Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Νάνι Μορέτι υποδύεται ένα σκηνοθέτη αντιμέτωπο τόσο με μια προσωπική κρίση όσο και με μια ρευστή πραγματικότητα, πολιτική και κινηματογραφική, η οποία τον περικυκλώνει απειλητικά. Οι περισσότεροι ρόλοι του διαθέτουν, έτσι κι αλλιώς, έντονα αυτοβιογραφικά στοιχεία, ενώ ακόμα και όταν πρωταγωνιστεί κάποιος άλλος ηθοποιός, όπως ο Σίλβιο Ορλάντο ως κινηματογραφικός παραγωγός στον "Αλιγάτορα" και η Μαργκερίτα Μπούι ως σκηνοθέτρια στη "Μητέρα μου", στην ουσία ενσαρκώνουν κι αυτοί το alter ego του.
Η τελευταία εκδοχή του 60χρονου πλέον Μορέτι είναι ο Τζιοβάνι, σκηνοθέτης που έχει αφιερώσει όλη την ενέργειά του στο γύρισμα της νέας του ταινίας. Αυτή εκτυλίσσεται στο 1956, όταν ένα τσίρκο από την Ουγγαρία φτάνει στη Ρώμη για μια σειρά παραστάσεων. Οι σύντροφοι του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος το υποδέχονται περιχαρείς, όλοι τους όμως θα βρεθούν προ εκπλήξεως όταν οι ταραχές στη Βουδαπέστη οδηγήσουν σε εθνική εξέγερση, η οποία θα καταπνιγεί από τα σοβιετικά τανκς. Οι τσιρκολάνοι διαμαρτύρονται και δεν θέλουν να επιστρέψουν στη χώρα τους, τα μέλη της τοπικής οργάνωσης του κόμματος που τους φιλοξενούν αναμένουν εντολές άνωθεν για την περαιτέρω στάση τους και η ηγεσία του ΙΚΚ ταλαντεύεται ανάμεσα στη δυναμική αποσταλινοποίησή της και τη συνεχιζόμενη υποστήριξή της στην πολιτική της Μόσχας. Και ενώ ο Τζιοβάνι προσπαθεί να βρει ικανοποιητικό φινάλε στο ιστορικό δράμα του, ο παραγωγός του αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα και η σύζυγός του σκέφτεται να του ζητήσει διαζύγιο.
Ο Μορέτι μπορεί να κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα των Καννών με την πιο έντονα δραματική ταινία του ("Το Δωμάτιο του Γιου μου"), παραμένει όμως ένας μετρ της πολιτικοκοινωνικής σάτιρας. Εδώ, μετά από χρόνια, ξαναβρίσκει το σινεφίλ και αυτοσαρκαστικό χιούμορ του, επενδυμένο με συναίσθημα, αισιοδοξία και καυστική κριτική. Του αρέσει να επαναλαμβάνει τον εαυτό του – η σκηνή στην οποία "τα χώνει" σ’ έναν επίδοξο Ιταλό Ταραντίνο θυμίζει την αντίστοιχη με τον κριτικό κινηματογράφου στο "Αγαπημένο μου Ημερολόγιο", αλλά η αναφορά στον Σκορσέζε και η επίσκεψή του στο Netflix είναι ξεκαρδιστικές. Μπορεί βέβαια όλη αυτή η γκρίνια για το μοντέρνο σινεμά να φανεί σε πολλούς κομφορμιστική και μίζερη. Και, πράγματι, ο Μορέτι είναι παλιομοδίτης και συχνά-πυκνά ηθικολογεί. Διαθέτει όμως μια ακλόνητη πίστη σ' ένα ανθρωπιστικό σινεμά που υπερασπίζεται την ηθική των εικόνων, άποψη απόλυτα ντεμοντέ την εποχή του "Saw", του "John Wick" και των μαρβελικών υπερηρώων. Παρ’ όλα αυτά, εκείνος θα συνεχίσει να το κάνει (δονκιχοτικά;) με πείσμα, ελαφρότητα, ζωηρά μελωδική διάθεση και υψηλή ιστορική ευθύνη τόσο απέναντι στην πολιτική όσο και στο ίδιο το σινεμά.
Ιταλία, Γαλλία. 2023. Διάρκεια: 95΄. Διανομή: FEELGOOD
Περισσότερες πληροφορίες
Ένα Καινούργιο Αύριο
Ένας σκηνοθέτης του οποίου ο γάμος περνάει κρίση προσπαθεί να ολοκληρώσει την τελευταία του ταινία, πάνω στον αντίκτυπο που είχε στο Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα η εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στην Ουγγαρία το 1956.
