Στο "Σεντ Ομέρ" μια σύγχρονη Μήδεια απογυμνώνει την πατριαρχία

Η σκηνοθέτρια Αλίς Ντιόπ μιλά στο «α» για το πώς γύρισε μία από τις τολμηρότερες ταινίες της χρονιάς.

Saint Omer2

Το 2015, το βλέμμα της σκηνοθέτριας Αλίς Ντιόπ έπεσε πάνω σε μια σελίδα της εφημερίδας Le Monde, όπου περιγραφόταν το ιστορικό μιας σοκαριστικής βρεφοκτονίας. Μια Σενεγαλέζα έπνιξε το παιδί της στη θάλασσα, συνελήφθη κι αμέσως ομολόγησε το έγκλημά της. Σα να μην έφτανε το παράδοξο του εγκλήματος, μέσω της έρευνας προέκυψαν μια σειρά από αντιφάσεις που συνεπήραν την Ντιόπ. Όπως το γεγονός πως η δράστης μιλούσε σαν ακαδημαϊκός και ταυτόχρονα είχε πλήρη επίγνωση του εγκλήματός της. Όταν ξεκίνησε η δίκη, η σκηνοθέτρια ταξίδεψε για να παρακολουθήσει από κοντά τη διαδικασία. Όσα ακολούθησαν αποκαλύπτονται στο "Σεντ Ομέρ", το φιλμ που είναι εμπνευσμένο από τα απίστευτα πλην αληθινά γεγονότα και το οποίο έφτασε να βραβεύεται με Αργυρό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας αλλά και με Σεζάρ καλύτερης πρώτης ταινίας. Η Ντιόπ μίλησε στο "α" για το τολμηρό έργο της, το οποίο απεικονίζει αφοπλιστικά την προσωπικότητα μιας σύγχρονης Μήδειας, η οποία απογυμνώνει τις πιο αδιόρατες πτυχές της πατριαρχικής καταπίεσης, καθώς και της εξωτικής αποικιοκρατικής ματιάς του δυτικού κόσμου.

Η ηρωίδα σας μοιάζει όχι τόσο να δικάζεται εξαιτίας του εγκλήματός της, αλλά περισσότερο γιατί αρνήθηκε να εκπληρώσει το ρόλο της μητέρας υπό τους όρους που δεν είχε επιλέξει η ίδια. Ήταν αυτό που σας ενέπνευσε περισσότερο να κάνετε το "Σεντ Ομέρ";
Σίγουρα ήταν και αυτός ένας από τους λόγους, αλλά ομολογώ πως πρόκειται για απόρροια μιας συνισταμένης πραγμάτων. Έχουμε να κάνουμε με έναν πολυπρισματικό χαρακτήρα, ο οποίος "κουβαλά" μια σειρά από φορτισμένες έννοιες. Είναι μια Μαύρη γυναίκα που μιλά γαλλικά της αστικής κοινωνίας, κυοφόρησε ένα παιδί ενός γάμου, μάλιστα ενός παντρεμένου καθηγητή, η οποία έχει απέναντί της μια καταφανώς προκατειλημμένη δικαιοσύνη. Όπως αντιλαμβάνεστε, έχει πάρα πολλά να διαχειριστεί και εκείνη αλλά και εγώ ως σκηνοθέτρια.

Αλίς Ντιόπ

Ένα από τα πιο κομβικά στοιχεία της ταινίας είναι η έννοια της μητρότητας. Έχουμε συνηθίσει να την αντιλαμβανόμαστε ως ένα άβατο, κάτι ιερό που δεν επιδέχεται κριτικής. Εδώ, όμως, εσείς δε διστάζετε να την εξερευνήσετε με ένα χαρακτηριστικά ριζοσπαστικό τρόπο, κάτι που δε βλέπουμε συχνά στο σινεμά και προσωπικά, το εκτίμησα ιδιαίτερα.
Ξέρετε, παλαιότερα ενδεχομένως δε θα είχαμε καν την ευκαιρία να δούμε μια ταινία σαν τη δική μου. Ωστόσο, εν προκειμένω ήταν κάτι που δε σκέφτηκα ότι λείπει με τη στενή έννοια του όρου. Ήταν τόσο συναρπαστικό και δυνατό το πρωτότυπο υλικό, ώστε απλώς ακολούθησα το ένστικτό μου.

Έπειτα, στο φινάλε κάνετε μια πραγματικά θαρραλέα, από αφηγηματικής άποψης, επιλογή. Σα να υπαινίσσεστε πως αυτή η γυναίκα είναι υπεράνω "καταδίκης", είναι αδύνατο να την κρίνουμε στα αλήθεια.
Πολύ σωστά, διότι δε με ενδιέφερε καθόλου να αντιμετωπίσουμε ποινικά την υπόθεση, αλλά να εμβαθύνουμε στη ψυχοσύνθεση της ηρωίδας. Ο Μαλρό είχε πει κάποτε πως όταν προσπαθούμε να καταλάβουμε κάποιον, είναι αδύνατο να τον κρίνουμε. Και όταν επιχειρούμε να τον κρίνουμε, αδυνατούμε να τον καταλάβουμε. Εμένα, λοιπόν, με ενδιέφερε περισσότερο η κατανόηση. Φυσικά, δεν υπονοώ ότι θεωρώ αμελητέο ένα αποτρόπαιο έγκλημα σαν τη βρεφοκτονία. Αλλά ότι είναι εξίσου κρίσιμο να μελετήσουμε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη. Γιατί με αυτόν τον τρόπο, η ταινία μας υποχρεώνει να διεξάγουμε έναν πολύτιμο διάλογο ανάμεσα σε εμάς και το βλέμμα με το οποίο κοιτάμε όχι μόνο αυτήν τη γυναίκα, αλλά όλες. Ναι, μπορεί να γίνει άβολο, όμως το σινεμά είναι ένα τρομερά πολύτιμο εργαλείο για να γίνουν τέτοιες συζητήσεις.

Saint Omer

Αναρωτιέμαι, μήπως για αυτό το λόγο επιλέξατε ένα πιο αποστασιοποιημένο, λιτό σκηνοθετικό στιλ;
Θεωρώ πως είμαι πολύ γενναιόδωρη με τους θεατές. Δημιουργώ αρκετό χώρο ώστε να έχουν την άνεση, το περιθώριο αν θέλετε, να αναπτύξουν τις δικές τους απόψεις για όσα έχω να πω. Έτσι και αλλιώς δεν πιστεύω ότι το κοινό χρειάζεται υποδείξεις ή κατευθύνσεις σε όσα βλέπει για να καταλήξει σε συμπεράσματα. Είναι σημαντικό ο καθένας να σχηματίζει την αλήθεια του, χωρίς κάποιος να τον κρατά από το χέρι. Γενικότερα νιώθω πως είναι καιρός να ξεφορτωθούμε τους διδακτισμούς και να αφήσουμε τα βλέμματα των θεατών να νοηματοδοτήσουν με φρέσκους και απρόβλεπτους τρόπους τις ταινίες μας.

Η τελευταία ερώτησή μου αφορά τις φανταστικές πρωταγωνίστριές σας, τις Γκισλαντζί Μαλαντά και Καγιζέ Καγκαμέ. Με ποια κριτήρια τις επιλέξατε και πώς τις καθοδηγήσατε στο γύρισμα;
Προσέγγισα το κάστινγκ με τη λογική του ντοκιμαντέρ. Δηλαδή, δεν είχα ως προτεραιότητα την ικανότητα ενός ηθοποιού να ενσαρκώσει κάποιον άλλο, να μεταμορφωθεί σε ό,τι υπαγορεύει ο ρόλος. Αντιθέτως, αναζητούσα ηθοποιούς που μπορούσαν να μείνουν ο εαυτός τους στο μέγιστο δυνατό βαθμό ενώ έπαιζαν στην ταινία. Νιώθω πως έτσι δε χρειάζεται να κατασκευάσεις το ρεαλισμό, γιατί εντοπίζεις την αλήθεια μέσα σου και ταυτόχρονα, είσαι περισσότερο "παρών" στο γύρισμα. Όσο για τις Γκισλαντζί και Καγιζέ, τις επέλεξα γιατί με μαγνήτισε η ενέργειά τους και εν συνεχεία ο δυναμισμός με τον οποίο προσέγγισαν τους ρόλους τους. Κατάλαβαν αστραπιαία τα διακυβεύματα που καλούνταν να διαχειριστούν οι ηρωίδες τους, ενώ ταυτίστηκαν με εκείνες σε τέτοιο βαθμό που έμοιαζαν αδιαχώριστες από τον εαυτό τους.

Περισσότερες πληροφορίες

Σεντ Ομέρ

Saint Omer
3,5
  • Δραματική
  • 2022
  • Διάρκεια: 122 '
  • Αλίς Ντιόπ

Μια συγγραφέας αρχίζει να αμφισβητεί τα «πιστεύω» της, καθώς παρακολουθεί τη δίκη μιας νεαρής αφρικανικής καταγωγής, η οποία κατηγορείται ως υπεύθυνη για το θάνατο της δεκαπέντε μηνών κόρης της.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Σινεμά

Κάλουμ Τέρνερ όπως λέμε ο επόμενος Τζέιμς Μποντ;

Ο Πιρς Μπρόσναν έδωσε το χρίσμα, ενώ το όνομα του 36χρονου Βρετανού "παίζει" εδώ και καιρό ως φαβορί. Ποια είναι τα -μέχρι στιγμής- στοιχεία.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
04/11/2026

Αποκλειστική σκηνή από το Wild Horse Nine με τον Τζον Μάλκοβιτς

Το "α" εξασφάλισε μια αποκλειστική σκηνή από τη νέα ταινία του Μάρτιν ΜακΝτόνα με τίτλο "Wild Horse Nine".

10 Ταινίες που ανυπομονούμε να δούμε στο 67ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Με βραβευμένες ταινίες, δυνατές ελληνικές παρουσίες και τιμητικές διακρίσεις, η φετινή διοργάνωση ξεχωρίζει με μεγάλα ονόματα και εντυπωσιακές προβολές.

Το Κογιότ που κυνηγά το Μπιπ-Μπιπ (και κάνει μηνύσεις στην Acme) είναι λόγος για να πας σινεμά

Μετά από δεκαετίες που γινόταν κομμάτια από βόμβες, κατεδαφιζόταν από δυναμίτες, παραμορφωνόταν από μαγνήτες, χτυπιόταν από ογκόλιθους, ποδοπατιόταν από τρένα, ξεγελιόταν από σήραγγες, εκτοξευόταν από ελατήρια, συνθλιβόταν από οδοστρωτήρες, συκοφαντημένος από αστοχίες, βασανισμένος από ελαστικά σχοινιά και ρουκέτες, μαχαιρωμένος πισώπλατα, εκτοξευμένος από πατίνια-ρουκέτες, αναποδογυρισμένος από μονόκυκλα, καταναλώνοντας χάπια σεισμού, εξαπατημένος από τεράστια λάστιχα και εκσφενδονισμένος με το κεφάλι από κάθε γκρεμό στις νοτιοδυτικές ΗΠΑ, ο Wile E. Coyote (Ιδιοφυία) επιτέλους αντεπιτίθεται.

Αυλαία για το 14ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων: Μια μεγάλη γιορτή για τον πολιτισμό και τη μαθητική δημιουργία

Τιμητικές βραβεύσεις προσωπικοτήτων, σπουδαίες καινοτομίες και τα "CineΜαθήματα" της νέας γενιάς.

Όλα όσα θα δούμε τον Νοέμβριο στο Cinobo

Νέες σειρές, ξεχωριστές ταινίες και ένα πολυαναμενόμενο αφιέρωμα στον Λαρς Φον Τρίερ συναντούν το σύγχρονο ελληνικό σινεμά στις αφίξεις του Νοεμβρίου στο Cinobo.

"You Can See Everything": Το ανατρεπτικό φιλμ που σάρωσε το αμερικάνικο Box Office έρχεται στην Ελλάδα

Το πολυσυζητημένο τρίωρο ντοκιμαντέρ της A24 για την Ελίζαμπεθ Χολμς κάνει επίσημη πρεμιέρα στις ελληνικές αίθουσες στις 19 Νοεμβρίου.