Έχοντας δουλέψει ως ηλεκτρολόγος και ειδικός των εφέ σε χολιγουντιανές παραγωγές ("Προμηθέας", "Fast & Furious 8", "Transformers"), ο Ισλανδός Βάλντιμαρ Γιόχανσον αποφάσισε να αξιοποιήσει όλη αυτή την κινηματογραφική εμπειρία όταν στάθηκε για πρώτη φορά μπροστά στην κάμερα. Όχι όμως με τον προφανή, εντυπωσιακό τρόπο. Ο "Αμνός" του είναι ένα λιτό ψυχολογικό θρίλερ με μία –μόνο μία, αλλά τολμηρή και αφηγηματικά προκλητική– ιδέα, που το σπρώχνει στο χώρο του φανταστικού σινεμά. Εκεί η συνεισφορά των (απλών) εφέ είναι καθοριστική, αλλά η υπόλοιπη ταινία είναι γυμνή από κάθε τρικ που θα μπορούσε να αποσπάσει την προσοχή του θεατή από τους δύο απομονωμένους στη βόρεια Ισλανδία πρωταγωνιστές, την πείσμονα προσπάθειά τους να υπερασπίσουν την "οικογένειά" τους και την επιβλητική φύση, η οποία επιβάλλει τους κανόνες του παιχνιδιού.
Πρόκειται για ένα ζευγάρι το οποίο εκτελεί ρουτινιάρικα τις κτηνοτροφικές εργασίες του ανταλλάσσοντας ελάχιστες φράσεις και κουβαλώντας τη μνήμη μιας τραγικής απώλειας. Κι ενώ φαινομενικά τίποτα δεν μπορεί να μπει ανάμεσα στον Ίνγκβαρ, τη Μαρία και το απέραντο τοπίο που απλώνεται γύρω από την απομονωμένη φάρμα τους, ο Γιόχανσον δείχνει από νωρίς τις προθέσεις του με μια υποβλητικά διακριτική σκηνή: μέσα από το σκοτάδι, κάτι απόκοσμα αόρατο επισκέπτεται ένα κρύο βράδυ το χώρο όπου είναι μαντρωμένα τα πρόβατα. Όταν, λίγο αργότερα, μια προβατίνα γεννά ένα αρνάκι… διαφορετικό από τα άλλα, ο Ίνγκβαρ και η Μαρία αποφασίζουν να το μεγαλώσουν σαν παιδί τους! Η καλά προφυλαγμένη ευτυχία τους, όμως, αποδεικνύεται ευάλωτη όχι μόνο από τις φυσικές (η επίμονη μαμά προβατίνα), αλλά και από τις ανθρώπινες (ο αδελφός του Ίνγκβαρ καταφθάνει απροειδοποίητα) παρεμβάσεις.
Θαρραλέο από πολλές απόψεις, το ντεμπούτο του Βάλντιμαρ Γιόχανσον υιοθετεί μια σουρεαλιστική σεναριακή αυθαιρεσία, την οποία δεν φοβάται να σπρώξει μέχρι τα σοκαριστικά άκρα. Επιπλέον, αρνείται να δραματοποιήσει εντάσεις και να εξωτερικεύσει συναισθήματα, αφήνοντας τις σιωπηλές εικόνες και τα βλέμματα των ηθοποιών του, με επικεφαλής μια πειθαρχημένα δυναμική Νούμι Ραπάς, να στοιχειώσουν αυτό το ανησυχητικά ατμοσφαιρικό σινε-παραμύθι. Μια παγανιστική κι οικολογική αλληγορία μεταμφιεσμένη σε ταινία τρόμου, ένα ψυχολογικό δράμα με τη μορφή αγροτικού θρίλερ και μια πρωτότυπη προσέγγιση της ύβρης που διαπράττεται όταν η ανθρώπινη επιθυμία υψώνεται πάνω από τους απαράβατους φυσικούς νόμους. Ένα μοτίβο που το σινεμά πραγματεύεται σχεδόν αποκλειστικά σε αστικοποιημένα, μοντέρνα περιβάλλοντα, ενώ ο "Αμνός" το επαναφέρει στην ίδια την καρδιά της απελευθερωτικής και ταυτόχρονα απειλητικής, αδιάφορης μα και σκληρά παρεμβατικής φύσης. Ίσως υπερβολικά ελλειπτικά, ίσως ως μονοδιάστατη παραβολή, αλλά σίγουρα με μια κινηματογραφική τόλμη που θα αιφνιδιάσει, θα συγκινήσει και πιθανότατα θα… εξοργίσει.
Ισλανδία, Σουηδία. 2021. Διάρκεια: 106΄. Διανομή: WEIRD WAVE.
Περισσότερες πληροφορίες
Αμνός
Σε μια απομονωμένη ισλανδική φάρμα ένα άτεκνο ζευγάρι αποφασίζει να μεγαλώσει ένα «παράξενο» αρνάκι σαν δικό του παιδί. Η φύση, όμως, θα ζητήσει το τίμημά της…
