Η δεκατριάχρονη Αϊσολπάν Ντουργκάι πρωταγωνιστεί στο καθηλωτικό ντοκιμαντέρ «Η Κυνηγός με τον Αετό» του Ότο Μπελ, ως η πρώτη γυναίκα κυνηγός στη Μογγολία «σπάζοντας» μια ανδροκρατούμενη παράδοση αιώνων. Μαζί με τον πατέρα της Ρις Ντουργκάι εξηγούν στο «α» πώς τα κατάφεραν.
Πώς σας ανακάλυψε ο σκηνοθέτης;
Ρις Ντουργκάι: Ο φωτογράφος Άσερ Σβιντέσκι εμφανίστηκε στη δυτική Μογγολία, επισκέφτηκε την οικογένεια και φωτογράφισε την Αϊσολπάν. Ανέβασε τη φωτογραφία στα social media με την περιγραφή πως πρόκειται για τη μοναδική γυναίκα κυνηγό με αετό και σε περίπτωση που ήθελε κάποιος να την κινηματογραφήσει ας επικοινωνούσε με εκείνον. Ο σκηνοθέτης Ότο Μπελ έκανε πρώτος την επαφή, ήρθε στη Μογγολία μας γνώρισε, και προσφέρθηκε να κάνει μια ταινία για τη ζωή μας.
Ήσασταν καθόλου διστακτικοί με την ιδέα ενός γυρίσματος; Χρειάστηκε να σας πείσει ο σκηνοθέτης να κάνετε την ταινία;
Ρ.Ν.: Συμφώνησα από την πρώτη στιγμή, γιατί ο σκηνοθέτης ήθελε να δείξει τον πολιτισμό του Καζακστάν στον υπόλοιπο κόσμο. Τη δεύτερη φορά που ταξίδεψε, ήρθε μαζί με το συνεργείο του.
Όταν ήρθε τότε, η Αϊσολπάν είχε ήδη πιάσει τον αετό της; Γιατί στην ταινία τη βλέπουμε σε όλα τα στάδια: την προετοιμασία, τα ταξίδια με εσάς...
Αϊσολπάν Ντουργκάι: Προτού πιάσω το δικό μου αετό φρόντιζα εκείνον του αδερφού μου γιατί ήταν στο στρατό, ήμουν η μόνη που μπορούσε να τον προσέχει. Έτσι είχα ήδη ξεκινήσει να κυνηγάω με το δικό του αετό από τα δέκα μου. Τότε συνειδητοποίησα πως αφού μπορώ να το κάνω αυτό με άλλον αετό, γιατί να μη γίνω και εγώ κυνηγός; Ρώτησα τον πατέρα μου κι εκείνος χαρούμενος αποκρίθηκε πως θα κάνει τα πάντα για να γίνω η καλύτερη κυνηγός.
Φαίνεσαι άνετη με τον αετό σου, παρά το γεγονός πως ως άγριο ζώο μπορεί να έχει ενδεχομένως απρόβλεπτες αντιδράσεις. Αισθάνθηκες ποτέ φόβο ενώ το εκπαίδευες;
Α.Ν.: Δεν έχω νιώσει ποτέ φόβο πλάι σε αετό, καθώς έχω μεγαλώσει μαζί τους. Όταν γεννήθηκα είχαμε ήδη έναν στην οικογένεια, οπότε πάντοτε μου φαινόταν μια οικεία παρουσία. Εξαρτάται βέβαια και στον άνθρωπο. Αν είσαι φιλικός και φέρεσαι με σεβασμό προς τον αετό, δε θα έχεις κανένα πρόβλημα. Μπορείς εύκολα να συνάψεις μια φιλία με αυτόν.
Ο τρόπος ζωής σας είναι μοναδικός, κι είναι πραγματικά όμορφο να βλέπεις ένα παιδί να νιώθει τόσο οικεία κοντά στον αετό και τη φύση...
Α.Ν.: Το κυνήγι με αετό είναι σύμφυτο με την παράδοση του λαού μας. Δεν πρόκειται να δεις κάποιον από το Καζακστάν χωρίς αετό, ειδικά στα δυτικά της χώρας, που βρίσκεται πολύ μακριά από τις πόλεις. Είναι ο μοναδικός τρόπος για όσους ζουν στα βουνά να βρίσκουν τροφή. Μας διδάσκει να σεβόμαστε τα ζώα, να ζούμε μαζί τους.
Μιλώντας για παράδοση, είναι πρώτη φορά εδώ και αιώνες που μια γυναίκα γίνεται κυνηγός. Πώς αντιμετώπισες τους μεγαλύτερους οι οποίοι δεν ενέκριναν την επιλογή σου;
Ρ.Ν.: Παρόλο που το κυνήγι με αετό έχει μια ιστορία δύο χιλιάδων ετών, από γενιά σε γενιά μόνο άντρες κυνηγούσαν. Ζούμε όμως στον 21ο αιώνα. Παλιότερα υπήρχαν μεγάλες διαφορές μεταξύ των δικαιωμάτων αντρών και γυναικών, αλλά σήμερα δε νοείται τα δύο φύλα να μην είναι ισότιμα. Σκεφτόμουν για καιρό πώς θα ήταν εφικτό για τις γυναίκες να ήταν και εκείνες κυνηγοί, έτσι όταν η Αϊσολπάν μου εκμυστηρεύτηκε την επιθυμία της δε δίστασα λεπτό κι έκανα ό,τι μπορούσα για να γίνει η καλύτερη.
Είναι συγκινητικός ο τρόπος που βοηθάτε την κόρη σας σε όλη τη διάρκεια, και την υποστηρίζετε με όλα τα μέσα. Ποιες ήταν οι συμβουλές που της δώσατε ώστε να βελτιώνεται συνεχώς;
Ρ.Ν.: Ήταν οι ίδιες που έδωσα σε πολλά κορίτσια της περιοχή μας, οι οποίες ήθελαν να γίνουν κι εκείνες κυνηγοί όπως η Αϊσολπάν. Η πρώτη συμβουλή που τους έδωσα ήταν να μην καθορίζονται από τα στερεότυπα γύρω από το φύλο τους. Τα κορίτσια μπορούν να κάνουν ακριβώς ότι και τα αγόρια. Να είστε δυνατές, όπως οι θηλυκοί αετοί που κυνηγούν μαζί μας, να βγάλετε από το μυαλό σας οποιοδήποτε δισταγμό. Μπορείτε να τα καταφέρετε.
Στο διαγωνισμό η Αϊσολπάν ήταν η μοναδική γυναικεία συμμετοχή με αντιπάλους τους καλύτερους κυνηγούς από όλη τη χώρα. Πώς ένιωθες ανάμεσα σε τόσο μεγάλο ανταγωνισμό;
Α.Ν.: Ο διαγωνισμός ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα εμπειρία. Όταν έφτασα στο χώρο διεξαγωγής του, ο κόσμος ήταν έκπληκτος. Αναρωτιόντουσαν τι δουλειά είχα εκεί. Την πρώτη μέρα ήμουν αγχωμένη, ειδικά από τη στιγμή που έμαθα πως στους 78 συμμετέχοντες ήμουν η μοναδική κοπέλα. Ο πατέρας μου με ενθάρρυνε διαρκώς. Ο διαγωνισμός απαρτίζεται από τρεις βασικές κατηγορίες: το κάλεσμα του αετού, η αιχμαλωσία του θηράματος, και η ποιότητα της παραδοσιακής στολής που φορούν όλοι οι κυνηγοί. Στη δεύτερη κατηγορία, ο αετός μου έκανε ρεκόρ ταχύτητας στην κατάβαση του για να πιάσει το θήραμα. Ούτε εγώ πίστευα πως θα κέρδιζα σ' αυτό το αγώνισμα, αλλά και κανείς άλλος δεν υπολόγιζε πως θα βρισκόμουν γενικά στις νίκες. Όταν κέρδισα τελικά σε όλες τις κατηγορίες, ήταν η πιο ευτυχισμένη στιγμή της ζωής μου.
Συμμετείχες ξανά σε αυτόν το διαγωνισμό;
Α.Ν.: Ναι, αρκετά συχνά. Ήμουν δεύτερη και τρίτη τις περισσότερες φορές, ενώ τον περασμένο Μάρτη συμμετείχα στο διαγωνισμό που διεξάγεται στο Ουλάν Μπατόρ ανάμεσα στους καλύτερους κυνηγούς της Μογγολίας και κατατάχθηκα τρίτη.
