Έχοντας φτάσει στα μισά της διαδρομής, το φετινό Φεστιβάλ Κανών έχει βάλει ήδη τη δική του σφραγίδα στην ιστορία του θεσμού. Έξω από τις αίθουσες, τα αυστηρότατα μέτρα ασφαλείας έχουν προκαλέσει τεράστιες ουρές και για πρώτη φορά, τουλάχιστον τα τελευταία 30 χρόνια, σχεδόν όλες οι προβολές αρχίζουν με μικρή ή σημαντική καθυστέρηση. Το δεύτερο και ουσιαστικότερο χαρακτηριστικό της 70ής διοργάνωσης είναι ότι η ναυαρχίδα των κινηματογραφικών εκδηλώσεων αναγνωρίζει, έστω και λίγο καθυστερημένα (Σάντανς και Βερολίνο το έχουν κάνει από καιρό), την καλλιτεχνική δυναμική της μικρής οθόνης και καλωσορίζει την καινούργια εποχή των εικόνων. Αυτήν όπου η μεγάλη οθόνη δεν είναι πλέον ο αποκλειστικός –σε πολιτιστικό επίπεδο– διακινητής τους. Έτσι, οι παραγωγές της διαδικτυακής πλατφόρμας Netflix «Okja», μια οικογενειακή, οικολογικών μηνυμάτων περιπέτεια καταστροφής από τον Κορεάτη Μπονγκ Τζουν Χο, και η διασκεδαστική, ανθυπογουντιαλενική κομεντί του Νόα Μπάουμπαχ «The Meyerowitz Stories» με τους Άνταμ Σάντλερ, Έμα Τόμσον, Μπεν Στίλερ και Ντάστιν Χόφμαν, συμπεριλήφθηκαν στο διαγωνιστικό τμήμα, ενώ θα υπάρξει ειδική προβολή για ολόκληρη τη δεύτερη σεζόν της μίνι σειράς «Top of the Lake» της Τζέιν Κάμπιον και τα δυο πρώτα επεισόδια του νέου «Twin Peaks» του Ντέιβιντ Λιντς. Εν τω μεταξύ, η προγραμματισμένη από το Netflix άμεση on line πρεμιέρα των δυο παραγωγών του ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων από τους Γάλλους διανομείς, οι οποίοι προστατεύονται από «παράθυρο» 36 μηνών, κι ανάγκασε τη διεύθυνση του φεστιβάλ να υποσχεθεί πως από του χρόνου κάθε φιλμ του διαγωνιστικού τμήματος θα υποχρεούται σε «προστατευμένη» κινηματογραφική διανομή.
Μέσα στην αίθουσα τα πράγματα δεν εξελίχτηκαν λιγότερο διχαστικά. Πολλοί θεατές χειροκρότησαν και καμιά δεκαριά γιούχαραν μετά την προβολή του «Φόνου Ενός Ιερού Ελαφιού» του Γιώργου Λάνθιμου. Η πλέον συνηθισμένη αντίδραση σε μια «βαριά» ταινία του διαγωνιστικού – οπότε, αυτό που έγινε πρώτη είδηση στα ελληνικά social και μη media δεν αξιώθηκε της παραμικρής αναφοράς στη φεστιβαλική καθημερινότητα. Σκληρή, σκοτεινή και απαισιόδοξη, άλλο τόσο τολμηρή, στιλίστικη και ανορθόδοξα χιουμοριστική διασκευή της τραγωδίας του Ευριπίδη «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», η ταινία του βιρτουόζου συμπατριώτη μας αφηγείται την παράξενη σχέση ενός επιτυχημένου καρδιοχειρουργού και ενός μυστηριώδους εφήβου. Ξεκινά σαν… λανθιμικό δράμα, αγκαλιάζει μια ιστορία εκδίκησης και φτάνει στην καρδιά του σκοταδιού ως ταινία τρόμου γραμμένη από τον Μπουνιουέλ και τον Χάνεκε και σκηνοθετημένη από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Ο συνδυασμός κάνει τον «Αστακό» να μοιάζει με ρομαντική κομεντί και ενόχλησε τους περισσότερους κριτικούς, οι οποίοι στο περιοδικό «Screen International» βαθμολόγησαν το «Ελάφι» με 1,9/4 (στην όγδοη θέση των 10 διαγωνιστικών ταινιών προς το παρόν, όπου επικεφαλής βρίσκεται το «Loveless» του Αντρέι Σβιάγκιντσεφ), ενώ οι Γάλλοι του «Film Francais» με 2,1/4 (στην έβδομη θέση, με επικεφαλής το «120 Χτύποι το Λεπτό» του συμπατριώτη τους Ρομπέν Καμπιγιό).
Όπως φαίνεται από τα παραπάνω, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ και τα υπόλοιπα μέλη της κριτικής επιτροπής θα έχουν μακρά συζήτηση μέχρι να καταλήξουν στα κυριακάτικα βραβεία. Το «120 Χτύποι το Λεπτό», ντοκιμαντερίστικο χρονικό δράσης της ακτιβίστικης οργάνωσης για το AIDS Act Up του Παρισιού στις αρχές της δεκαετίας του ’90, συγκίνησε βαθύτατα τους μη πουριτανούς θεατές και δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί, όπως άλλωστε και το στιβαρό οικογενειακό δράμα «Loveless», το οποίο επιβεβαιώνει πανηγυρικά τη σεναριακή και σκηνοθετική δεξιότητα του Ρώσου δημιουργού του «Λεβιάθαν». Σαρκαστικός και σουρεαλιστικά αστείος, επηρεασμένος άμεσα από τον Ρόι Άντερσον, ο Σουηδός σκηνοθέτης της «Ανωτέρας Βίας» Ρούμπεν Έστλουντ έχει προσθέσει το απολαυστικό «Τετράγωνό» του στη λίστα των φαβορί, στην οποία θα συγκαταλεγόταν και το «ανάλαφρο» για τα μέτρα του Μίκαελ Χάνεκε, μα κατ’ ουσία κατάμαυρο και κυνικό «Χάπι Εντ», αν ο Αυστριακός μετρ δεν είχε ήδη βραβευτεί με δύο Χρυσούς Φοίνικες.
Στις μέχρι τώρα απογοητεύσεις την πρωτιά κρατά ο Ούγγρος Κορνέλ Μουντρούτσο με την αλληγορική φαντασία «Το Φεγγάρι του Δία», ακολουθούμενος από τα εκτός συναγωνισμού «Φαντάσματα του Ισμαήλ» του Αρνό Ντεπλεσάν. Διασκεδαστική κι ανάλαφρη η σινεφίλ βιογραφία του Μισέλ Χαζαναβίσιους «Le Redoutable» με θέμα τον νεαρό Ζαν-Λικ Γκοντάρ, όπως κι η ερωτική κομεντί της Κλερ Ντενί «Ένας Όμορφος Εσωτερικός Ήλιος» (στο Δεκαπενθήμερο σκηνοθετών), κατώτερο των προσδοκιών το στιλάτο, τρυφερό, μα γλυκανάλατο «Wonderstruck» του Τοντ Χέινς και… instant classic το «Μάθημα σινεμά» του 87χρονου Κλιντ Ίστγουντ, ο οποίος μίλησε για τους πάντες και τα πάντα σε μια δημόσια σινε-εξομολόγηση δύο ωρών.
Ευχαριστούμε την Air France για τη βοήθειά της στην πραγματοποίηση του ταξιδιού.
