Τα βραβεία LUX του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καθιερώθηκαν το 2007, ως LUX Prize, και μέχρι το 2020 απονέμονταν από τους ευρωβουλευτές. Αφορούν ταινίες οι οποίες προωθούν τις ιδέες της δημοκρατίας, της ισότητας, της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της συνύπαρξης των λαών, με το "Από την Άκρη του Ουρανού" του Φατίχ Ακίν να είναι η πρώτη νικήτρια. Πριν τρία χρόνια μετονομάστηκαν σε Βραβεία Κοινού LUX και πλέον οι Ευρωπαίοι σινεφίλ μπορούν να ψηφίζουν και να συναποφασίζουν (σε ποσοστό 50%) τον τελικό νικητή - κάτι σαν την Eurovision. Φέτος, μάλιστα, ψήφισαν 45.000 Ευρωπαίοι πολίτες, περισσότεροι από κάθε άλλη φορά.
Μετά από επιλογή ειδικής επιτροπής, οι πέντε υποψήφιες ταινίες του 2023 ήταν το βραβευμένο με την Χρυσή Άρκτο του φεστιβάλ Βερολίνου "Οι Ροδακινιές του Αλκαράς" της Κάρλα Σιμόν από την Ισπανία, ο Χρυσός Φοίνικας των περσινών Καννών "Το Τρίγωνο της Θλίψης" του Σουηδού Ρούμπεν Έστλουντ και τρία ακόμα φιλμ από το ίδιο φεστιβάλ: Οι "Μέρες Ξηρασίας" του Τούρκου Εμίν Αλπέρ, το "Close" του Λούκας Ντοντ από το Βέλγιο και η τολμηρή κωμωδία φαντασίας του Ζοάο Πέδρο Ροντρίγκεζ "Will-o’-the-Wisp" από την Πορτογαλία.
Διαφορετικού ύφους μεταξύ τους, οι ταινίες επελέγησαν όχι αποκλειστικά βάσει της καλλιτεχνικής τους αξίας, αλλά και λόγω του κοινωνικού προσανατολισμού τους, θίγοντας επείγοντα ή διαχρονικά θέματα όπως αυτά της πολιτικής διαφθοράς, της ανθρώπινης επικοινωνίας, της ταξικής ανισότητας, της κλιματικής αλλαγής και φυσικά της διαφορετικότητας. Τόσο οι δημιουργοί των ταινιών όσο και οι διάφοροι αξιωματούχοι της Κομισιόν οι οποίοι μίλησαν στα διάφορα σεμινάρια τα οποία πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια της απονομής επέμεναν ιδιαίτερα στα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ το προσφυγικό πρόβλημα απουσίαζε εντελώς από τη φετινή ευρωπαϊκή πολιτικο-κινηματογραφική ατζέντα.
Η χώρα μας, η οποία μετράει συνολικά τέσσερις υποψηφιότητες, είδε φέτος δυο συμπαραγωγές της στην τελική πεντάδα ("Το Τρίγωνο της Θλίψης", "Μέρες Ξηρασίας"), με το βραβείο να καταλήγει τελικά στα χέρια του Λούκας Ντοντ, ο οποίος "έπαιζε εντός έδρας". Για πρώτη φορά, η απονομή της Τρίτης 27/6 δεν έγινε στο Στρασβούργο, αλλά στις Βρυξέλλες, παρουσία της προέδρου του Ευρωκοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα και της αντιπροέδρου Έβελιν Ρέγκνερ, η οποία και παρέδωσε το έπαθλο στον 32χρονο Βέλγο σκηνοθέτη. Εκείνος, καταχειροκροτούμενος, αφιέρωσε το βραβείο στη νέα γενιά και κατήγγειλε τη μισαλλόδοξη πολιτική με το όνομά της (Μελόνι, Ούρμπαν).
