Τζάρμους, Νταρντέν και Αλμοδόβαρ επιστρέφουν με οικείες εικόνες, αναζητώντας τα τελευταία ίχνη ανθρωπιάς μέσα σε έναν εχθρικό, χωρίς αξίες, αλλά όχι και χωρίς ελπίδα κόσμο.
Οι βετεράνοι του φεστιβάλ και οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας είχαν την τιμητική τους το τελευταίο διήμερο, το οποίο ανάμεσα στ’ άλλα επεφύλασσε ένα γερό γιούχα και ένα πολιτικοποιημένο κόκκινο χαλί. Το τελευταίο αφορά στην πρεμιέρα του βραζιλιάνικου «Aquarius» του Κλέμπερ Μεντόντσα Φίλιο, του οποίου οι συντελεστές ανέβηκαν τα σκαλιά του Παλέ κρατώντας σημειώματα υπέρ της πρώην προέδρου της Βραζιλίας Ντίλμα Ρούσεφ, η οποία απομακρύνθηκε πρόσφατα από τη θέση της με αμφίβολης νομιμότητας κοινοβουλευτικές διαδικασίες.
Όσο δε τις αποδοκιμασίες, αυτές ακούστηκαν στο τέλος της δημοσιογραφικής προβολής του «Personal Shopper» του Ολιβιέ Ασαγιάς, μιας αγγλόφωνης ιστορίας αστικής αποξένωσης και φαντασμάτων(!) με φόντο τον κόσμο της παριζιάνικης μόδας. Μια σαφώς άστοχη προσπάθεια συνδυασμού υπαρξιακής αναζήτησης, κοινωνικής κριτικής και (ανατρεπτικής) ταινίας είδους, με την μονοδιάστατη Κρίστεν Στιούαρτ (περσινό Σεζάρ ερμηνείας για τα «Σύννεφα του Σιλς Μαρία» του Ασαγιάς) να τα έχει χαμένα περισσότερο κι από τον ταλαίπωρο θεατή.
Η κοινωνική κριτική έρχεται σε πρώτο πλάνο τόσο στο εθνογραφικά νεορεαλιστικό «Ma’ Rosa» του Φιλιππινέζου Μπριγιάντε Μεντόζα («Serbis», «Kinatay»), μια βραδύκαυστη ιστορία προσωπικής εξαθλίωσης και κρατικής διαφθοράς βουτηγμένη στα λασπόνερα της Μανίλα, όσο και στο βέλγικο «Άγνωστο Κορίτσι», μια πολιτικά προσανατολισμένη και βαθιά ανθρώπινη ταινία των αδελφών Νταρντέν, οι οποίοι έχουν διαπραγματευτεί ανάλογα θέματα (η συλλογική και προσωπική ευθύνη, η ταξική αλληλεγγύη, η οικονομική εκμετάλλευση) με σαφώς αποτελεσματικότερο και τολμηρότερο κινηματογραφικά τρόπο.
Η ματιά των Αμερικανών σκηνοθετών στην κοινωνική πραγματικότητα είναι λίγο διαφορετική. Εγκαταλείποντας το φλερτ του με το φανταστικό και το δραματικό θρίλερ, ο Τζεφ Νίκολς («Το Καταφύγιο», «Ο Εκλεκτός της Νύχτας») αφηγείται μια αληθινή ιστορία, αυτή του πρώτου μικτού φυλετικά γάμου στην ιστορία της Βιρτζίνια, εστιάζοντας στην προσωπική διάσταση μιας δικαστικής διαμάχης που άλλαξε τα σύγχρονα ανθρώπινα δικαιώματα στις ΗΠΑ του ’70. Όχι τίποτα περισσότερο από μια προσεγμένη τηλεταινία, για την οποία όμως οι αμερικανικές κριτικές άρχισαν να μιλούν περί μελλοντικών οσκαρικών – κυρίως για τους πρωταγωνιστές Τζόελ Έντγκερτον και Ρουθ Νέγκα – υποψηφιοτήτων.
Πιο μινιμαλιστής, χαμηλότονος και κινηματογραφικά ουσιώδης, ο Τζιμ Τζάρμους στρέφει κι αυτός το φακό του στον καθημερινό, αόρατο για τα μεγάλα δράματα ήρωα και κάνει για ακόμα μια φορά το μίνι αριστούργημά του. Το «Paterson» είναι το τρυφερό, χαλαρών ρυθμών χρονικό μιας εβδομάδας από τη ζωή του οδηγού λεωφορείου και κρυφού ποιητή Πάτερσον και της Περσίδας φιλενάδας του Λόρα – που βάφει τα πάντα μέσα στο σπίτι σε ασπρόμαυρα μοτίβα – στο... Πάτερσον του Νιου Τζέρσεϊ, όπου χιούμορ, ζεν φιλοσοφία, οι πολύτιμες λεπτομέρειες της απλής ζωής και ένα άπαιχτο σκυλί με το Palme Dog στην τσέπη συνθέτουν το συγκινητικότερο κινηματογραφικό χαϊκού των τελευταίων πολλών χρόνων.
Το βαρύτερο φεστιβαλικό όνομα όλων, τέλος, έπαιξε εκ του ασφαλούς και κέρδισε – έστω και στα σημεία. Διασκευάζοντας τρία διηγήματα της Καναδής νομπελίστας Άλις Μονρό, ο 67χρονος Πέδρο Αλμοδόβαρ επιστρέφει στο σκοτεινό δραματικό ύφος των «Ραγισμένων Αγκαλιών» και της «Καυτής Σάρκας», στις στοιχειωμένες από το τραυματικό τους παρελθόν ηρωίδες (εδώ οι Αντριάνα Ουγκάρτε και Έμα Σουάρεζ στο ρόλο της «Julieta») και στα τραγικά παιχνίδια που μόνο αυτός ξέρει να στήνει με αξιοθαύμαστη αφηγηματική δεξιοτεχνία.
