Υπνωτιστές

Κάποτε, ο Ρόμπερτ Ροντρίγκεζ ήταν ένας τρομερά διασκεδαστικός σκηνοθέτης να παρακολουθεί  κανείς. Μέλος μιας γενιάς φανατικών σινεφίλ δημιουργών οι οποίοι στα ‘90s έδωσαν μεταμοντέρνο τουίστ στο σινεμά των ειδών, όπως ο κολλητός του Κουέντιν Ταραντίνο, ο Ροντρίγκεζ έφτιαξε το όνομά του γυρίζοντας φιλμ που ισορροπούσαν ανάμεσα στο καλογυαλισμένο b-movie και το χολιγουντιανό μπλοκμπάστερ. Πρόκειται για τον ίδιο σκηνοθέτη που γύρισε τη, στην αρχή της, χαμηλού προϋπολογισμού "Τριλογία του Μεξικού" ("El Mariachi", "Desperado", "Κάποτε στο Μεξικό"), τα instant cult classics "Από το Σούρουπο ως την Αυγή" και "Planet Terror", την πρωτότυπη μεταφορά του κόμιξ "Αμαρτωλή Πόλη", όπως επίσης την εμπορικά επιτυχημένη οικογενειακή περιπέτεια "Μίνι Πράκτορες". Τώρα, ύστερα από το εντυπωσιακό πλην άνισο sci-fi "Αλίτα: Ο Άγγελος της Μάχης", ο Ροντρίγκεζ δοκιμάζεται στο χιτσκοκικής κοπής ψυχολογικό θρίλερ με λίγη "νολανική" βλοσυρότητα.

Στους "Υπνωτιστές" ακολουθούμε έναν ντετέκτιβ (Μπεν Άφλεκ) ο οποίος προσπαθεί, παράλληλα, να εξιχνιάσει την εξαφάνιση της κόρης του και να εξαρθρώσει μια συμμορία ληστών. Καθώς τα στοιχεία των δύο υποθέσεων αρχίζουν να μπλέκονται, ξαφνικά ένας μυστηριώδης άντρας ξεκινά να καταδιώκει τον αστυνομικό, ο οποίος αναπάντεχα βρίσκει πολύτιμη βοήθεια σε μια χαρισματική μέντιουμ.

Ευθύς εξαρχής ο Ροντρίγκεζ βάζει πολλά στο πιάτο των "Υπνωτιστών", ο σκηνοθέτης όμως δε βιάζεται να αποκαλύψει ποιο είναι το πραγματικό χαρτί που "παίζει" η ταινία. Όπως προδίδει ο τίτλος, καθοριστικό ρόλο στην πλοκή διαδραματίζουν ο υπνωτισμός και η τηλεπάθεια, εν προκειμένω ως μέσα μεταβολής ή παραμόρφωσης της πραγματικότητας. Προοδευτικά στην αφήγηση η αμφιβολία ανάμεσα στο τι θεωρεί ο πρωταγωνιστής αληθινό ή ψεύτικο μετατρέπεται σε κινητήριο μοχλό του σασπένς, καθώς ο χαρακτήρας του Άφλεκ συνειδητοποιεί πως είναι αδύνατο να εμπιστευτεί την αντίληψή του για να σώσει εκείνους που αγαπά. Αν μη τι άλλο ένα υπαρξιακής φύσεως πρόβλημα αν είσαι ικανός ντετέκτιβ, όπως εκείνος.

Το διακύβευμα που εισάγει ο Ροντρίγκεζ στους "Υπνωτιστές" είναι ομολογουμένως γοητευτικό, βρίθοντας επίσης από μποντριγιαρικές αναφορές (η ζωή ως προσομοίωση), παρά το γεγονός πως δύσκολα θα περιγραφόταν ως αυθεντικό ("Inception" κανείς;). Ωστόσο, η ταινία αποτυγχάνει πολύ νωρίς στην αποστολή της διότι αφενός διαχειρίζεται φάλτσα τις παράλληλες, αχρείαστα πολύπλοκες αφηγηματικές δράσεις και αφετέρου, γιατί αναλώνεται σε διαδοχικές επεξηγήσεις μιας, ειλικρινά, ξεκούδουνης υπόθεσης. Πίσω από την περιπέτεια του ντετέκτιβ, κρύβεται μια πλεκτάνη που ξεπερνά την κοινή αλλά και την κινηματογραφική λογική, η οποία "πατά" στις υπνωτιστικές ικανότητες των πρωταγωνιστών που απεικονίζονται σαν τηλεπαθητικά κόλπα των Τζεντάι.

Το ελάχιστα ρεαλιστικό πλαίσιο του φιλμ δε θα ήταν στα αλήθεια ενοχλητικό, εάν ο Ροντρίγκεζ δεν έπαιρνε τόσο σοβαρά τη συγκεκριμένη ιστορία. Κοινώς, εάν προσέγγιζε με έστω λιγοστή ειρωνεία το ότι το "όπλο" των χαρακτήρων του είναι να κοιτάνε με επίμονο βλέμμα τους αντιπάλους τους, ώστε να αποκτήσουν έλεγχο της συνείδησής τους καθώς ψελλίζουν "συγκεκριμένα" λογάκια στα αυτιά τους. Αλλά όχι, αντίθετα, ο Ροντρίγκεζ φροντίζει μέσα από ατάκτως ερριμμένες ανατροπές να πείσει για την (ανύπαρκτη) κρισιμότητα όσων αφηγείται, καταφέρνοντας εν τέλει με κάθε αποκάλυψη να ολισθαίνει στην ανοησία, παρά να πλησιάζει στο "μεγάλων νοημάτων" θρίλερ που επιχείρησε να φτιάξει.

ΗΠΑ. 2023. Διάρκεια: 92΄. Διανομή: ΣΠΕΝΤΖΟΣ.