Μια πλατεία κατακλύζεται από πλήθη που κραδαίνοντας πολύχρωμες σημαίες (ελληνικές, σοβιετικές, αμερικανικές) γιορτάζουν το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Πυροβολισμοί ακούγονται, οι συγκεντρωμένοι διαλύονται, κάποιοι κείτονται στο έδαφος. Καθώς η κάμερα στρέφεται προς τα αριστερά αργά, τελετουργικά, μια διαδήλωση γεμάτη παλμό και κόκκινες σημαίες πλησιάζει από την άλλη μεριά της πλατείας. Με ένα λιτό τράβελινγκ έχουμε μεταφερθεί από την Απελευθέρωση στα Δεκεμβριανά.
Με αφηγηματική τόλμη και ευρηματικότητα οι οποίες εξακοντίζουν χιλιόμετρα μπροστά το μοντέρνο σινεμά, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος υπογράφει με την τρίτη ταινία του το αδιαφιλονίκητο ελληνικό αριστούργημα. Μετά τις "Μέρες του ‘36", ξαναστήνει τα πιόνια στη σκακιέρα της ιστορίας και χορογραφεί με μπρεχτική ακρίβεια την παρτίδα που παίχτηκε πάνω στις πλάτες ενός ξεσηκωμένου έθνους στα μέσα του προηγούμενου αιώνα. Δεν περιγράφει όμως με ακαδημαϊκή πιστότητα τα "μεγάλα" γεγονότα (ο πόλεμος της Αλβανίας, η Κατοχή, η Απελευθέρωση, ο Εμφύλιος, η δυτική παρέμβαση) ούτε τα αξιοποιεί ως φόντο σε ένα δράμα χαρακτήρων. Κάνει την αδυναμία αναπαράστασής τους πραγματικό πρωταγωνιστή ενός ποιητικού ταξιδιού στο χώρο και το χρόνο, μέσα από τις περιπέτειες ενός περιπλανώμενου θιάσου ο οποίος από το 1939 ως το 1952 διασχίζει την ελληνική επαρχία παρουσιάζοντας την "Γκόλφω".
Τα πάθη των ηρώων παραπέμπουν στο μυθολογικό κύκλο αίματος των Ατρειδών, η αρχαία τραγωδία ενώνεται με ένα βουκολικό δράμα αγάπης και η τοιχογραφία της σύγχρονης Ελλάδας ξεδιπλώνεται μεγαλοπρεπώς μέσα από μακράς διαρκείας πλάνα τα οποία ενοποιούν ιστορικό και βιωμένο χρόνο. Η μοίρα μιας χούφτας θεατρίνων και αυτή μιας χώρας ταυτίζονται, αλλά καμιά τους δεν προσλαμβάνει μεταφυσικές διαστάσεις. Αντίθετα, αυτές παίρνουν μορφή και υπόσταση μέσα από συγκεκριμένες, συγκρουόμενες διαλεκτικά ιδεολογίες, συμφέροντα και πολιτικές. Περιφρονώντας κάθε τετριμμένη αλληγορική αναγωγή, ψυχολογική εξήγηση ή κοινωνιολογική ανάλυση, η ρηξικέλευθη, μορφολογικά αυστηρή και εικαστικά μεγαλόπρεπη κινηματογραφική γραφή του Αγγελόπουλου τους προσδίδει μια απόλυτα μοντέρνα εικόνα μέσα από ένα επικών διαστάσεων σινε-δοκίμιο που παραμένει ανέγγιχτο από το πέρασμα του χρόνου.
Ελλάδα. 1975. Διάρκεια: 230΄. Διανομή: NEW STAR
Περισσότερες πληροφορίες
Ο Θίασος
Από το 1939 ως το 1952 ένας περιπλανώμενος θίασος ταξιδεύει στην Ελλάδα παρουσιάζοντας την «Γκόλφω».
