Αλέξανδρος Διαμαντής: "Είδα τον 'Γλάρο σαν ένα déjà vu, σαν κάτι που έχει κανείς τη βεβαιότητα πως το ζει ξανά"

Ο ανερχόμενος σκηνοθέτης γράφει στο "α" για την παράσταση του κορυφαίου τσεχοφικού έργου, που σκηνοθετεί στο θέατρο Σημείο.

Γλάρος Αλέξανδρος Διαμαντής Σταύρος Χαμπάκης©

Είναι δύσκολο ν’ αφηγηθείς σ’ ενεστώτα χρόνο. Τί κάνεις τώρα, αυτή τη στιγμή. Είναι δύσκολο γιατί η αφήγηση από τη φύση της απαιτεί την απόσταση του χρόνου, το όριο της μνήμης, διάφανο μεν και ελαφρύ, αλλά ταυτόχρονα αδιαπέραστο, αεροστεγές, αν θέλετε. Να το πω μ’ απλά λόγια: καθετί που έγινε, έγινε και πια ούτε ξεγίνεται, ούτε και ξαναγίνεται. Απ’ αυτή τη σκέψη ξεκινά το μονοπάτι που ακολούθησα για να προσεγγίσω τον "Γλάρο" του Τσέχωφ, διασκευάζοντάς τον και σκηνοθετώντας τον. Για να είμαι ειλικρινής, αυτή η σκέψη είναι η εκκίνηση κάθε μου προσπάθειας στην τέχνη μέχρι στιγμής: η μνήμη είναι αυτό που πάντοτε μ’ απασχόλησε και που πάντα μ’ απασχολεί. Αυτό είναι το θέμα τώρα κι αυτό ήταν το θέμα πριν, όταν νεότερος έκανα την επιμέλεια σ’ εικαστικές εκθέσεις, όταν έπειτα άρχισα να σκηνοθετώ και αυτό παραμένει το θέμα πάντα όταν γράφω. Τί πάει να πει "θυμάμαι"; Δεν ξέρω. Μου φαίνεται όμως πως η μνήμη είναι ο κόμπος, εκεί δένει η εφήμερη ύπαρξή μας με το αιώνιο – που δεν βλέπουμε παρά την άκρη απ’ το χαμόγελό του: η αόριστη εκείνη σιγουριά που νιώθουμε όταν κοιτάζουμε τα κύματα της θάλασσας ή όταν ακούμε το θρόισμα ενός δέντρου ή όταν θυμόμαστε τότε που ήμασταν μικροί κι όλος ο κόσμος ήταν ακόμα νέος. 

Αλέξανδρος Διαμαντής
Σταύρος Χαμπάκης©
Αλέξανδρος Διαμαντής

Τί σχέση έχουν όλα αυτά με το "Γλάρο"; Είδα το κλασικό αυτό έργο σαν ένα déjà vu, σαν κάτι που έχει κανείς τη βεβαιότητα πως το ζει ξανά (για άλλη μια φορά). Υπάρχει μια άγρυπνη αίσθηση μέσα στο κεφάλι μας, πιο ισχυρή από την ακοή, από την αφή, από την όραση, από την όσφρηση ή τη γεύση: η μνήμη. Η μνήμη είναι η αρχηγός και οι πέντε αισθήσεις άλλη δουλειά δεν κάνουν παρά την υπηρετούν. Ποιος θυμάται; Όλοι, όλοι θυμόμαστε, όποιος υπάρχει εδώ και τώρα. Στην περίπτωση του "Γλάρου", ο θεατής: όποιος επαναστάτησε, δίχως να πετύχει (ο Τρέπλιεφ). Όποιος νίκησε, δίχως να επικρατήσει (η Αρκάντινα). Όποιος αγαπήθηκε, δίχως ν’ αγαπήσει (ο Τριγκόριν). Όποιος ερωτεύτηκε, δίχως να τον ερωτευτούν (η Μάσσα). Όποιος θέλησε, δίχως να ζήσει (ο Σόριν). Όποιος έζησε, δίχως να το χαρεί (η Νίνα). Θεωρώ πως ο Τσέχωφ κατάφερε να χωρέσει σ’ αυτούς τους έξι χαρακτήρες ολόκληρη εκείνη την εμπειρία, που όλοι μοιραζόμαστε: πως κάτι κάναμε ή πως κάτι μας συνέβη, δίχως να κάνουμε ή δίχως να μας συμβεί κάτι άλλο – ενδεχομένως εκείνο τ’ οποίο αρχικά θα θέλαμε να έχουμε κάνει ή να μας έχει συμβεί. 

Γλάρος Αλέξανδρος Διαμαντής
Σταύρος Χαμπάκης©

Σ’ όλα αυτά, όπως θα έλεγε ο ίδιος ο Τσέχωφ, προσθέστε κάμποσα καντάρια έρωτα, μίσους, τέχνης κι επανάστασης, και τοποθετήστε τα όλα αυτά, στην αιώνια στιγμή της μνήμης μας: εκεί που δεν υπάρχει ούτε μέσα κι έξω, ούτε μέρα και νύχτα, ούτε πριν και μετά, αλλά που όλα είναι ένας χορός μέσα σ’ ένα χωνευτήρι, η αδιάκοπη αμφιβολία μας αν όντως τα καταφέραμε, αν όντως ζήσαμε, αν όντως είμαστε τυχεροί που επιζήσαμε ή άτυχοι που μας έτυχε να βρεθούμε εδώ και τώρα, διαρκώς υποχρεωμένοι ν’ αφηγούμαστε ξανά και ξανά, ξανά εδώ και ξανά τώρα, πάντοτε εδώ και πάντοτε τώρα, την ιστορία της ζωής μας. 

Γλάρος Αλέξανδρος Διαμαντής
Σταύρος Χαμπάκης©

Η παράσταση κάνει πρεμιέρα στο θέατρο Σημείο στις 18 Νοεμβρίου.

Η διασκευή & η σκηνοθεσία είναι του Αλέξανδρου Διαμαντή, τα σκηνικά & κοστούμια της Άσης Δημητρολοπούλου, η κίνηση της Νικολέτας Γκριμέκη, οι φωτισμοί του Χρήστου Τζιόγκα. Παίζουν οι ηθοποιοί: Ιωάννα Μακρή (Αρκάντινα), Δημήτρης Μανδρινός (Τρέπλιεφ). Μανταλένα Καραβάτου (Νίνα), Βαγγέλης Ρόκκος (Τριγκόριν-Μεντβεντένκο), Περικλής Μοσχολιδάκης (Ντορν-Σόριν), Δανάη Παπουτσή (Μάσσα).

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε Επίσης

Περισσότερες πληροφορίες

Ο γλάρος

  • Δράμα
  • Διάρκεια: 120 '

Πέρα από το θέατρο, πέρα από τη λογοτεχνία, πέρα από τον έρωτα, η παράσταση αυτή σκοπεύει να μιλήσει για την κοινωνία και ταυτόχρονα για τον εαυτό: ο Θεός – η απουσία του. Η πίστη – η δοκιμασία της. Η εξέγερση – η προετοιμασία της. Η ευτυχία – η ανάμνησή της. Η ποίηση – η επιβίωσή της. Πώς παλεύουμε με τα κύματα του ανεξάντλητου Κόσμου; Τι αφήνει πίσω του το πέρασμά μας από τη ζωή; Υπάρχει ελπίδα για τους δυστυχισμένους; Όλοι οι ήρωες ερωτεύονται κι απογοητεύονται. Εκρήγνυνται, φωνάζουν και κλαίνε κι έπειτα χορεύουν όλοι μαζί, αγαπημένοι πάλι. Αστειεύονται με θάρρος κοιτάζοντας την καταστροφή και τον θάνατο. Αυτοί οι ήρωες δεν είναι ούτε θεοί, ούτε βασιλιάδες, ούτε πολεμιστές. Είναι όπως ένα μερμήγκι που κατεβαίνει τον τοίχο – χωρίς καθόλου αλαζονεία πως τάχα επιτελούν έναν άθλο. Οι ήρωες αυτοί δημιουργήθηκαν από τον Τσέχοφ, 21 χρόνια πριν από μια μεγάλη Επανάσταση. Άραγε σήμερα, που ξαναεμφανίζονται, τι προμηνύουν;

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

"8 γυναίκες" βγαίνουν σε θερινή περιοδεία!

Η διάσημη αστυνομική κωμωδία του Ρομπέρ Τομά με έναν αχτύπητο γυναικείο θίασο περιοδεύει αυτό το καλοκαίρι σε σκηνοθεσία του Χρήστου Σουγάρη.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
24/05/2024

Τι θα δούμε φέτος στη Σκιά των Βράχων;

Δείτε το πλούσιο και πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα θεατρικών και μουσικών εκδηλώσεων που προσφέρονται φέτος στο καθιερωμένο ραντεβού μας στο θέατρο Βράχων.

Χριστίνα Σουγιουλτζή: "Στην εποχή μας, έχουμε πάρει αποστάσεις ασφαλείας από το τελετουργικό του πένθους"

Η ψυχή της ομάδας χορευτών/ακροβατών "Κι όμΩς κινείται" μιλάει στο "α" για την πρωτότυπη δουλειά τους πάνω στους αριστοφανικούς "Βατράχους".

Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη: "Χρειάζεται αντίσταση για να μην κάνεις κατάχρηση της δύναμης που σου δίνεται"

Με αφορμή τη νέα της παράσταση "Ριχάρδος III*", η σκηνοθέτιδα έδωσε μια συνέντευξη στο "α" όπου μιλά για τη συνεργασία της με τον Ανδρέα Φλουράκη που υπογράφει και το κείμενο, ρίχνοντας μια λοξή ματιά στο σπουδαίο έργο του Ουίλιαμ Σαίξπηρ για την κατάχρηση της εξουσίας.

Nέα αρχή στο θέατρο Άλμα με τον Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο στο τιμόνι

Με τη θεατρική μεταφορά μιας σκληρής ταινίας του "Δόγματος 95", το νέο έργο του Γεράσιμου Ευαγγελάτου κι έναν μονόλογο με τη Στεφανία Γουλιώτη θα εγκαινιάσει τη σεζόν 24-25 το θέατρο Άλμα.

"Μπαμπάδες με ρούμι" κερνούν οι Ρέππας-Παπαθανασίου αυτό το καλοκαίρι

Τα ανοιχτά θέατρα της Αττικής (αλλά και της υπόλοιπης Ελλάδας) πρόκειται να υποδεχτούν αυτή τη θερινή περίοδο την επιτυχημένη κωμωδία με τους Βίκυ Σταυροπούλου, Χρήστο Χατζηπαναγιώτη, Σοφία Βογιατζάκη αλλά και τρεις νέες προσθήκες στο καστ.

Χορός επί τρία για αυτή την εβδομάδα

Μία μαμά με την κόρη της, ένα γυναικείο ensemble κι ένα χορευτικό σύνολο με έναν μη χορευτή ανεβαίνουν τις επόμενες ημέρες σε τρεις σκηνές της πόλης.