Καταμεσής του πανελλαδικού κατ’ οίκον εγκλεισμού, ο οποίος έμπαινε στον τρίτο μήνα του τον περασμένο Ιανουάριο, βρέθηκα για ακόμα μία φορά μπροστά από την κάμερα του λάπτοπ μου για μια συνέντευξη μέσω Zoom. Όχι όποια κι όποια όμως, αφού απέναντί μου σύντομα θα «έλαμπε» η καλοκάγαθη όψη του Φρανσουά Οζόν, ενός από τους πλέον ανήσυχους Γάλλους σκηνοθέτες της γενιάς του, ο οποίος υπογράφει το νοσταλγικό όσο και αγωνιώδες «Καλοκαίρι του ’85». Η ταινία, βασισμένη στο μυθιστόρημα «Dance on My Grave» του Άινταν Τσέιμπερς, θέλει έναν 16χρονο να βλέπει τη ζωή του να σώζεται την ύστατη ώρα από ένα μεγαλύτερο αγόρι που επεμβαίνει για να μη βυθιστεί το σκάφος του. Τότε γεννιέται ανάμεσά τους μια ζεστή φιλική σχέση που εξελίσσεται σύντομα σε κάτι περισσότερο αλλά και παρακινδυνευμένο. «Μικρόφωνο» στο μεσιέ Οζόν...
Στο παρελθόν έχετε κινηματογραφήσει ξανά σενάρια που τοποθετούνται κατά την περίοδο του καλοκαιριού, αλλά αν δεν κάνω λάθος, αυτή είναι η πρώτη φορά που η δράση «βρέχεται» από θάλασσα.
Πράγματι, δεν είχα ποτέ στο παρελθόν την ευκαιρία να κάνω γύρισμα σε παραλία ή στη θάλασσα, τώρα ωστόσο ήταν απαραίτητο. Η παραγωγή πραγματοποιήθηκε στην κωμόπολη Λε Τρεπόρ της Νορμανδίας, μια εν πολλοίς άσημη περιοχή, όπου συνυπάρχουν βιομηχανικές ζώνες και πολύχρωμες ξαπλώστρες. Η πόλη, ομολογουμένως, εκπέμπει ιδιαίτερη φωτογένεια. Ωστόσο, οφείλω να μοιραστώ μαζί σας πως η σκηνή του ατυχήματος που βλέπετε στην ταινία κατά τη διάρκεια της καταιγίδας, δεν γυρίστηκε επιτόπου. Χρειάστηκε να μεταφερθούμε σε ένα στούντιο του Βελγίου έτσι ώστε οι λήψεις να γίνουν σωστά και να μπορούμε να ελέγχουμε τις συνθήκες του γυρίσματος.
Εξαιρετικοί στην ταινία είναι οι δύο νεαροί και σχετικά άγνωστοι πρωταγωνιστές, ο Φελίξ Λεφέμπβρ και ο Μπενζαμέν Βουαζάν. Πώς τους ανακαλύψατε και πώς δουλέψατε μαζί τους;
Μέσα από την παραδοσιακή διαδικασία του κάστινγκ. Το δύσκολο στην προκειμένη περίπτωση ήταν να βρούμε δύο ηθοποιούς οι οποίοι να ταιριάζουν στους αντίστοιχους ρόλους, αλλά και να πείθουν μαζί ως ζευγάρι. Για παράδειγμα, ο Φελίξ εκπέμπει μια αθωότητα η οποία αμέσως με έκανε να σκεφτώ το χαρακτήρα του, τον Αλέξις. Σημειώστε δε πως για εκείνον το ρόλο αρχικά προόριζα τον Μπενζαμέν. Γρήγορα όμως αντιλήφθηκα πως ο τελευταίος ήταν παραπάνω ώριμος και αρρενωπός απ’ όσο χρειαζόταν, κάτι που θα ήταν όμως ιδανικό για να υποδυθεί τον Νταβίντ. Επιπλέον, οι δυο τους αποδείχθηκαν οι καταλληλότεροι για να καταλάβουν κάτι εξαιρετικά σημαντικό σχετικά με τους χαρακτήρες τους. πως για εκείνους η σεξουαλικότητα δεν είναι πρόβλημα αλλά κάτι απολύτως φυσιολογικό. Συνειδητοποιούν πως ερωτεύονται, αλλά αυτό δεν τους προκαλεί κάποιο παράξενο άγχος, όπως ενδεχομένως να συνέβαινε σε μια άλλη, αντίστοιχη περίπτωση τη δεκαετία του ’80.
Αυτό που λέτε είναι προφανές κιόλας στην ερωτική σκηνή που μοιράζονται οι ήρωες.
Να σας διορθώσω λιγάκι, διότι πρόκειται για μια σκηνή τρυφερότητας και φροντίδας, όχι έρωτα ή καθαυτού σεξ. Ξέρετε, μετά τη «Ζωή της Αντέλ» ξαφνικά όλοι στη Γαλλία ήθελαν να γυρίζουν ερωτικές σκηνές! Για το λόγο αυτό, θεωρήσαμε πως δε θα είχε κανένα απολύτως νόημα να επιχειρήσουμε καν να κινηματογραφήσουμε κάτι αντίστοιχο. Μάλιστα, πιστεύω πως στη δική μας ταινία θα έδειχνε γελοίο. Έτσι, προτιμήσαμε μια πιο ρομαντική οδό, η οποία αναδεικνύει τα συναισθήματα των ηρώων, ενώ παράλληλα επιτρέπει στη φαντασία των θεατών να καλπάσει.
Εάν δεν κάνω λάθος, στο βιβλίο του Τσέιμπερς ο χαρακτήρας του Νταβίντ δεν είναι εβραϊκής καταγωγής όπως συμβαίνει στην ταινία. Γιατί κάνατε αυτή την αλλαγή;
Κι όμως, στο μυθιστόρημα ο Νταβίντ είναι μέρος της πολυπληθούς εβραϊκής κοινότητας που υπάρχει στην περιοχή Σάουθεντ ον Σι, όπου και διαδραματίζεται η πρωτότυπη ιστορία. Πέρα όμως από οποιονδήποτε λόγο πιστότητας, θέλησα να μην αλλάξω τη γενεαλογία του χαρακτήρα, διότι προσθέτει στο δραματουργικό ενδιαφέρον της ταινίας. Όπως το γεγονός ότι ο Αλέξις δυσκολεύεται να αφουγκραστεί τις διάφορες ιδιαιτερότητες των ιουδαϊκών τελετουργιών όσο συναναστρέφεται τον Νταβίντ.
Πάντως, πρέπει να έχω καταλάβει σωστά πως το βιβλίο έχει αφήσει ένα διακριτό αποτύπωμα πάνω σας.
Ακριβώς, το κράτησα για πρώτη φορά στα χέρια μου όταν ήμουν 17 χρονών κι έκτοτε δεν το ξέχασα ποτέ. Θυμάμαι, μάλιστα, πως τότε είχα υποσχεθεί στον εαυτό μου ότι εάν ποτέ γινόμουν σκηνοθέτης, θα κινηματογραφούσα αυτό το μυθιστόρημα. Τώρα, εύλογα μπορεί να αναρωτηθείτε γιατί μου πήρε τόσο καιρό να τα καταφέρω. Η απάντησή μου είναι πως τώρα νιώθω ότι έχω αποκτήσει αρκετή εμπειρία και παράλληλα απόσταση από την ηλικία των νεαρών στην ταινία, έτσι ώστε να μπορώ να τους καταλάβω περισσότερο. Είμαι σε θέση και να παθιαστώ όπως εκείνοι, αλλά και να προστατεύομαι από πιθανούς κινδύνους.
Άραγε στο ύφος του πρωτότυπου έργου οφείλεται κι αυτή η γοητευτική ανάμειξη του ρομαντικού δράματος και του αγωνιώδους θρίλερ; Γιατί το είδος της αφήγησης αλλάζει αιφνιδιαστικά, πλην οργανικά, κατά τη διάρκεια της ταινίας.
Πρόκειται για στοιχεία που ενυπάρχουν στο σύμπαν που πλάθει ο Τσέιμπερς, μαζί με πολλά ακόμα ετερόκλητα χαρακτηριστικά. Κι αυτό γιατί ο συγγραφέας επιδιώκει να αποπροσανατολίσει το δέκτη, έτσι ώστε ο καθένας να είναι πεπεισμένος πως γνωρίζει τι πρόκειται να συμβεί, προτού αυτό ανατραπεί πλήρως. Εκείνο που κλήθηκα να κάνω ήταν να ξεδιαλύνω ποια από όλα τα συστατικά θα μπορούσαν να μεταφραστούν κινηματογραφικά με τον ίδιο μεθυστικό τρόπο. Χαίρομαι που το παρατηρήσατε, γιατί σημαίνει πως κάτι πήγε καλά.
Κυρίαρχο ρόλο στην ταινία έχει το σάουντρακ, το οποίο συνδυάζει τις πρωτότυπες συνθέσεις του Ζαν-Μπενουά Ντανκέλ με κλασικά αγαπημένα σουξέ της περιόδου. Πώς ισορροπήσατε τα δύο στιλ;
Ήθελα κατά βάση να συμπεριληφθούν τραγούδια που ο ίδιος είχα αγαπήσει στα ’80s ως έφηβος, καθώς επίσης μπάντες όπως οι Cure και οι Depeche Mode. Παράλληλα, ένιωσα ότι έπρεπε να υπάρχουν και μερικά από τα γαλλικά χιτ της εποχής, διότι τότε ήταν τρομερά δημοφιλή κάποια ποπ τραγούδια τα οποία περιφρονούσαμε λίγο, ωστόσο τα ακούγαμε τρελά – σαν ένοχη απόλαυση, αν θες. Χαρακτηριστικό εξ αυτών το «Toute première fois» της Ζαν Μας. Φυσικά, δε θα μπορούσαν να λείπουν σχήματα που θεωρούνται θρύλοι μέχρι σήμερα, όπως οι Indochine. Όσον αφορά τον Ζαν-Μπενουά, για αρχή, αρκούσε πως λατρεύω το συγκρότημά του, τους Air. Έπειτα, επειδή είμαστε συνομήλικοι, μοιραζόμαστε κοινές μουσικές αναφορές. Κάτι που επαλήθευσα όταν διάβασα μια συνέντευξή του, όπου μιλούσε ενδελεχώς για τις επιρροές του και κυρίως το πόσο τον επηρέασαν όταν ήταν νέος. Έτσι, δε δίστασα να τον προσεγγίσω και να του μιλήσω για το σενάριο, προτείνοντάς του να συνεργαστούμε. Του άρεσε αμέσως, και η ιδέα της συμμετοχής στην ταινία τον ενθουσίασε. Σύντομα μου έστειλε δείγματα των συνθέσεών του, οι οποίες ήταν ταυτόχρονα μελωδικές, νοσταλγικές και σέξι. Ήταν τέλειες κι ακριβώς στο πνεύμα των κομματιών που αναζητούσα.
