Μετά το θάνατο της μητέρας τους, δύο νεαρά αδέλφια αλβανικής καταγωγής ξεκινούν από την Αθήνα για τη Θεσσαλονίκη σε αναζήτηση του πατέρα τους, η ανεύρεση του οποίου μπορεί να τους εξασφαλίσει την ελληνική ιθαγένεια. Ο δημιουργός της «Στρέλλας» υπογράφει ένα αλμοδοβαρικό, κοινωνικά επίκαιρο και τρυφερά συγκινητικό road movie, το οποίο συμμετείχε στο τελευταίο φεστιβάλ Κανών.
Με αφορμή το θάνατο της μητέρας του, ο Ντάνυ, ένας 16χρονος γκέι αλβανικής καταγωγής, ξεκινά μαζί με τον Ντίντο, το αγαπημένο του κουνέλι, από την Κρήτη για την Αθήνα. Εκεί θα συναντήσει τον μεγαλύτερο αδερφό του Οδυσσέα και μαζί θα ταξιδέψουν στη Θεσσαλονίκη, θέλοντας αφενός να βρουν τον πατέρα τους, ο οποίος τους εγκατέλειψε πριν από χρόνια, και να αποκτήσουν έτσι νόμιμα την ελληνική ιθαγένεια, αφετέρου να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή του ταλαντούχου Οδυσσέα σε ένα διαγωνισμό τραγουδιού.
Από το νοτιότερο άκρο της Ευρώπης προς τον Βορρά δηλαδή, δύο κοινωνικά περιθωριακοί και αποκομμένοι από το ιστορικό τους παρελθόν χαρακτήρες ξεκινούν για το κυνήγι του ελληνικού ονείρου. Πατώντας σε μια πραγματικότητα που αποδεικνύεται τελικά πιο παράξενη από κάθε φαντασία, οι ταινίες του Πάνου Κούτρα («Η Επίθεση του Γιγαντιαίου Μουσακά», «Αληθινή Ζωή», «Στρέλλα») δεν είναι παρά λιγότερο ή περισσότερο μεταμφιεσμένα μελοδράματα με καθαρό κοινωνικό προσανατολισμό –ακόμη και ο cult «…Μουσακάς»–, συγκινητικά οδοιπορικά ανθρώπων που αναζητούν την ταυτότητά τους. Και όταν δεν τη βρουν, την «εκδίδουν» οι ίδιοι για τον εαυτό τους.
Αυτή η –κινηματογραφική και πολιτική– προσέγγιση χαρακτήρων και καθημερινότητας, η σύγκρουση μιας εσωτερικής αλήθειας κι ενός ρόλου που μας έχει ανατεθεί να υποδυθούμε είναι που φέρνει το σινεμά του ευρηματικού Έλληνα δημιουργού κοντά σε εκείνο του Πέδρο Αλμοδόβαρ. το queer στοιχείο και τα camp ξεσπάσματα έπονται.
Έτσι λοιπόν και στο «Xenia» ο Κούτρας περιγράφει μια χώρα και τους ανθρώπους της (οι οποίοι έρχονται από κάπου αλλού) με την ίδια επιθετική τρυφερότητα. Μια χώρα παραδομένη στη μισαλλοδοξία και την προκατάληψη, η οποία έχει κατεδαφίσει μαζί με τα «Ξενία» της την πατροπαράδοτη έννοια της φιλοξενίας. Συντηρεί όμως ακόμη τις ελπίδες και τα όνειρά της, θαμμένα έστω σε επαρχιακά σκυλάδικα. Και μερικούς ανθρώπους, που για να επιβιώσουν συμβιβάζονται ή καταφεύγουν στη φαντασίωση, ξέρουν όμως να παίρνουν την τύχη στα χέρια τους όταν χρειάζεται, φτιάχνοντας αυτοσχέδιες οικογένειες, χωρίς δεσμούς αίματος και γλώσσας.
Σαν τους ήρωές του, ο σκηνοθέτης αντιπαραθέτει σε μια υπό κατάρρευση πραγματικότητα τη φαντασία και το χιούμορ, μιλώντας με εκκεντρική τσαχπινιά για τα πλέον καυτά, σοβαρά προβλήματα και με ειλικρινή τρυφερότητα για τα πιο βαθιά, επώδυνα εσωτερικά τραύματα. Χωρίς φορμαλιστική εκζήτηση, επινοεί κινηματογραφικές λύσεις και πλουτίζει με ιδέες ένα αρχετυπικά μελό στόρι, φλερτάρει με την υπερβολή και το κιτς, ανατρέποντας έτσι ένα σωρό στερεότυπα, και ξεπερνά το σκόπελο ενός τραβηγμένου (κυρίως αφηγηματικά) φινάλε με μια αποστομωτική αισιοδοξία. Η δικαίωση ήρθε με μια θριαμβευτική διεθνή φεστιβαλική πορεία, αρχής γενομένης από το Ένα Κάποιο Βλέμμα των φετινών Κανών.
Ελλάδα. 2014. Διάρκεια: 128΄. Διανομή: FELGOOD ENT.
Περισσότερες πληροφορίες
Xenia
Μετά το θάνατο της μητέρας τους, δυο νεαρά αδέλφια αλβανικής καταγωγής ξεκινούν από την Αθήνα για τη Θεσσαλονίκη σε αναζήτηση του πατέρα τους, η ανεύρεση του οποίου μπορεί να τους εξασφαλίσει την ελληνική ιθαγένεια.
