μια μεγάλη οθόνη. Δεν ξέρω τι ζητάει το αποκαλούμενο μεγάλο κοινό. Νιώθω ότι είναι διαφορετικό το να γυρίζεις μια ταινία που προορίζεται για τα σινεμά, από μια ταινία που θα "καταναλωθεί" στο σπίτι. Γνωρίζω πολύ καλά πως όλο και περισσότερος κόσμος βλέπει ταινίες στο καθιστικό του, μέσω streaming, και ότι η νέα γενιά τις παρακολουθεί στο κινητό της. Αρνούμαι, όμως, να προσαρμόσω τον τρόπο με τον οποίο κάνω τις δικές μου ταινίες στα γούστα ενός 18χρονου που αντιλαμβάνεται τη γύρω του πραγματικότητα μέσω του τηλεφώνου του. Δεν τον περιφρονώ, απλώς δεν είναι το κοινό μου.
Να όμως που το ευρύ κοινό μετέτρεψε το "Ένα Καινούργιο Αύριο" σε εμπορική επιτυχία στη χώρα σας.
Σας είπα, δεν προσποιούμαι ότι γνωρίζω τα γούστα του μέσου θεατή, αλλά να λοιπόν που το κοινό μπορεί ακόμα να μας εκπλήσσει ευχάριστα.
