Νιτσεϊκής επιρροής και παραλλαγή μιας ιδέας του Δημώνακτου, η διάσημη φράση του Νίκου Καζαντζάκη "δεν ελπίζω τίποτα, δεν φοβούμαι τίποτα, είμαι λέφτερος" περιγράφει γλαφυρά το υψηλό τίμημα της πραγματικής ελευθερίας. Διότι αν ο άνθρωπος κόψει τα δεσμά του από κάθε ελπίδα και φόβο, θα μπορεί να λειτουργεί ως κοινωνικό ον; Ο δεσμός με κάποιον ή με κάτι, ένα συνάνθρωπο ή μια ιδέα, συνεπάγεται νοιάξιμο, φροντίδα, άρα πίστη, ελπίδα και φόβο. Η ύπαρξή μας και μόνο σ’ αυτόν τον κόσμο λοιπόν, μας δημιουργεί κοινωνικές ευθύνες και υποχρεώσεις οι οποίες από τη μια μας καθορίζουν ως ανθρώπους και από την άλλη μας περιορίζουν την ατομική ελευθερία ("η κόλαση είναι οι άλλοι").
Ο Κολμ είναι ένας φιλήσυχος αγρότης σ’ ένα απομονωμένο ιρλανδικό νησί του 1923 ο οποίος ένα ωραίο πρωί αποφασίζει πως θέλει "να απελευθερωθεί". Θέλει να αφοσιωθεί στο βιολί του, να μείνει πιο πολύ μόνος του και να πάψει να κάνει παρέα με τον επί χρόνια στενότερό του φίλο Παντράικ. Έτσι, δεν έρχεται πια στο σταθερό ραντεβού τους στην παμπ, αλλά και όταν την επισκεφτεί προτιμά να κάτσει να πει μόνος του ή με άλλη παρέα. Ο Παντράικ αρχικά εκπλήσσεται και σταδιακά αγανακτεί, αλλά όταν επιμένει φορτικά να πάρει πειστικότερες εξηγήσεις, ο Κολμ του παραδίδει ένα ανατριχιαστικό τελεσίγραφο.
Επανενώνοντας τους Κόλιν Φάρελ και Μπρένταν Γκλίζον, το πρωταγωνιστικό δίδυμο του σκηνοθετικού ντεμπούτου του "Αποστολή στην Μπριζ" (2009), ο οσκαρικός Μάρτιν ΜακΝτόνα ("Οι Τρεις Πινακίδες Έξω από το Έμπινγκ, στο Μιζούρι") εκμεταλλεύεται το δοκιμασμένο κωμικό συγχρονισμό τους, πλημμυρίζοντας με μαύρο χιούμορ μια σύγχρονη τραγωδία σε δυο επίπεδα: ένα πάνω στο Ινισέριν και ανάμεσα στους Παντράικ και Κολμ, και ένα άλλο "στο φόντο", καθώς από τη μακρινή στεριά ακούγεται ο αχός του ιρλανδικού εμφυλίου. Έτσι, πέρα από τα ερωτήματα πάνω στις συλλογικές υποχρεώσεις και τις προσωπικές ανάγκες, ο ΜακΝτόνα θέτει εδώ αλληγορικούς παραλληλισμούς για μια αλληλοσπαρασσόμενη χώρα, τη μοίρα της οποίας επιβλέπει στωικά η ίδια η Ιστορία (η γυναίκα που σαν άλλη μάγισσα του "Μάκβεθ" παρατηρεί από μακριά τα γεγονότα). Ακόμα και στο πρώτο επίπεδο όμως, ο Εγγλέζος σεναριογράφος και σκηνοθέτης (με τρεις προσωπικές οσκαρικές υποψηφιότητες από τις εννέα της ταινίας) περιγράφει απολαυστικά τόσο τους περίπλοκους δεσμούς της αντρικής φιλίας όσο και τις δομές μιας απομονωμένης κοινότητας, δεμένης με πατροπαράδοτες αξίες και συμπεριφορές οι οποίες δεσμεύουν με προκαθορισμένους ρόλους τα μέλη της. Καθοριστικός σ’ αυτό και υποδειγματικά γραμμένος ο ρόλος της αδελφής του Παντράικ Σιόμπαν, η οποία δείχνει το δρόμο της αληθινής απελευθέρωσης μέσα από την παιδεία και τη διεύρυνση των ορίων του κόσμου (μας).
Μ. Βρετανία, ΗΠΑ, Ιρλανδία. 2022. Διάρκεια: 114΄. Διανομή: FEELGOOD
Περισσότερες πληροφορίες
Τα Πνεύματα του Ινισέριν
Στην Ιρλανδία του 1923, ο Παντράικ έρχεται σε απόγνωση όταν ο καλύτερός του φίλος αρνείται να τον δει και να του μιλήσει. Προσπαθεί επανειλημμένα να επικοινωνήσει μαζί του, αλλά εκείνος του παραδίδει ένα ανατριχιαστικό τελεσίγραφο.
