Η Καλαμάτα γιορτάζει δέκα χρόνια διεθνούς μουσικής παρουσίας και από τις 24 Αυγούστου έως τις 6 Σεπτεμβρίου 2026, φιλοξενεί τις 10ες Διεθνείς Μουσικές Ημέρες Καλαμάτας. Η επετειακή διοργάνωση του θεσμού που μέσα σε δέκα χρόνια συνεχούς παρουσίας, έχει καθιερωθεί ως ένα από τα σημαντικότερα διεθνή φεστιβάλ κλασικής μουσικής στην Ελλάδα μας δίνει την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με τους καλλιτεχνικούς διευθυντές του φεστιβάλ. Η βιολοντσελίστρια Indira Rahmatulla, ο συνθέτης Στάθης Γυφτάκης και ο βιολοντσελίστας Δημήτρης Λάμπος περιγράφουν και εξηγούν τα μυστικά και τις πρωτοτυπίες του φεστιβάλ που αποτελεί ίσως το πιο σημαντικό μουσικό γεγονός της Πελοποννήσου.
Oι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας (Κεντρική και Εναλλακτική Σκηνή) και στο Δημοτικό Ωδείο Καλαμάτας με τη φετινή διοργάνωση να αποτελεί σταθμό στην ιστορία του φεστιβάλ καθώς με αφορμή τη συμπλήρωση μιας δεκαετίας, αποτίει φόρο τιμής στους καλλιτέχνες και τα μουσικά σύνολα που συνέβαλαν στη διαμόρφωση της ταυτότητάς του, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει ένα νέο δημιουργικό κεφάλαιο μέσα από νέες διεθνείς συνεργασίες, εκπαιδευτικές δράσεις και πρωτοβουλίες.
Ξεχωριστό κεφάλαιο της επετειακής διοργάνωσης αποτελεί ο Vombyξ_01: 1ος Διεθνής Διαγωνισμός και Ακαδημία Σύνθεσης 2026, που προκηρύχθηκε από την Ένωση Ελλήνων Μουσουργών και τις Διεθνείς Μουσικές Ημέρες Καλαμάτας.
Ο Vombyξ_01 δίνει την ευκαιρία σε έξι συνθέτες να αναπτύξουν περαιτέρω τις δεξιότητές τους στη σύνθεση υπό την καθοδήγηση δύο σημαντικών και διεθνώς διακεκριμένων συνθετών της νέας γενιάς, του Miroslav Srnka και της Yiran Zhao. Μαζί με πέντε μουσικούς του συνόλου ΤΕΤΤΙΞ, που ειδικεύεται στη Νέα Μουσική, θα συνεργαστούν εντατικά για την παρουσίαση νέων έργων τους κατά την τελευταία ημέρα της Ακαδημίας.
Στην καταληκτική συναυλία, η κριτική επιτροπή θα απονείμει δύο βραβεία ανάθεσης νέων έργων αξίας 1.500€, τα οποία θα παρουσιαστούν στις 11ες Διεθνείς Μουσικές Ημέρες Καλαμάτας το 2027, συνεχίζοντας τη διαχρονική επένδυση του φεστιβάλ στη νέα μουσική δημιουργία.
Με σταθερό προσανατολισμό στην ενίσχυση της μουσικής εκπαίδευσης και της διεθνούς συνεργασίας, οι Διεθνείς Μουσικές Ημέρες Καλαμάτας, το Δημοτικό Ωδείο Καλαμάτας και η Μουσική και Καλλιτεχνική Σχολή του Nürtingen (Γερμανία) εγκαινιάζουν πρόγραμμα ανταλλαγής νέων μουσικών.
Η Συμφωνική Ορχήστρα Νέων του Nürtingen θα συνεργαστεί με τους σπουδαστές του Δημοτικού Ωδείου σε μία εβδομάδα εντατικών προβών, που θα κορυφωθεί με συναυλία στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας στις 30 Οκτωβρίου 2026, ενώ η συνεργασία θα ολοκληρωθεί με κοινή εμφάνιση στη Γερμανία.
Τη διοργάνωση συνυπογράφουν ο Δήμος Καλαμάτας, η Κοινωφελής Επιχείρηση ΦΑΡΙΣ του Δήμου Καλαμάτας, το Δημοτικό Ωδείο Καλαμάτας, η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία "Μουσικές Ημέρες" και ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων των Μαθητών και Φίλων των Δημοτικών Καλλιτεχνικών Σχολών Καλαμάτας "ΤΕΡΨΙΣ".
Είχα την ευκαιρία να μάθω λεπτομέρειες σχετικά με τη φετινή διοργάνωση συνομιλώντας με τους καλλιτεχνικούς διευθυντές του φεστιβάλ. Είναι ένα δύσκολο θέμα καθώς οι άνθρωποι αυτοί δεν υπηρετούν ένα ιδιαίτερα εύκολο ή πολύ εμπορικό είδος μουσικής οπότε έχει ενδιαφέρον να δούμε εδώ τι πρεσβεύουν οι τρεις αυτοί καλλιτέχνες που υπογράφουν με κέφι διάθεση αλλά και αφοσίωση στο έργο τους την καλλιτεχνική διεύθυνση του φεστιβάλ.
Στάθης Γυφτάκης — συνθέτης
-Η φετινή διοργάνωση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη νέα μουσική, με τον Vombyξ_01 και την Ακαδημία Σύνθεσης. Γιατί θεωρείτε σημαντικό ένα φεστιβάλ κλασικής μουσικής να επενδύει τόσο ενεργά στη σύγχρονη δημιουργία;
-Στο φεστιβάλ "Διεθνείς Μουσικές Ημέρες Καλαμάτας" εξ αρχής είχαμε θέσει σαν στόχο τη συνύπαρξη όσο το δυνατόν περισσοτέρων αισθητικών και στιλιστικών εκφράσεων της λόγιας μουσικής. Από τον πρώτο κιόλας χρόνο του φεστιβάλ φροντίσαμε να φέρουμε σε δημιουργική επικοινωνία πολλά διαφορετικά είδη, διαφορετικά στιλ και εποχές της μουσικής δημιουργίας. Ο όρος κλασική μουσική είναι εντελώς αδόκιμος μιας και "καλύπτει" μια τεράστια χρονική περίοδο που ξεκινά από τον Μεσαίωνα και φτάνει στο σήμερα, οπότε περικλείει και τη Σύγχρονη ή Μοντέρνα ή Νέα Μουσική ή όπως αλλιώς μπορεί να ονομάζεται η μουσική που δημιουργείται στο σήμερα. Απλά υπάρχει μια διεθνής "σύμβαση" για τη χρήση αυτού του όρου, ενδεχομένως ελλείψει άλλου δόκιμου όρου. Σε κάθε περίπτωση πιστεύω (σαν συνθέτης αλλά και σαν άνθρωπος), πως όλα τα φεστιβάλ κλασικής μουσικής οφείλουν να δίνουν βήμα στους νέους δημιουργούς. Πιστεύω πολύ στους νέους δημιουργούς. Χρειάζονται την υποστήριξη όλων μας γιατί φέρνουν φρέσκες ιδέες, εκφράζουν τους προβληματισμούς της εποχής τους, χρησιμοποιούν τα "μέσα" της εποχής τους και η δημιουργική τους ανησυχία είναι καθοριστική για το μέλλον του πολιτισμού, αλλά και της κοινωνίας μας. Μέσα μου υπάρχει και μια προσωπική, ηθική ανάγκη. Είναι η ανάγκη να συνεχιστεί το έργο των δικών μου μεντόρων που με στήριξαν με όλη τους την ψυχή όταν σαν νέος ξεκινούσα την πορεία μου στον χώρο της μουσικής. Και τέλος, αυτό που με γεμίζει επιπλέον ενθουσιασμό είναι το γεγονός πως αυτή η Ακαδημία Σύνθεσης πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Ένωση Ελλήνων Μουσουργών· μια Ε.Ε.Μ. η οποία φέρνει, μετά από πολλά χρόνια, νέα πνοή στη σύγχρονη μουσική δημιουργία στη χώρα μας.
-Ποιο είναι το όραμά σας για τη θέση των Διεθνών Μουσικών Ημερών Καλαμάτας στον ελληνικό και διεθνή μουσικό χάρτη την επόμενη δεκαετία;
-Στην πρώτη δεκαετία το φεστιβάλ είχε μια πολύ δημιουργική και ανοδική πορεία, απέκτησε εκατοντάδες φίλους σε όλο τον πλανήτη, μιας και έχουν φιλοξενηθεί πάνω από 100 συναυλίες με πλήθος σημαντικών δημιουργών, αλλά και νέων μουσικών από όλο τον κόσμο. Ταυτόχρονα, έχει αποκτήσει και ένα σημαντικό κοινό όχι μόνο από την Καλαμάτα, αλλά και από όλη την Ελλάδα· κοινό κάθε ηλικίας και κάθε μορφωτικού επιπέδου, αλλά και ένα κοινό από διεθνείς προορισμούς. Αυτό φυσικά δεν ήρθε ξαφνικά ή με κάποιον τρόπο "μαγικό", αλλά ήταν αποτέλεσμα της σκληρής δουλειάς μιας πολύ δημιουργικής συντροφιάς ανθρώπων. Από την αρχή ονειρευτήκαμε από κοινού το φεστιβάλ, δουλέψαμε και συνεχίζουμε να δουλεύουμε –χρόνο με τον χρόνο– σκληρά για το όραμά μας. Όλο το έργο του φεστιβάλ έχει μια γραμμική εξέλιξη και αυτή η πορεία εύχομαι να συνεχιστεί και στην επόμενη δεκαετία. Το προσωπικό μου όραμα για το φεστιβάλ είναι να καταφέρουμε να παραμείνουμε νέοι και δημιουργικοί, να στηρίζουμε την κοινή μας αγάπη για την Τέχνη και τη δημιουργία, να εμπνεύσουμε νέους ανθρώπους και να φέρουμε κοντά στην τέχνη μας όσο περισσότερο κόσμο μπορούμε. Επίσης, σε μια δύσκολη εποχή για την τέχνη και την κοινωνία, να παραμείνουμε ζωντανοί, χρήσιμοι, δημιουργικοί, να επικοινωνούμε με το παγκόσμιο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι και να αποτελούμε καταφύγιο για μια ελεύθερη διακίνηση ιδεών. Τέλος, το μόνο που –όπως και κάθε χρόνο– εύχομαι, είναι να καταφέρουμε στη δεύτερη δεκαετία μας να εξασφαλίσουμε μια πιο σίγουρη και σταθερή χρηματοδότηση.
Δημήτρης Λάμπος — βιολοντσελίστας
Το φεστιβάλ έχει εξελιχθεί σε έναν χώρο όπου η συναυλιακή εμπειρία συναντά την εκπαίδευση και τη δημιουργική συνεργασία. Ποια από αυτές τις τρεις διαστάσεις θεωρείτε ότι αποτελεί σήμερα την "καρδιά" των Διεθνών Μουσικών Ημερών;
-Οι δραστηριότητές μας, όχι μόνο ως μουσικοί, αλλά και ως διοργανωτές των "Διεθνών Μουσικών Ημερών Καλαμάτας", διαπνέονται από μία διαρκή καλλιτεχνική, αισθητική και πνευματική αναζήτηση, καθώς και από μια ειλικρινή περιέργεια να ανακαλύψουμε νέα πράγματα. Θεωρούμε, ότι αυτό που καθιστά έναν καλλιτέχνη, συνεπώς και ένα φεστιβάλ, ουσιώδη παράγοντα στο πλαίσιο της κοινωνίας είναι η ζωντανή διαλεκτική με το αντικείμενο που αποκαλούμε Τέχνη και η αλληλεπίδραση με το εκάστοτε κοινωνικό παρόν. Σημειώνοντας τα παραπάνω και γυρνώντας τώρα στην ερώτησή σας, η εμπειρία της συναυλίας, η μουσική εκπαίδευση και η συνεργασία με άλλους καλλιτέχνες είναι όλα λοιπόν εξίσου σημαντικά για εμάς και άρρηκτα συνυφασμένα αναμεταξύ τους. Δεν νοείται μουσική εκπαίδευση χωρίς τη συναυλιακή εμπειρία και τη συνεργασία με άλλους καλλιτέχνες. Επίσης, η καλλιτεχνική "τριβή" με άλλους μουσικούς αποτελεί βασικό μέσο μάθησης και συντελείται κατά τη διάρκεια της συναυλίας, είτε επί σκηνής είτε από τη θέση του ακροατηρίου. Έτσι, όλες αυτές οι διαστάσεις που αναφέρατε συνιστούν αδιάσπαστα και ισότιμα την καρδία του φεστιβάλ μας. Αυτός είναι, τουλάχιστον, ο στόχος που έχουμε θέσει στους εαυτούς μας.
-Οι διεθνείς συνεργασίες, όπως η νέα ανταλλαγή με τη Μουσική και Καλλιτεχνική Σχολή του Nürtingen, ανοίγουν το φεστιβάλ πέρα από τα όρια της Καλαμάτας. Πώς μπορεί μια τέτοια συνεργασία να αλλάξει τις προοπτικές των νέων μουσικών που συμμετέχουν;
-Κατά τα εφηβικά μου χρόνια, το Δημοτικό Ωδείο Καλαμάτας και η Συμφωνική Ορχήστρα Νέων του ωδείου είχαν μετατραπεί σε δεύτερο σπίτι μου. Ήμουν εκεί σχεδόν κάθε μέρα και πάντοτε για πολλές ώρες. Μία λοιπόν από τις σημαντικότερες εμπειρίες μου, για την οποία είμαι ακόμα και σήμερα εγκάρδια ευγνώμων, είναι ένα τουρνέ που έκανε ορχήστρα μας στη Γερμανία. Τώρα, καθηγητής βιολοντσέλου πλέον στη Μουσική και Καλλιτεχνική Σχολή του Nürtingen, είναι το λιγότερο που μπορώ να προσφέρω στους μαθητές μου και στους νεότερους σπουδαστές του Δημοτικού Ωδείου στην Καλαμάτα, να κάνουμε ένα ανάλογο κοινό ταξίδι. Η κοινωνικοποίηση μέσω της μουσικής είναι αναμφίβολα από τις σημαντικότερες διαστάσεις της μουσικής εκπαίδευσης για τους νέους. Ευελπιστώ, λοιπόν, ότι μέσα από αυτό το πρόγραμμα ανταλλαγής οι νέοι και νέες μουσικοί και των δυο σχολών να αποκομίσουν ανεξίτηλες εμπειρίες, να συνάψουν νέες φιλίες και να βιώσουν από κοινού τη μαγεία της μουσικής. Ανεξάρτητα από το αν κάποιοι από τους συμμετέχοντες γίνουν κάποτε επαγγελματίες μουσικοί, βιώματα σαν κι αυτό είναι εφόδια για ολόκληρη τη ζωή.
Indira Rahmatulla - βιολοντσελίστα
-Δέκα χρόνια μετά την έναρξη των Διεθνών Μουσικών Ημερών Καλαμάτας, ποιο θεωρείτε ότι είναι το σημαντικότερο επίτευγμα του Φεστιβάλ και ποια πτυχή της μέχρι σήμερα πορείας του σας κάνει προσωπικά περισσότερο περήφανη;
-Αυτά τα δέκα χρόνια υπήρξαν ένα σπουδαίο ταξίδι, γεμάτο όνειρα, σκληρή δουλειά και, φυσικά, πολλές δυσκολίες. Όλα αυτά συνέβαλαν στο να διαμορφωθούμε σε αυτό που είμαστε σήμερα. Είμαι πολύ περήφανη που, ως Φεστιβάλ, καταφέραμε να διατηρήσουμε ακέραιες τις αρχικές μας αξίες, το όραμα και τους στόχους με τους οποίους ξεκινήσαμε. Με τα χρόνια δημιουργήσαμε μια μεγάλη ποικιλία μουσικών εμπειριών, συχνά σε διάλογο με διαφορετικές μορφές τέχνης, και κάθε νέο εγχείρημα μοιάζει να ανοίγει ακόμη περισσότερο χώρο στη φαντασία μας, κάνοντάς μας να θέλουμε να εξερευνούμε, να δημιουργούμε και να προσπαθούμε για κάτι περισσότερο. Πιστεύω ότι έχουμε διαμορφώσει έναν πολύ αυθεντικό πυρήνα για το Φεστιβάλ και αυτό μας δίνει τη δύναμη να συνεχίζουμε μπροστά και να εξερευνούμε τα όρια όσων μπορούμε να παρουσιάσουμε και να μοιραστούμε με το κοινό μας. Ίσως, όμως, αυτό που με συγκινεί περισσότερο είναι η κοινότητα που αναπτύχθηκε φυσικά γύρω από το Φεστιβάλ. Αυτή η κοινότητα μάς έχει διαμορφώσει και έχει καταστήσει δυνατά πολλά από όσα κάνουμε. Κάθε άνθρωπος που έχει υπάρξει μέρος του Φεστιβάλ, είτε πάνω στη σκηνή είτε ως διδάσκουσα ή διδάσκων στα masterclasses μας είτε ως μαθήτρια ή μαθητής, έχει αφήσει ένα μικρό κομμάτι της καρδιάς του στην Καλαμάτα. Κατά κάποιον τρόπο, όλα αυτά τα κομμάτια έχουν συσσωρευτεί με τα χρόνια και συνεχίζουν να κρατούν ζωντανή τη ζεστασιά του Φεστιβάλ. Στην καρδιά όλων αυτών βρίσκεται η περιέργεια και η αγάπη για τη μουσική που μας κινητοποιούν. Μετά από δέκα χρόνια, νομίζω πως αυτό είναι που με κάνει περισσότερο υπερήφανη: το ότι καταφέραμε να δημιουργήσουμε έναν χώρο όπου αυτή η περιέργεια, αυτή η αγάπη και αυτό το αίσθημα κοινότητας μπορούν να συνεχίσουν να αναπτύσσονται.
-Ως ενεργή μουσικός και Καλλιτεχνική Διευθύντρια, τι θα θέλατε να προσφέρει το Φεστιβάλ στους νέους μουσικούς που συμμετέχουν στα masterclasses και στα εκπαιδευτικά του προγράμματα, πέρα από την καθαρά τεχνική κατάρτιση;
-Κάτι που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό είναι να δίνουμε στους νέους μουσικούς την ευκαιρία να τολμούν να ξεπερνούν τα όρια μιας απομονωμένης τεχνικής δεξιοτεχνίας και να κατανοούν αυτό που προσπαθούμε να μοιραστούμε μέσα από το Φεστιβάλ: την ιδέα του να εξελίσσεσαι σε έναν συνειδητοποιημένο και ενεργό άνθρωπο, σε κάποιον που αντιλαμβάνεται ότι η μουσική υπάρχει μέσα σε ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο. Η ατμόσφαιρα γενναιοδωρίας τόσο στη μουσική πράξη όσο και στα μαθήματα, σε συνδυασμό με το υπέροχο περιβάλλον των χώρων που φιλοξενούν τις δράσεις μας στην Καλαμάτα και τη μοναδική ενέργεια των ανθρώπων που πλαισιώνουν το Φεστιβάλ, δημιουργούν, για μένα, έναν πολύτιμο συνδυασμό. Έναν χώρο όπου όλοι μπορούν να μοιραστούν έναν τρόπο ζωής και δημιουργίας που διαμορφώνεται από την περιέργεια, την πειθαρχία και τη σκληρή δουλειά. Τελικά, θα ήθελα το Φεστιβάλ να αποτελέσει έναν χώρο που διευρύνει την οπτική τους, καλλιεργεί την περιέργειά τους και τους αφήνει με μια βαθύτερη αίσθηση σύνδεσης τόσο με τη μουσική όσο και με τους άλλους ανθρώπους.
