Ο πόνος της απώλειας συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία της μνήμης. Όσο δυνατότερες είναι οι αναμνήσεις που σε δένουν με αυτό (ή αυτόν) που έχει χαθεί τόσο πιο επώδυνη φαντάζει και η απουσία του. Ο άνθρωπος είναι λοιπόν καταδικασμένος να προσπαθεί τόσο διανοητικά όσο και ψυχολογικά (η απώθηση στο υποσυνείδητο) να διαγράψει κομμάτια του παρελθόντος του τα οποία τον πληγώνουν, διαδικασία που ακολουθούν ακόμα και κοινωνικές ομάδες, αλλά και ολόκληρα έθνη (τα κάθε λογής πατριωτικά αφηγήματα). Μόνο που στα «Μήλα» του πρωτοεμφανιζόμενου Χρήστο Νίκου η παγκόσμια πανδημία αμνησίας που έχει ξεσπάσει δεν έχει συγκεκριμένη αιτία.
Η ανθρωπότητα θέλει να ξεχάσει το παρελθόν της; Χωρίς απάντηση, κυβερνήσεις και επιστήμονες προσπαθούν να περιθάλψουν τα διαρκώς αυξανόμενα κρούσματα, τα οποία ξαφνικά και δίχως άλλο σύμπτωμα σβήνουν από τη μνήμη τους τα πάντα. Ένα απ’ αυτά είναι και ο Άρης, ένας σαραντάρης ο οποίος μια μέρα ξεχνά ποιος είναι και πού πάει, χωρίς να έχει επάνω του κάποιο στοιχείο αναγνώρισης. Έτσι προωθείται στο πρόγραμμα αποκατάστασης «Νέα Ταυτότητα», το οποίο βοηθά τους αμνησιακούς να ξεκινήσουν μια καινούργια ζωή. Η ρουτίνα του περιλαμβάνει αποστολές οι οποίες του παραδίδονται ηχογραφημένες από τους γιατρούς του, με σκοπό να τον «εκπαιδεύσουν» κοινωνικά. Μετά την ολοκλήρωση κάθε αποστολής, εκείνος πρέπει να βγάζει μια φωτογραφία polaroid ως αποδεικτικό στοιχείο, όπως ακριβώς και η Άννα, η οποία ακολουθεί κι εκείνη το ίδιο πρόγραμμα.
Ένας δυστοπικός κόσμος τόσο οικείος που μοιάζει… ολόιδιος με τον πραγματικό, όμως μια σειρά από weird λεπτομέρειες μας θυμίζουν πως τελικά δεν είναι. Εδώ τα πάντα είναι αναλογικά, καθώς δεν υπάρχουν κινητά τηλέφωνα και σύγχρονες ηλεκτρονικές συσκευές, η Αθήνα καδράρεται από παράξενες γωνίες που την κάνουν να μοιάζει με μια φανταστική μεγαλούπολη, ένα λεπτό ειρωνικό χιούμορ («Ξέρει κανείς ποιος είναι ο Μπάτμαν;») σπρώχνει τα τεκταινόμενα κάποια εκατοστά κοντύτερα στην επιστημονική φαντασία. Αυτή η απροσδιόριστα παράξενη ατμόσφαιρα που κάνει το ένα πόδι της ταινίας να πατά στο ρεαλισμό και το άλλο στην αλληγορία, χωρίς να χάνει τον ρυθμικό βηματισμό της, της προσδίδει κινηματογραφική χάρη και αφηγηματική γοητεία. Ταυτόχρονα, το σχόλιό της για έναν προγραμματισμένο κόσμο, όπου ο φόβος της ενηλικίωσης (ως απώλεια της αθωότητας) οδηγεί στον κομφορμισμό και την ομοιογένεια, είναι διεισδυτικό και σαρκαστικά βιτριολικό. Τα «Μήλα» μας υπενθυμίζουν πως αυτός που ξεχνά είναι όποιος δεν θέλει να πονέσει, όποιος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την αλήθεια και όποιος προσπαθεί να κρυφτεί από τη ζωή. «Και πάντα θα υπάρχει κάποιος πρόθυμος να τον χειραγωγήσει προς τα εκεί» μας ψιθυρίζουν, κλείνοντάς μας παιχνιδιάρικα το μάτι.
Σκηνοθεσία: Χρήστος Νίκου. Πρωταγωνιστούν: Άρης Σερβετάλης, Σοφία Γεωργοβασίλη, Άννα Καλαϊτζίδου, Αργύρης Μπακιρτζής, Κώστας Λάσκος. Ελλάδα, Πολωνία, Σλοβενία. 2020. Διάρκεια: 91΄. Διανομή: FEELGOOD ENT.
Περισσότερες πληροφορίες
Μήλα
Μέσα σε μια παγκόσμια πανδημία που προκαλεί ξαφνική αμνησία, ο Άρης ακολουθεί ένα πρόγραμμα ανάρρωσης που έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τους μη «αναγνωρισμένους» ασθενείς να δημιουργήσουν νέες ταυτότητες.
