Η καριέρα του ηθοποιού από τη Θεσσαλονίκη βρίσκεται σε σταθερά ανοδική πορεία, την οποία έρχεται να επιβεβαιώσει ο ρόλος του ως ήρωα της Κατοχής στη νέα ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Το Τελευταίο Σημείωμα».
Στα δέκα χρόνια που έχουν περάσει από το κινηματογραφικό ντεμπούτο του στην «Ψυχραιμία» του Νίκου Περάκη, ο απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Ανδρέας Κωνσταντίνου έχει υποδυθεί μια σειρά από ετερόκλητους ρόλους: έχει υπάρξει μέλος των διαβόητων σατανιστών της Παλλήνης («Ο Θάνατος που Ονειρεύτηκα»), ναρκαλιευτής στον Έβρο («Όχθες»), Ανδριώτης καπετάνιος («Μικρά Αγγλία»), ενώ πρόσφατα ενσάρκωσε και τον κορυφαίο Βασίλη Τσιτσάνη («Ουζερί Τσιτσάνης»).
Το παρουσιαστικό του έχει κάτι από τη γοητεία των ηθοποιών του ασπρόμαυρου ελληνικού σινεμά, αν κι εκείνος είναι ένας μοντέρνος ερμηνευτής, ο οποίος προσπαθεί να γίνει κάθε φορά ένα με τον χαρακτήρα που υποδύεται. όπως στο «Ουζερί Τσιτσάνης», που έμαθε μπουζούκι για τις ανάγκες του ρόλου. Οι ερμηνείες του περνάνε μία μία από το μυαλό μου την ώρα που με πλησιάζει στο προαύλιο των φυλακών Ιτζεδίν στα Χανιά ντυμένος με τα ρούχα του χαρακτήρα που ενσαρκώνει στο «Τελευταίο Σημείωμα» του Παντελή Βούλγαρη, του Ναπολέοντα Σουκατζίδη.
Το πρόσωπο ενός ήρωα
Ο Ναπολέων Σουκατζίδης ήταν ανάμεσα στους διακόσιους εκτελεσθέντες από τους ναζί στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Αυτό για το οποίο ξεχώρισε ήταν πως, ενώ είχε την ευκαιρία να γλιτώσει τη ζωή του, εκείνος αρνήθηκε, μένοντας πιστός στα ιδανικά του. Ρωτάω τον Ανδρέα Κωνσταντίνου πόσο κοντά στον ίδιο βρίσκεται αυτή η ηθική στάση. «Δεν ξέρω αν η λέξη “ηθική” είναι η κατάλληλη για να περιγράψει την πράξη του... Είναι ένας άνθρωπος ο οποίος δεν θα μπορούσε ποτέ να προδώσει τα πιστεύω του, διότι θα εναντιωνόταν στον ίδιο του τον εαυτό». Πώς όμως απάντησε ο ίδιος σε αυτά τα διλήμματα; «Στην αρχή βασανίστηκα πάρα πολύ για να καταλάβω ακριβώς ποιες πρέπει να είναι οι κινήσεις μου. Αντιλαμβανόμουν το ειδικό βάρος που συνοδεύει έναν ήρωα και αναζητούσα τον ιδανικό τρόπο για να το αναδείξω.
Εκείνο που μου φαίνεται πραγματικά ενδιαφέρον είναι ότι άνθρωποι όπως ο Σουκατζίδης έδρασαν αυθόρμητα, κινητοποιημένοι από το βάρος της ευθύνης που ένιωσαν και περιφρονώντας τον κίνδυνο. Ήταν άνθρωποι απλοί, που δεν είχαν να αποδείξουν κάτι, δεν προέρχονταν από υψηλές κοινωνικές τάξεις». Όσο για αυτήν τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στα πραγματικά χαρακτηριστικά του Σουκατζίδη και στις δικές του ερμηνευτικές προσθήκες: «Συχνά αναρωτιόμουν μήπως υπερβάλλω, μήπως μια επιλογή μου δεν αντιστοιχεί καθόλου με τον χαρακτήρα... Τέτοιου είδους ενδοιασμοί μπορούν είτε να σε περιορίσουν ερμηνευτικά είτε να λειτουργήσουν απελευθερωτικά. Διότι το σινεμά που κάνουμε δεν είναι “πραγματικότητα” αλλά μυθοπλασία, έτσι πρέπει να βάλεις στοιχεία του εαυτού σου σε αυτό που κάνεις για να αποκτήσει ψυχή και να μην πρόκειται για μια στείρα αναπαράσταση γεγονότων».
Υπό την... κατοχή του Παντελή Βούλγαρη
Ο πολύπειρος σκηνοθέτης εμπιστεύτηκε και πάλι τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον Ανδρέα Κωνσταντίνου, σε μια απολύτως διαφορετική συνεργασία σε σχέση με τη «Μικρά Αγγλία». «Αυτήν ήταν η πρώτη ταινία εποχής που έκανα, έτσι στο “Τελευταίο Σημείωμα” ήξερα πάνω κάτω τι να περιμένω. Ομολογώ πως δεν γνώριζα τη θυσία του Σουκατζίδη, ούτε ήξερα πολλά για τους 200 της Καισαριανής. Ο Παντελής μου διηγήθηκε τα πάντα. Έχει μια μοναδική ικανότητα να δημιουργεί από την αρχή στα γυρίσματα μια ξεχωριστή κινηματογραφική πραγματικότητα, η οποία σου δίνει αυτήν τη μαγική αίσθηση ότι μπαίνεις σε έναν καινούργιο κόσμο». Θα μπορούσε όμως να φανταστεί τον εαυτό του σε εκείνη την εποχή; «Μου είναι αδύνατο να φέρω στο μυαλό μου μια τόσο οδυνηρή συνθήκη. Ομολογουμένως η ανατριχιαστικά ρεαλιστική ατμόσφαιρα που δημιουργούν τα σκηνικά με βοήθησε κάπως, αλλά πρόκειται για μια εκ του ασφαλούς υπόθεση. Εκείνο όμως που νιώθω με σιγουριά είναι ότι δεν θα έμενα άπραγος. Θα διάλεγα μία πλευρά, ανεξάρτητα από τις συνέπειες».
«Το Τελευταίο Σημείωμα» είναι μια συμπαραγωγή της Cosmote TV. Η ταινία κυκλοφορεί στις αίθουσες την Πέμπτη 26/10 από την Tanweer.
