Ο πόλεμος με τα καρτέλ πυρπολεί τη μεγάλη οθόνη

Το σίκουελ της ταινίας του Ντενί Βιλνέβ μας φέρνει ξανά μπροστά στις κάννες του μεξικανικού καρτέλ, σε μια ένοπλη διαμάχη ανάμεσα στην έννομη τάξη και στο εμπόριο ναρκωτικών που κρατάει χρόνια και στον κινηματογράφο...

Oι «ναρκο-πόλεμοι» επέστρεψαν στη μόδα και διεκδικούν εμφαντικά χώρο στις κινηματογραφικές οθόνες. Αρχηγοί αιμοβόρικων καρτέλ, «βρόμικοι» αστυνομικοί, τόνοι αίματος και λευκής σκόνης πρωταγωνιστούν έπειτα από καιρό σε παραγωγές υψηλών προδιαγραφών, που ανεβάζουν κατακόρυφα τη δράση. Μόλις πριν από μία εβδομάδα ο οσκαρικός Χαβιέρ Μπαρδέμ ενσάρκωσε τον «βασιλιά της κοκαΐνης» Πάμπλο Εσκομπάρ στο «Αγαπώντας τον Πάμπλο» (Φερνάντο Λεόν ντε Αρανόα, 2017), φέρνοντας στο μυαλό τον Βάγκνερ Μούρα της σειράς «Narcos» στον αντίστοιχο ρόλο, ενώ πέρυσι ο Τομ Κρουζ φρόντιζε για τις ασφαλείς αεροπορικές μεταφορές του λατινοαμερικανικού «φορτίου» στις ΗΠΑ στο «American Made» (Νταγκ Λίμαν, 2017). Καθώς λοιπόν προετοιμαζόμαστε για το «Sicario 2: Η Μάχη των Εκτελεστών», ας δούμε ποιες είναι οι ταινίες που έδωσαν ήχο και εικόνα στον αφανή κόσμο των καρτέλ και τις μάχες στις οποίες συμμετείχαν για να προστατεύσουν την περιοχή τους...

«Say hello to my little friend»

Η παραπάνω ατάκα του Αλ Πατσίνο ως Τόνι Μοντάνα στον «Σημαδεμένο» (Μπράιαν ντε Πάλμα, 1983) έχει αφήσει εποχή για την άνεση με την οποία ο οξύθυμος βαρόνος των ναρκωτικών πίστευε ακράδαντα πως θα εξολοθρεύσει όποιον βρεθεί μπροστά του. Η αλαζονεία και η απληστία του ήταν αυτές που οδήγησαν στην πτώση του, στο ριμέικ των Όλιβερ Στόουν (σενάριο) και Ντε Πάλμα, οι οποίοι μετέφεραν την ομότιτλη ταινία του 1932 σε μια εποχή άκρατης βίας, όπου τα ναρκωτικά κινούν τα νήματα της οικονομικής –και όχι μόνο– ελίτ.

Ο Μοντάνα έγινε ο πρώτος επί της οθόνης «drug lord» που απέκτησε χιλιάδες οπαδούς χάρη στην αυθεντικότητά του και στις ομοιότητες με υπαρκτά πρόσωπα. Όπως για παράδειγμα ο Αμερικάνος συνεργάτης του εσκομπαρικού καρτέλ Τζορτζ Γιανγκ, ο οποίος βρέθηκε να κατέχει αμύθητα ποσά προτού καταλήξει στη φυλακή – στον κινηματογράφο τον ενσάρκωσε ο Τζόνι Ντεπ στο «Blow» (Τεντ Ντέμι, 2001). Αυτές οι larger than life περσόνες εκδηλώνουν την ίδια ανάγκη για γρήγορη ανέλιξη στην κορυφή της ταξικής πυραμίδας και αδιαπραγμάτευτο σεβασμό, δύο συστατικά που στερήθηκαν αρχικά και διεκδίκησαν στη συνέχεια με... εγκληματική οξυδέρκεια.

Αποκαλυπτική ως προς αυτό η «Πόλη του Θεού» (Φερνάντο Μεϊρέγες, 2002), που μας μεταφέρει στις φαβέλες του Ρίο ντε Τζανέιρο για να δούμε μέσα από τα μάτια των δύο μικρών ηρώων πώς δημιουργούνται οι γκάνγκστερ του αύριο.

Το μονοπώλιο της βίας

Το μπρα-ντε-φερ των καρτέλ με τον (αμερικανικό) νόμο στο σινεμά έχει δώσει μια απτή εικόνα στον τρόπο που οι δυνάμεις της ασφάλειας βιώ­νουν τον πόλεμο ενάντια στα ναρκωτικά. Υπάρχουν περιπτώσεις όπως αυτή του «Miami Vice» (Μάικλ Μαν, 2006), της κινηματογραφικής βερσιόν της δημοφιλούς τηλεοπτικής σειράς, όπου δύο μυστικοί αστυνομικοί (Κόλιν Φάρελ, Τζέιμι Φοξ) παρεισφρέουν στον κόσμο της παρανομίας και καταλήγουν να αμφισβητήσουν την αληθινή τους ταυτότητα.

Από την άλλη, η μάχη κατά των καρτέλ μπορεί να αποτελέσει πρόσχημα για τη διόγκωση της κρατικής καταστολής και τη χρήση ημιπαράνομων πρακτικών, στη λογική του σκοπού που αγιάζει τα μέσα. Αυτό βλέπουμε στο «Traffic» (Στίβεν Σόντερμπεργκ, 2000), όπου ένας συντηρητικός δικαστής (Μάικλ Ντάγκλας) διατάζει ολομέτωπη επίθεση στους διακινητές ναρκωτικών με κάθε κόστος, αλλά και στο «Sicario: Ο Εκτελεστής» (Ντενί Βιλνέβ, 2015).

Ο Τζος Μπρόλιν στον ρόλο πράκτορα της CIA και ο Μπενίσιο ντελ Τόρο ως ο μυστηριώδης συνεργάτης του καταφεύγουν χωρίς περιστροφές σε αμφιλεγόμενες μεθόδους για να πετύχουν το στόχο τους, αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις και φέρνοντας σε τεράστιο ηθικό δίλημμα την ιδεολόγο πράκτορα του FBI Έμιλι Μπλαντ.
Στο σίκουελ που σκηνοθετεί ο Στέφανο Σολίμα («Suburra: Υπόγεια Πόλη») τα καρτέλ εισέρχονται σε μια νέα εποχή, καθώς εμπορεύονται πλέον ανθρώπους αντί για ναρκωτικά. Οι Ντελ Τόρο και Μπρόλιν αρνούνται να τιθασεύσουν την οργή τους και προετοιμάζουν μια τελική μάχη με τους αντιπάλους τους νότια των αμερικανικών συνόρων...