Τι είναι ντοκιμαντέρ; Μια απορία που δεν λέει να λυθεί καθώς το είδος εξελίσσεται και μεταβάλλεται συνεχώς, ίσως ορισμένα από τα πιο δυνατά ντοκιμαντέρ του 19ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης να δώσουν απαντήσεις.
Ντοκιμαντέρ συνεχίζουν να γυρίζονται και η ερώτηση συνεχίζει να διαιωνίζεται. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη απάντηση παρά τις αλλεπάλληλες συζητήσεις καθώς το είδος αναπτύσσεται, υποείδη ξεπροβάλλουν διαρκώς και οι ειδικοί συγκλίνουν στο ότι είναι τρομακτικά δύσκολο να περιορίσει κανείς σε ταμπέλες μια κινηματογραφική δύναμη εξελίσσεται με ταχύτητα ανάλογη της σημερινής πραγματικότητας. Αποκαλυπτικό, εθνογραφικό, δημοσιογραφικό, ιστορικό, πολιτικό, καλλιτεχνικό, ποιητικό, δημιουργικό, πειραματικό, κοινωνικό, ανθρωποκεντρικό, σύνθεση ειδών είναι μερικά από τα αναγνωρισμένα είδη μέχρι σήμερα ενώ πολλά άλλα γεννώνται μέσα από τις νέες κινηματογραφικές δημιουργίες.
Στο πλαίσιο λοιπόν του 19ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης στις 3 - 12/3 θα προβληθούν ντοκιμαντέρ που καλύπτουν το ευρύ φάσμα του είδους.
"Tower" του Κιθ Μέιτλαντ (ΗΠΑ)
Αλλάζοντας το είδος με κινούμενα σχέδια που ζωντανεύουν την Ιστορία, ο σκηνοθέτης αναπαριστά με συναρπαστικό και πρωτότυπο τρόπο ένα από τα πρώτα περιστατικά μαζικής δολοφονίας στις ΗΠΑ με εκφραστικό μέσο τα κινούμενα σχέδια τα οποία εναλλάσσονται με πραγματικά ντοκουμέντα. Τον Αύγουστο του 1966 ένας οπλισμένος άντρας οχυρώθηκε στο ψηλότερο σημείο του πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν και άρχισε να σκορπά τον θάνατο. Πυροβόλησε 16 ανθρώπους και τραυμάτισε 33. Το animation απαθανατίζει τα πρόσωπα των θυμάτων και αυτόπτων μαρτύρων ενώ φορτίζει συναισθηματικά μια ιστορία τρόμου, αλλά και ανθρώπινης γενναιοδωρίας.
"The Chocolate Case" της Μπένθε Φόρερ (Ολλανδία)
Ένα ντοκιμαντέρ που θέλει να αλλάξει τον κόσμο και σε ένα βαθμό το καταφέρνει. Αποκαλυπτικό, δημοσιογραφικό, ακτιβιστικό, το «The Chocolate Case» ρίχνει φως στην παιδική δουλεία στην παγκόσμια σοκολατοβιομηχανία. Μια ομάδα ολλανδών δημοσιογράφων ξεκινά έναν αγώνα για να αποκαλύψει πως το πιο ηδονικό έδεσμα του πλανήτη κρύβει συχνά και μια πίκρα. Παιδιά-σκλάβοι στην Αφρική εξαναγκάζονται να μαζεύουν τους πολύτιμους κόκκους από τα κακαόδεντρα προκειμένου να παραχθεί ένα προϊόν που κατά γενική ομολογία προκαλεί την ευτυχία, στον δυτικό κόσμο τουλάχιστον.
"Austerlitz" του Σεργκέι Λοζνίτσα (Γερμανία)
Το σινεμά παρατήρησης στα καλύτερά του. Ο σπουδαίος ουκρανός δημιουργός, στήνει την κάμερά του σε ένα πρώην ναζιστικό στρατόπεδο και καταγράφει την εμπορευματοποίηση της φρίκης. Παρατηρεί χωρίς να επεμβαίνει, χρησιμοποιώντας τον φυσικό ήχο και τις αγαπημένες του σκιές για να σχολιάσει τη διαχρονική ανοησία του ανθρώπου. Χώροι μαρτυρίων και θανάτου μετατρέπονται σε τουριστικό αξιοθέατο, γεννώντας θυμό στο θεατή και άπειρα ερωτήματα σχετικά με τα όρια της αφέλειας, της ηθικής και της διαχείρισης των ψυχικών τραυμάτων.
"Dawson City: Frozen Time" του Μπιλ Μόρισον (ΗΠΑ)
Το ντοκουμέντο είναι ένας θησαυρός στη διάθεση του ντοκιμαντέρ, η εμπνευσμένη χρήση αρχειακού υλικού στο ντοκιμαντέρ οδηγεί σε συναρπαστικές αφηγήσεις. Όπως στο Dawson City: Frozen Time. Η ιστορία του σελιλόντ, ένας θησαυρός ταινιών του 1910 και 1920 που έρχεται στο φως από τις ανασκαφές στην περιοχή Γιούκον (κοντά στον Καναδά) και η χρυσοθηρία στην Αλάσκα, μπορεί να μοιάζουν ασύνδετα, όμως συνδυάζονται ιδανικά και αφηγούνται μια υπέροχη, αληθινή ιστορία.
"Transitioning: Transgender Children" των Ροσέρ Ολιβέρ και Λουίς Μοντσεράτ (Ισπανία)
Δίνοντας φωνή στις μειονότητες: «Με λένε Ντέιβιντ. Είμαι 6 χρονών. Όταν γεννήθηκα νόμιζαν ότι είμαι κορίτσι, αλλά οι γιατροί έκαναν λάθος, ήμουν αγόρι». Πολύ συχνά οι προκαταλήψεις είναι το τείχος της κοινωνίας απέναντι στη διαφορετικότητα. Όταν το διαφορετικό έρχεται με τη μορφή ενός μικρού παιδιού που παλεύει για την ταυτότητά του, ζητά γι’ακόμη μια φορά να ρίξουμε τα τείχη και να κατανοήσουμε.
"Santoalla" των Άντριου Μπέκερ και Ντάνιελ Μέρερ (ΗΠΑ)
Μια εξαφάνιση γεννά υποψίες στο απομακρυσμένο χωριό Σαντοάγια, στην περιοχή της Γαλικίας, βορειοδυτικά της Ισπανίας. Μια γυναίκα αναζητά να βρει τι συνέβη στον σύντροφό της. Η αστυνομία ερευνά. Η ζωή συνεχίζεται. Μέχρι τη στιγμή που η αλήθεια έρχεται στο φως. Με το σασπένς μιας μυθοπλασίας το Santoalla, ξετυλίγει μια αστυνομική ιστορία και πίσω από αυτή την πιο δραματική πλευρά του ανθρώπου.
"Sacred Water" του Ολιβιέ Ζουρντέν (Βέλγιο)
Περνώντας στη φωτεινή πλευρά της ζωής, ο γυναικείος οργασμός πρωταγωνιστεί στο Sacred Water. Μια ανατρεπτική ματιά, στη στιγματισμένη από τον εμφύλιο και τη γενοκτονία Ρουάντα, όπου το πολύτιμο ‘ιερό νερό’ (όπως το αποκαλούν) της γυναικείας σεξουαλικότητας αποτελεί στην παράδοση της χώρας το Ιερό Δισκοπότηρο για τον αντρικό πληθυσμό. Ένα ντοκιμαντέρ και παράλληλα γιορτή, γεμάτο ζωντάνια, χιούμορ, μουσική, χρώματα, έρωτα και μια πανηγυρική όψη του να είσαι άνθρωπος.
"Safari" του Ούλριχ Ζάιντλ (Αυστρία)
Καλοζωισμένοι δυτικοί διοργανώνουν εκδρομές για σαφάρι στη Ναμίμπια. Ψυχαγωγούνται, σκοτώνουν άγρια ζώα, φωτογραφίζονται με τα τομάρια και επιστρέφουν τροπαιούχοι στο σπίτι τους, κρεμώντας τα βαλσαμωμένα κεφάλια πάνω από το τζάκι. Στον Ζάιντλ αρέσουν οι προκλητικές εικόνες. Στη μυθοπλασία, αλλά και στο ντοκιμαντέρ. Η διαφορά είναι πως εδώ είναι αληθινές και εξοργίζουν, καθώς καταγράφουν μια σκληρή, ενίοτε αποκρουστική πλευρά του ανθρώπου, αποκρουστική και απολύτως αληθινή.
