Ο σεναριογράφος του Ανγκ Λι σκηνοθετεί με ωριμότητα και πειθαρχία ένα μυθιστόρημα του Φίλιπ Ροθ.
Ο παραγωγός Σκοτ Ρούντιν («The Truman Show», «Καμιά Πατρίδα για τους Μελλοθάνατους») αγόρασε τα δικαιώματα της «Αγανάκτησης» τον Απρίλιο του 2008, πέντε μήνες προτού το μυθιστόρημα κυκλοφορήσει επίσημα. «Πόσα όμως έργα του Φίλιπ Ροθ έχουν γίνει τελικά ταινία;» αναρωτήθηκε τότε μια έμπειρη βιβλιοκριτικός, θυμίζοντάς μας πως ένας από τους τρεις-τέσσερις σπουδαιότερους εν ζωή Αμερικανούς συγγραφείς –και σίγουρα πιο ευπώλητος από τον ΜακΚόρμακ, τον Ντελίλο και τον Πίντσον– δεν τα πάει καθόλου καλά με τη μεγάλη οθόνη. Αν αφήσουμε τις δύο διασκευές μυθιστορημάτων του γύρω στο 1970 («Goodbye, Columbus», «Portnoy’s Complaint»), η απάντηση δεν κρύβεται ούτε στο «Ανθρώπινο Στίγμα», στην «Ελεγεία Ενός Έρωτα» και την «Ταπείνωση», πρόσφατες ταινίες οι οποίες, όσο κι αν προσπάθησαν, δεν κατάφεραν να μετατρέψουν το συγγραφικό παλμό σε κινηματογραφικό καρδιοχτύπι.
Και ας είχαν στα χέρια τους μια πλούσια δραματική πλοκή και μερικούς πολυδιάστατους χαρακτήρες. Η απάντηση βρίσκεται τελικά στον διακριτικό, στιβαρό κι ενορχηστρωμένο στην παραμικρή λεπτομέρεια τρόπο με τον οποίο ο Τζέιμς Σέιμους και η «Αγανάκτησή» του υπηρετούν το αληθινό πνεύμα του Ροθ – από τις λέξεις μέχρι τις ιδέες του. Σεναριογράφος εννέα ταινιών του Ανγκ Λι (από την «Παγοθύελλα» στο «Τίγρης και Δράκος») και σπουδαίος, υποψήφιος για Όσκαρ παραγωγός («Safe», «Ευτυχία», «Το Μυστικό του Brokeback Mountain»), ο Τζέιμς Σέιμους αποδεικνύεται στο σκηνοθετικό ντεμπούτο του ένας αφηγητής με μεγάλη αυτοπεποίθηση.
Δεν διστάζει να ξεκινήσει με διπλό φλας μπακ, καθώς από το σήμερα ενός γηροκομείου γυρίζουμε πίσω στον πόλεμο της Κορέας και από εκεί στο Νιου Τζέρσι του 1951, όπου ο Μάρκους, ένας νεαρός Εβραίος ιδεαλιστής, αφήνει το πατρικό κρεοπωλείο για να σπουδάσει στο έγκριτο πανεπιστήμιο του Οχάιο. Οδηγούμενος από το δραματικό ρυθμό του βιβλίου, τον οποίο υποστηρίζει μια άρτια παραγωγή (από την καλλιτεχνική διεύθυνση στο καίριο κάστινγκ – αποκάλυψη ο πρύτανης Τρέισι Λετς και η θεατρική Λίντα Έμοντ ως μητέρα του Μάρκους), ο Σέιμους ακολουθεί με πειθαρχία τη δαιδαλώδη διαδρομή ενός μαχητικού, φιλελεύθερου νεαρού σε έναν κόσμο απαγορεύσεων, καταναγκασμών και προκαταλήψεων.
Αργά, αλλά σταθερά μετατρέπει τις δοκιμασίες των «πιστεύω» του Μάρκους απέναντι στον έρωτα, την οικογένεια και τους πανεπιστημιακούς κανόνες σε αντιπαράθεση της νέας Αμερικής με το κομφορμιστικό παρελθόν της, αλλά και σε μια υπαρξιακή οδύσσεια στην οποία «το παραμικρό λάθος μπορεί να έχει ολέθριες συνέπειες». Και όλα αυτά με μια διηγηματική τακτική που, πιστή στη τεχνική του Ροθ, μπορεί να είναι ταυτόχρονα διακριτική (η χρήση του ατμοσφαιρικού μουσικού σκορ του Τζέι Γουάντλεϊ) όσο και υψηλότονα άμεση και «μετωπική» (η δεκαπεντάλεπτη λεκτική μονομαχία Μάρκους και πρύτανη Κόντγουελ, η πλέον κινηματογραφική «στιγμή» όλης της ταινίας).
ΗΠΑ. 2016. Διάρκεια: 110΄. Διανομή: ΣΠΕΝΤΖΟΣ FILM.
Περισσότερες πληροφορίες
Αγανάκτηση
Ο Μάρκους είναι ένας νεαρός Εβραίος ιδεαλιστής, ο οποίος στις αρχές του ’50 φεύγει από το Νιου Τζέρσεϊ για να σπουδάσει στο έγκριτο πανεπιστήμιο του Οχάιο. Εκεί τα πιστεύω του απέναντι στον έρωτα, την οικογένεια και τους πανεπιστημιακούς κανόνες θα δοκιμαστούν σκληρά, στον απόηχο του πολέμου της Κορέας.
