Μια διάσημη ντίβα του Χόλιγουντ, αποσυρμένη χρόνια από τα φώτα της διασημότητας, αυτοκτονεί στο Παρίσι. Ένας παραγωγός που παρακολουθεί την κηδεία της θυμάται την πρόσφατη συνάντησή τους στην Κέρκυρα και βρίσκεται μπροστά στην αποκάλυψη ενός καλά κρυμμένου κινηματογραφικού μυστικού. Η Γκρέτα Γκάρμπο εμπνέει μια πικρόχολη μελέτη πάνω στον ανθρωποφάγο κόσμο του θεάματος, καθώς ο πάντα καυστικός Μπίλι Γουάιλντερ προσπαθεί μάταια να εκμοντερνίσει την αριστουργηματική «Λεωφόρο της Δύσης» του.
«Δέν είμαι εγώ που μεγάλωσα. Είναι οι ταινίες που έγιναν μικρές», λέει η σταρ του βωβού Νόρμα Ντέσμοντ στη «Λεωφόρο της Δύσης», την εμβληματικότερη ταινία που γυρίστηκε ποτέ πάνω στην απατηλή λάμψη της βιομηχανίας του θεάματος αλλά και του αμερικανικού success story. Η ατάκα, που αφορά ολόκληρη τη χολιγουντιανή ιστορία, αφορά και την περίπτωση του δημιουργού του φιλμ Μπίλι Γουάιλντερ, ο οποίος 28 χρόνια αργότερα επιχειρεί να αποτυπώσει ξανά ένα σπινθηροβόλημα αυτής της υπέροχα γοητευτικής απάτης, αντιμέτωπος με ταινίες που έγιναν πλέον μικρές. Γαλλο-γερμανική παραγωγή, η «Fedora» του είναι καταδικασμένη να βαδίσει στα ίδια, αλλά πολύ λιγότερο φωτεινά και φαντασμαγορικά κινηματογραφικά μονοπάτια από αυτά της «Λεωφόρου…».
Βασισμένος σε ένα διήγημα του ηθοποιού («Ο Καρδινάλιος») και κατόπιν συγγραφέα («Ο άλλος») Τομ Τράιον, ο 72χρονος Μπίλι Γουάιλντερ μας αφηγείται την ιστορία της Φεντόρα, μιας διάσημης χολιγουντιανής σταρ που –σαν άλλη Άννα Καρένινα– πέφτει ένα βράδυ στις γραμμές του τρένου. Στην κηδεία-λαϊκό προσκύνημα ο κινηματογραφικός παραγωγός Μπάρι Ντετγουέιλερ αναπολεί την τελευταία συνάντησή τους, δύο εβδομάδες νωρίτερα, στην Κέρκυρα. Όταν ξόδεψε και το τελευταίο του σεντ για ένα ταξίδι στο Ιόνιο, έχοντας αποφασίσει να βρει την ακριβοθώρητη και αποσυρμένη εδώ και πολύ καιρό από τη μεγάλη οθόνη ντίβα και να της προτείνει έναν ρόλο λαμπερής επιστροφής. Εκεί συνάντησε την αγέραστη όσο πριν από 30 χρόνια Φεντόρα και διαπίστωσε πως βρισκόταν σε ένα είδος παράξενης ομηρίας στη βίλα μιας γηραιάς κόμισσας, ενώ τελούσε υπό την παρακολούθηση ενός ανορθόδοξου ειδικού στη γηριατρική.
Ξεκινώντας in media res και υιοθετώντας μια αφήγηση off, η οποία μας ξεναγεί στη γεμάτη κρυμμένα μυστικά ιστορία, ο Γουάιλντερ επαναλαμβάνει το ιδιοφυές εύρημα της «Λεωφόρου της Δύσης», στην οποία αφηγητής είναι ένας… δολοφονημένος σεναριογράφος, ερμηνευμένος και πάλι από τον Γουίλιαμ Χόλντεν. Η Φεντόρα, όπως και η Νόρμα Ντέσμοντ, παραπέμπουν επίσης αμφότερες στην Γκρέτα Γκάρμπο, ενώ η απομονωμένη βίλα είναι άλλο ένα deja vu στοιχείο. Μόνο που η «Fedora», λιγότερο περίπλοκη σεναριακά, συντηρεί μια εντονότερη αίσθηση μυστηρίου, είναι εξίσου πικρή και τραγική στις διαπιστώσεις της περί καλλιτεχνικής ψευδαίσθησης, ενώ διερευνά σχεδόν με την ίδια διεισδυτικότητα τις έννοιες της πραγματικότητας και του κατασκευασμένου ονείρου, του τιμήματος της επιτυχίας και της τρέλας του μεγαλείου.
Διαθέτει επίσης ένα απροσδόκητα ευφυές, ανατρεπτικό φινάλε, όχι όμως τη διηγηματική δεξιότητα να το χτίσει με αυστηρά κινηματογραφικούς όρους, καθώς αυτό μας σερβίρεται, μέσω της κόμισσας Σομπριάνσκι, ως απλοϊκή εξομολόγηση. Επιπλέον, η μονοκόμματη Μάρθα Κέλερ δεν έχει ίχνος από τη στόφα μιας σούπερ σταρ και ο Γουίλιαμ Χόλντεν είναι εμφανώς ερμηνευτικά κουρασμένος. Είναι οι ταινίες που, όπως προείπαμε, είχαν γίνει πια μικρές…
Γαλλία, Γερμανία. 1978. Διάρκεια: 114΄. Διανομή: ROSEBUD.21.
Περισσότερες πληροφορίες
Fedora
Μια διάσημη ντίβα του Χόλιγουντ, αποσυρμένη χρόνια από τα φώτα της διασημότητας, αυτοκτονεί στο Παρίσι. Ένας παραγωγός που παρακολουθεί την κηδεία της θυμάται την πρόσφατη συνάντησή τους στην Κέρκυρα και βρίσκεται μπροστά στην αποκάλυψη ενός καλά κρυμμένου κινηματογραφικού μυστικού.
