Ένα χρόνο και κάτι μετά το θάνατο του Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα, του καλύτερου ποδοσφαιριστή στην ιστορία, ο Ιταλός Πάολο Σορεντίνο παραδίδει το αυτοβιογραφικό «Hand of God» στο οποίο ο παίκτης διαδραματίζει ένα σκιώδη πρωταγωνιστικό ρόλο. Καθώς η αφήγηση ανατρέχει στα παιδικά χρόνια του σκηνοθέτη στη Νάπολη της δεκαετίας του '80, η άφιξη του Μαραντόνα στην ομάδα της πόλης θα επιδράσει καθοριστικά στη ζωή του και θα συνδεθεί, μάλιστα, με μερικές από τις πιο σημαντικές στιγμές της. Αυτή, φυσικά, δεν είναι η πρώτη φορά που ο κινηματογράφος επιχειρεί να απεικονίσει τη φιγούρα του Μαραντόνα. Ωστόσο, όσο περίεργο και εάν ενδεχομένως σας φανεί, είναι μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού τα φιλμ που κατάφεραν να αποτυπώσουν εύγλωττα το μύθο του ποδοσφαιριστή. Για το ποια πέτυχαν και ποια όχι, συνεχίστε παρακάτω την ανάγνωση...
Γκρο πλαν στον Ντιέγκο
Αρχικά, οφείλουμε να αναφερθούμε συνοπτικά σε μερικές από τις ταινίες όπου πρωταγωνιστεί ο ίδιος ο Μαραντόνα υποδυόμενος τον εαυτό του, ήδη από την αρχή της καριέρας του στην Αργεντινή των '80s. Αν και πενιχρού ενδιαφέροντος στα αλήθεια, ενδεικτικά αναφέρουμε τις κωμωδίες «¡Qué linda es mi familia!» (Παλίτο Ορτέγκα, 1980), όπου ο Μαραντόνα κάνει τα «ποδαράκια» σήμα κατατεθέν του και το «Tifosi» (Νέρι Παρέντι, 1999), στο οποίο ο παίκτης ποιά βρίσκεται για τα καλά στη δύση του. Όσοι πιστοί, ας εντοπίσουν και το χαμηλού προϋπολογισμού «El día que Maradona conoció a Gardel» (Ροντόλφο Παλιέρε, 1996), όπου επιχειρείται η κινηματογραφική συνάντηση του Μαραντόνα με το θρύλο του τανγκό Κάρλος Γκαρδέλ, παρότι ο τελευταίος έχει αποδημήσει από το... 1935!
«Maradona: The Hand of God» (Μάρκο Ρίζι, 2007)
Εδώ κι αν έχουμε τον ορισμό της χαμένης ευκαιρίας. Παρά το γεγονός πως ο Μάρκο Ρίζι είναι ένας ικανότατος σκηνοθέτης (βλέπε «Fort Apache Napoli»), η απόπειρά του να μεταφέρει τη ζωή του Μαραντόνα με κινηματογραφικούς όρους αποτυγχάνει παταγωδώς. Πολύ απλά, διότι ο Ρίζι συνδυάζει τις μελοδραματικές υπερβολές με τη λογική της αφήγησης κοιτώντας μέσα από την κλειδαρότρυπα, ήτοι με διάθεση σκανδαλοθηρική. Για να γίνουμε πιο κατανοητοί, θα περιγράψουμε απλά μία σκηνή της ταινίας. Βρισκόμαστε σε μια πολυτελή έπαυλη, ρεβεγιόν του 2000. Κόσμος χορεύει - τραγουδάει, μα η κάμερα μπαίνει στο δωμάτιο όπου βρίσκεται ο Μαραντόνα με παρέα πίνοντας -τι άλλο;- κοκαΐνη. Μετά από λίγο σηκώνεται, παίρνει ένα πορτοκάλι και αρχίζει να κάνει -ξανά, τι άλλο;- «ποδαράκια». Αλλά δεν αισθάνεται καλά. Βγαίνει έξω αγκομαχώντας, δίχως να αφήσει το πορτοκάλι από τα χέρια. Τότε λιποθυμάει, η κάμερα ακολουθεί το φρούτο καθώς του φεύγει από τα χέρια, κι όπως κυλάει μεταμορφώνεται σε... μπάλα ποδοσφαίρου. Θέλετε περισσότερο;
«Maradona by Kusturica» (Εμίρ Κουστουρίτσα, 2008)
Μεγάλος κινηματογραφικός παίχτης όντας ο Εμίρ Κουστουρίτσα, έχοντας στο ενεργητικό του όχι έναν αλλά δύο Χρυσούς Φοίνικες («Ο Καιρός των Τσιγγάνων», «Underground»), σκέφτηκε κάποια στιγμή να γυρίσει ένα ντοκιμαντέρ με τον εαυτό του καθώς ταξιδεύει να συναντήσει στη Νότιο Αμερική το Μαραντόνα για μια συνέντευξη εφ' όλης της ύλης. Κάπου ανάμεσα στις «φορεμένες» συνδέσεις μεταξύ των δύο αντρών, όπως για παράδειγμα πόσο εκρηκτικοί και επαναστατικοί υπήρξαν ο καθένας στο πεδίο του, τις κακομονταρισμένες σεκάνς με τα γκολ του Ντιέγκο και ανούσιες σκηνές όπου ο Κουστουρίτσα απλά πίνει τις μπύρες του, βλέπουμε έναν πραγματικά εξομολογητικό και αναστοχαστικό Μαραντόνα. Το οποίο αποτελεί και το μοναδικό λόγο για να δει κανείς αυτό το ντοκιμαντέρ.
«Ντιέγκο Μαραντόνα» (Ασίφ Καπάντια, 2019)
Η καλύτερη και έως σήμερα αξεπέραστη κινηματογραφική ενασχόληση με τη ζωή και το έργο του Μαραντόνα. Δύσκολα, βέβαια, να συνέβαινε και το αντίθετο, αφού πίσω από την κάμερα βρίσκεται ο οσκαρικός Ασίφ Καπάντια («Senna», «Amy: Το Κορίτσι Πίσω Από το Όνομα»). Στην κριτική του «α» για το ντοκιμαντέρ γράφαμε πως: «Επικεντρωμένος στην ιταλική περίοδο (1984-91) του τόσο αμφιλεγόμενου σταρ, όταν κατέκτησε δύο πρωταθλήματα, ένα κύπελλο κι ένα κύπελλο UEFA με τη Νάπολι, αλλά και το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα με την εθνική Αργεντινής, ο Καπάντια εκμεταλλεύεται αφηγηματικά ένα πλούσιο, αποκαλυπτικό αρχειακό υλικό και μια μυθιστορηματική βιογραφία. Δουλεύει αντιστικτικά εικόνα και ήχο, δίνει ρυθμό στις –συνήθως αντι-κινηματογραφικές– συνεντεύξεις, αποφεύγοντας τα talking heads, μοντάρει ευρηματικά τη ζωή του Ντιέγκο (εκτός τερέν) με εκείνη του Μαραντόνα (η δημόσια εικόνα του) και ρίχνει φως στην πολυδιάστατη διαδικασία με την οποία θεοποιήθηκε και αποκαθηλώθηκε ένα αθλητικό αλλά και πολιτισμικό φαινόμενο». Όταν είχε κυκλοφορήσει η ταινία στους ελληνικούς κινηματογράφους, είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε με τον Καπάντια, σε μια συνέντευξη που διαβάζετε εδώ.
Λίγος Ντιέγκο ακόμα
Αν και όχι κινηματογραφικά, οφείλουμε να αναφέρουμε μερικές αξιοπρεπέστατες τηλεοπτικές παραγωγές οι οποίες αφορούν το Μαραντόνα. Όπως η απολαυστική σειρά του Netflix «Maradona in Mexico», όπου ο παίκτης γίνεται προπονητής στη μεξικανική ομάδα της β' εθνικής Ντοράντος, η οποία έχει ως έδρα το Κιουλιακάν της πολιτείας Σιναλόα, την πατρίδα του γκάνγκστερ «Ελ Τσάπο». Ή ακόμα, το μικρού μήκους ντοκιμαντέρ «The Maradona Effect», του αγαπημένου ποδοσφαιρικού καναλιού στο YouTube Copa90, στο οποίο μιλούν παλιοί προπονητές, απλοί οπαδοί, παίκτες και κάθε λογής παράγοντες οι οποίοι λάτρεψαν τον ποδοσφαιριστή.
