Θύμα ενός "κομπρομάτ", μιας συνωμοσίας με πλαστογραφημένα στοιχεία, ο Γάλλος διπλωμάτης Γιοάν Μπαρμπερό συνελήφθη το 2015 από τις ρωσικές αρχές κατηγορούμενος για διακίνηση υλικού παιδικής πορνογραφίας. Οι περιπέτειές του ενέπνευσαν τον συμπατριώτη του Ζερόμ Σαλ ("Anthony Zimmer: Το Μεγάλο Κόλπο", "Το Ακρωτήρι της Βίας", "Διεθνής Συνωμοσία") για το αγωνιώδες θρίλερ "Η Μέθοδος Κομπρομάτ" με τους Ζιλ Λελούς και Τζοάνα Κούλινγκ, το οποίο αλλάζει τα ονόματα, αλλά μένει πιστό στα συναρπαστικά γεγονότα. Μας τα περιγράγράφει ο ίδιος, αλλά όχι στα ελληνικά, γιατί "αν και η γιαγιά μου ήταν Ελληνίδα και η μητέρα μου μιλούσε καλά ελληνικά, εγώ ξέρω απλώς κάποιες λέξεις. Έρχομαι όμως στην Ελλάδα σχεδόν κάθε καλοκαίρι".
Πόσο σημαντικό ήταν για την απόφασή σας να γυρίσετε την ιστορία του Γιοάν Μπαρμπερό σε ταινία το γεγονός πως αυτή εξελίσσεται στην Ρωσία;
Ήθελα να μιλήσω για την Ρωσία και νομίζω πως αυτή είναι η πραγματική αιτία για την οποία η συγκεκριμένη ιστορία μου φάνηκε κινηματογραφικά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Δεν ξέρουμε πολλά για την Ρωσία κα ήδη από την πρώτη φορά που την επισκέφτηκα, πριν 15 χρόνια, κατάλαβα πως κάτι θα συμβεί. Εννοώ το ότι ένιωσα πως κάτι ιστορικά σημαντικό θα ξεκινήσει από εκεί, όχι απαραίτητα με τον καλό, το θετικό τρόπο. Οπότε όταν έμαθα για την υπόθεση Κομπρομάτ και το ότι αυτά συνέβησαν σ' έναν Γάλλο, ήθελα να το κάνω ταινία.
Η Ρωσία είναι στ' αλήθεια μια ευρωπαϊκή χώρα;
Κατά πολύ μεγάλο ποσοστό. Μας είναι δύσκολο να το καταλάβουμε γιατί εκεί υπάρχει μια πολιτισμική παράδοση με έντονη επιρροή από την Ανατολή και ένα διαφορετικό χριστιανικό δόγμα. Επίσης οι ηθικές αξίες είναι διαφορετικές. Οι δεσμοί με την Δύση, όμως, είναι ισχυρότεροι απ' ότι φανταζόμαστε, έχοντας την τάση να δαιμονοποιούμε τις διαφορές μας. Αλλά οι κατά καιρούς ηγέτες της χώρας, ακόμα και ο Πούτιν, δεν ήταν τρελοί ή φανατικοί. Πίστευαν και πιστεύουν αυτά που λένε, νιώθοντας, όπως κι ο λαός σε ένα μεγάλο ποσοστό, προδομένοι από τη δυτική Ευρώπη. Δεν έχουν βρει φυσικά το σωστό τρόπο να τα διαχειριστούν όλα αυτά. Νομίζω κι εμείς το ίδιο, χωρίς φυσικά να ξέρω ποια είναι η απάντηση και η ορθή πολιτική σύγκλισης.
Νιώσατε υποχρεωμένος να μείνετε σεναριακά πιστός στα αληθινά γεγονότα;
Η ιστορία είναι πραγματικά συναρπαστική κι έτσι όσον αφορά την πλοκή, ακολούθησα απλά τα όσα συνέβησαν. Η κατηγορία, η φυλάκισή του, ο τρόπος που δραπέτευσε και το πως αποφάσισε να διασχίσει την Ρωσία... Όσον αφορά τον αληθινό χαρακτήρα του ήρωα, όμως, δεν αισθάνθηκα ότι θα έπρεπε για κάποιο λόγο να "ξαναζωντανέψω" τον Γιοάν Μπαρμπερό. Πήρα μυθοπλαστικές ελευθερίες για να φτιάξω έναν ενδιαφέροντα κινηματογραφικό χαρακτήρα με δραματικό βάθος, διλήμματα, αμφιβολίες...
Επιλέξατε για το ρόλο τον Ζιλ Λελούς. Τον είχατε εξ αρχής υπ' όψιν σας ως πρωταγωνιστή;
Δεν έγραψα το σενάριο έχοντας κάποιο συγκεκριμένο ηθοποιό στο νου μου, γιατί αν τελικά αυτός δεν μπορέσει να συμμετάσχει στην ταινία θα νιώθω διαρκώς πως κάτι βασικό της λείπει και πιθανότατα να χρειάζονται αλλαγές, προσαρμοσμένες στον πραγματικό πρωταγωνιστή. Όταν τελειώσαμε το σενάριο με τον Καρίλ Φερέ, ο Ζιλ ήταν ο πρώτος ηθοποιός στον οποίο απευθυνθήκαμε. Έχουμε ξανασυνεργαστεί, είναι εξαιρετικά ταλαντούχος και... σούπερ Γάλλος. Έχει επίσης ενδιαφέρον πως αυτή ήταν η πρώτη φορά στην καριέρα του που γύρισε ταινία εκτός Γαλλίας.
Τα γυρίσματα έγιναν στην Λιθουανία και μάλιστα κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες...
Πράγματι, αλλά δεν θέλω να παραπονιέμαι γιατί όλοι οι συνεργάτες αποδείχτηκαν αφοσιωμένοι σε ηρωικό βαθμό. Τα γυρίσματα άρχισαν, σταμάτησαν και ξανάρχισαν, έπρεπε να ακολουθήσουμε τους αυστηρότερους κανόνες για τον covid και είμασταν δέκα και δεκαπέντε ώρες την ημέρα στο πλατό φορώντας μάσκες. Αυτό εξελίχτηκε στο μεγαλύτερο πρόβλημα, γιατί αν και έχω ξαναγυρίσει ταινίες σε ξένη χώρα, πρώτη φορά έπρεπε να συννενοηθώ στα αγγλικά με ανθρώπους των οποίων έβλεπα μόνο τα μάτια. Δεν μπορούσαμε να ανοίξουμε μεγάλες συζητήσεις ή να πιούμε ένα ποτό όλοι μαζί το βράδυ. Τους έλεγες μόνο καλημέρα το πρωί και καληνύχτα όταν τελειώναμε. Ήταν λοιπόν πολύ μοναχικά, πολύ μελαγχολικά...
Στην ταινία σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο Γάλλος πρόξενος, ο οποίος παρέχει αρχικά καταφύγιο στο φυγάδα Ματιέ, αλλά αρνείται να τον βοηθήσει περαιτέρω. Τον συμβουλεύει μάλιστα να παραδοθεί στις ρωσικές αρχές. Είναι μια τολμηρή κριτική εκ μέρους σας απέναντι στη γαλλική εξωτερική πολιτική.
Προσπάθησα να κρατήσω όχι ακριβώς μια ίση απόσταση ανάμεσα σ' αυτούς τους δυο χαρακτήρες, αλλά ήθελα να φανεί πως και ο πρέσβης έχει μια ευθύνη η οποία τον υπερβαίνει ως απλό πολίτη. Είναι υποχρεωμένος να σκεφτεί τη γενικότερη εικόνα, η οποία θεωρητικά αφορά τη συμφιλίωση των λαών και την υπεράσπιση των ανθρωπίνων διακαιωμάτων, γι' αυτό και τον βλέπουμε νωρίτερα να βγάζει έναν ανάλογο λόγο, αλλά στην πράξη καταλήγει σε έναν πόλεμο συμφερόντων που δεν υπολογίζει τις ανθρώπινες απώλειες.
Κάτι το οποίο θα προσυπέγραφε ενθουσιωδώς ο Τζον Λε Καρέ...
Ακριβώς. Το πως όχι μόνον ο Ματιέ, αλλά και οι Ρώσοι πράκτορες οι οποίοι τον καταδιώκουν είναι όλοι τους κομμάτια ενός μηχανισμού που λειτουργεί ερήμην τους και αυτοί είναι υποχρεωμένοι να δουλεύουν ως αναλώσιμα γρανάζια του, αποτελεί μια διαπίστωση παρόμοια με την κεντρική ιδέα των μυθιστορημάτων του Λε Καρέ, τον οποίο ο Καρίλ (Φερέ) κι εγώ θαυμάζουμε απεριόριστα.
