Οπενχάιμερ

2,5

Χειροπιαστά αγωνιώδες και αδιαπραγμάτευτα θεαματικό, αλλά και ένα υπέρμετρα χειμαρρώδες πορτρέτο που ρέπει στην αυταρέσκεια.

Οπενχάιμερ «Οπενχάιμερ»

Τον Αύγουστο του 1945, ατομικές βόμβες έπεσαν στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, επισπεύδοντας έτσι τον οριστικό τερματισμό των εχθροπραξιών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, παρόλο που η ναζιστική Γερμανία είχε ήδη συνθηκολογήσει. Σήμερα, 78 χρόνια μετά, ο Κρίστοφερ Νόλαν εμβαθύνει στη ψυχοσύνθεση του Τζ. Ρόμπερτ Οπενχάιμερ, του επιστήμονα που δημιούργησε το φονικό υπερόπλο, αλλά και στο πολιτικό παρασκήνιο υπό το οποίο ο φυσικός κλήθηκε να φέρει εις πέρας μια αποστολή που άλλαξε την ιστορία της ανθρωπότητας.

Ο Νόλαν, υιοθετώντας την αγαπημένη του μη γραμμική αφήγηση σε μια, όπως συνηθίζει, αριστοτεχνική διαχείριση του κινηματογραφικού χρόνου, παλινδρομεί μεταξύ διαφορετικών περιόδων για να θέσει το σεναριακό πλαίσιο. Με τη χρήση ενός αμείλικτου μοντάζ και φρενήρων διαλόγων, αναπτύσσονται παράλληλα η ανέλιξη του Οπενχάιμερ στην κορυφή της επιστημονικής αλυσίδας, η διευθυντική ανάμειξή του στο Σχέδιο Μανχάταν για την παραγωγή της ατομικής βόμβας και, ακολούθως, η πολιτική δίωξή του τη δεκαετία του ’50 για δήθεν κομμουνιστική δράση και για κατασκοπεία υπέρ της Σοβιετικής Ένωσης.

Οπενχάιμερ κριτική

Η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσεται η πλοκή μπορεί μεν να συναρπάζει απογειώνοντας την ένταση, συνοδεύεται δε από χειροπιαστό κόστος. Όσα συμβαίνουν στους ήρωες, οι απρόβλεπτες ανατροπές, οι παρασκηνιακές δολοπλοκίες, τα πάθη, ελαχιστοποιούνται στο μέγεθος απλού σεναριακού συμβάντος, αφού τα γεγονότα διαδέχονται ιλιγγιωδώς το ένα το άλλο. Ακόμα και η πολύκροτη σκηνή της δοκιμής της ατομικής βόμβας, παρόλο που ο ερχομός της προετοιμάζεται αγωνιωδώς με χιτσκοκική μεθοδικότητα, περνά γρήγορα σε δεύτερη μοίρα ώστε να συνεχίσει να "τρέχει" η δράση. Πρόκειται για μια σκηνή που αξίζει το χειροκρότημα σε επίπεδο τεχνικού κατορθώματος, ωστόσο ο συναισθηματικός αντίκτυπός της είναι μετρημένος ακριβώς εξαιτίας του ιλιγγιωδούς τέμπο, την ώρα που αποπνέει μια ελαττωματική αίσθηση θαυμασμού. Ο Νόλαν συστήνει τη γέννηση ενός όπλου μαζικής εξολόθρευσης ως μια στιγμή κορύφωσης της διάνοιας του Οπενχάιμερ, κατ’ επέκταση καθολικά των ανθρώπινων δυνατοτήτων, αλλά καθόλου ως προλεγόμενο μελλοντικών θρηνωδιών, οι οποίες μάλιστα δεν άργησαν να έρθουν. Ειρωνικά, σαν παράλληλο σχόλιο, να σημειωθεί πως ακριβώς αυτό κατάφερε για τη μικρή οθόνη ο Ντέιβιντ Λιντς πετυχαίνοντας ανατριχιαστικά αποτελέσματα, με το δικό του Trinity Test να συμβολίζει την ενσάρκωση του απόλυτου κακού ("Twin Peaks", 3η σεζόν, επεισόδιο 8), χωρίς καν να έχει ανάγκη "αληθινά οπτικά εφέ"…

Οπενχάιμερ κριτική2

Παράλληλα, συνολικά οι αγαθές προθέσεις του Οπενχάιμερ δεν τίθενται παρά ελάχιστα υπό αμφισβήτηση, σε μια απόπειρα του Νόλαν να αποδείξει πως δεν υπήρξε παρά ένας Αμερικανός Προμηθέας, όπως τιτλοφορείται και το βιβλίο των Κάι Μπερντ και Μάρτιν Τζ. Σέργουιν, στο οποίο βασίζεται ο σκηνοθέτης, με τη λογική πως ο επιστήμονας "καταδικάστηκε" σε μια ζωή αιώνιας τιμωρίας. Ως προς αυτό είναι ενδεικτική η παθητική στάση που διατηρεί καθ’ όλη τη διάρκεια των προκατειλημμένων εις βάρος του ανακρίσεων. Πρόκειται βέβαια για μια ηθικολογία χωρίς ρίσκο, η οποία εμπλουτίζεται από την αύρα εξιλαστήριου θύματος που περιτριγυρίζει τον Οπενχάιμερ, με τον Νόλαν να επικαλείται το επιχείρημα πως τον χρησιμοποίησε το (υπερσυντηρητικό μακαρθικό) σύστημα προτού τον απορρίψει. Στοιχείο αντιφατικό και όχι αρκετά πειστικό για ένα χαρακτήρα για τον οποίο ακούμε, χωρίς να βλέπουμε στα αλήθεια, πόσο διορατική διάνοια είναι επί 180’, αλλά και πόσο έντονη πολιτική ευσυνειδησία διαθέτει (οι κομμουνιστικές ανησυχίες). Το δυσοίωνο φινάλε έρχεται να ρίξει βολικά τις ευθύνες "στην ανθρώπινη κατάσταση" γενικώς, υπονοώντας πως ο Οπενχάιμερ ήταν μεν ένα πολύτιμο γρανάζι, αλλά άνηκε σε μια ευρύτερα προβληματική μηχανή.

Έπειτα, για όλη τη χειροπιαστά ανησυχητική ατμόσφαιρα που έχει σμιλεύσει ο Νόλαν, άρρηκτα συνδεδεμένη με το συλλογικό άγχος για μαζικό πυρηνικό όλεθρο, έχει ενδιαφέρον πως η ταινία του δεν έχει ως καύσιμο το φόβο, αλλά το δέος. Δέος για τις κινηματογραφικές εικόνες που ο ίδιος πλάθει, μέσα από το δέος για όσα ο Οπενχάιμερ έφτιαξε. Μια αταίριαστη ροπή στην αυταρέσκεια, ειδικά όταν μιλάμε για τον άνθρωπο που έγινε "ο Θάνατος, ο καταστροφέας των κόσμων".

Έγχρ., Α/Μ. ΗΠΑ, Αγγλία. 2023. Διάρκεια: 180΄. Διανομή: TANWEER.

Περισσότερες πληροφορίες

Οπενχάιμερ

Oppenheimer
2,5
  • Δραματική
  • 2023
  • Διάρκεια: 180 '
  • Κρίστοφερ Νόλαν

Η υπαρξιακή και πολιτική οδύσσεια του φυσικού Τζ. Ρόμπερτ Οπενχάιμερ στην προσπάθειά του να φτιάξει την ατομική βόμβα κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Σινεμά

Πόσο αξίζει τελικά να δεις τον Τζόνι Ντεπ ως Εμπενίζερ Σκρουτζ;

Η κλασική ιστορία του Καρόλου Ντίκενς ξαναγράφεται με χολιγουντιανά δεδομένα, ικανή να συγκινήσει και να προσφέρει την προσδοκώμενη θαλπωρή.

ΓΡΑΦΕΙ: ΦΩΤΕΙΝΗ ΝΙΚΟΛΙΤΣΑ
17/11/2026

Ελληνικό box office: Πόσοι θεατές άκουσαν τα "Κάλαντα" από τον Τζόνι Ντεπ;

Τα "Κάλαντα του Σκρουτζ" έφεραν νωρίς νωρίς το χριστουγεννιάτικο πνεύμα στις αίθουσες, τη στιγμή που το "Wild Horse Nine" συνεχίζει να συναρπάζει, κόβοντας στο δεύτερο τετραήμερό του περισσότερα εισιτήρια από το πρώτο.

Οι καλύτερες sci fi ταινίες του 2026 μέχρι στιγμής

Από διαστημικές απόστολές για τη σωτηρία του κόσμου μέχρι την έλευση του Godzilla, αυτές είναι οι παραγωγές που ξεχώρισαν ως τώρα.

Πέντε σπουδαίες αφορμές για σινεμά αυτή την εβδομάδα

Αν δεν ξέρετε τι να δείτε αυτή την εβδομάδα στους κινηματογράφους, διαβάστε για ορισμένες ενδιαφέρουσες ταινίες που παίζουν αυτό το διάστημα.

Όλες οι ταινίες Τζέιμς Μποντ από τη χειρότερη στην καλύτερη

Ο Ρόμπερτ Πάτινσον είναι ο νέος 007 και με αφορμή αυτό, βάζουμε στη σωστή σειρά τις 25 περιπέτειες του δημοφιλούς πράκτορα, με μια έκπληξη στο νούμερο ένα.

Γκλεν Κλόουζ: "Η καριέρα μου είναι να δημιουργώ χαρακτήρες για τα γκέι πάρτι του Halloween"

Η θρυλική ηθοποιός παρέλαβε τιμητικό όσκαρ για τη συνολική προσφορά της στην 17η τελετή των βραβείων Governors.

Ο Τζέισον Στέιθαμ ξαναγίνεται "Μελισσοκόμος"

Στο πολυαναμενόμενο σίκουελ της μεγάλης εμπορικής επιτυχίας, ο Άνταμ Κλέι έρχεται αντιμέτωπος με την ίδια τη μυστική οργάνωση που τον εκπαίδευσε.