Η φωνή του μπορεί να αποτελέσει το τέλειο παράδειγμα παύλα επιχείρημα για τους παραγωγούς που ψάχνουν ερμηνευτές με ιδιαίτερη χροιά, από εκείνες που μπορεί το αυτί να αναγνωρίσει από την πρώτη κιόλας νότα. Ένας αστικός μύθος (ή και όχι), θέλει τον Matt Berninger των The National να έχει μάθει μπιλιάρδο από τον Neil Armstrong που ήταν φίλος του θείου του, όταν ήταν παιδί. Στη μουσική ωστόσο, είναι αυτόφωτος και τόσο ταλαντούχος, ώστε η γραφιστική που σπούδασε να αποτελέσει ένα πολύ μικρό, υποτυπώδη πρόλογο στο βιβλίο της ζωής του με πρωταγωνίστρια τη μουσική. Παρόλα αυτά, στη βιντεοκλήση που κάναμε με αφορμή τη σόλο εμφάνισή του στο φετινό Ejekt Festival, η συζήτηση δεν περιστράφηκε μόνο γύρω από αυτήν· όπως έχει συνηθίσει τους φανς του, επέλεξε να εκφραστεί χωρίς κανένα φίλτρο.
>Το δεύτερο σόλο άλμπουμ σου ονομάζεται "Get Sunk". Δεδομένου του ότι δεν υπάρχει ομώνυμο κομμάτι, από πού προήλθε ο τίτλος και τι σημαίνει;
Είναι ένα απόσπασμα από το τραγούδι Times of Difficulty. Αυτό το κομμάτι υπήρχε εδώ και αρκετό καιρό. Kατά τη διάρκεια της πανδημίας δεν έγραφα, πέρασα μια πολύ δύσκολη φάση κατάθλιψης και άγχους και αυτό εννοώ με το "Get Sunk". Ωστόσο, ο εν λόγω δίσκος αφορά κυρίως τα χρόνια που πέρασαν, είναι σα να κοιτάζω πίσω και να προσπαθώ να καταλάβω ποιος είμαι. Ποιος ήταν αυτός ο τύπος που νόμιζε ότι ήταν τόσο άφθαρτος και μετά κατέρρευσε; Και τώρα που ξαναβρήκα τον εαυτό μου, αναρωτιέμαι "τι οδήγησε σε αυτό;" Πλέον πάντως, αναγνωρίζω ότι νιώθω πολύ πιο υγιής και μάλλον ικανοποιημένος ή έστω κάπως ολοκληρωμένος έχοντας ζήσει αυτή την εμπειρία. Έμαθα πολλά.
>Περνάς τη δημιουργική αδράνεια και ξαφνικά, τέσσερα χρόνια αργότερα, επιστρέφεις με δύο συνεχόμενα άλμπουμ για τους National και ένα ακόμη σόλο. Πώς πάει κανείς από το 0 στο 100;
Δεν ήμουν στο μηδέν. Ήταν από μηδέν έως ένα. Μετά, λίγους μήνες αργότερα, έφτασε στο δύο. Τόσο αργή ήταν η εξέλιξη. Η κατάθλιψη εμφανίστηκε σταδιακά, μετά υπήρξε μια περίοδος που ήταν σα να βρισκόμουν κάτω από το νερό, με άγχος και αϋπνία- σκέψου κάτι σαν κρίση πανικού διάρκειας 8 μηνών. Μου έφυγε σιγά-σιγά, όπως η διαδικασία βρασμού. Πήρε πολύ καιρό μέχρι να σβήσει εντελώς η φλόγα και να σταματήσει. Στα 2 άλμπουμ των National που ανέφερες ήταν σα να βρισκόμουν στη μέση της κατσαρόλας, μέσα στο καυτό νερό που έβραζε. Έγραφα πολλά από αυτά και προσπαθούσα να βγω από εκεί. Προσπαθώ πια να μην πηγαίνω πιο γρήγορα από ό,τι θέλω. Το πρόβλημα προκλήθηκε μάλλον επειδη πήγαινα πολύ γρήγορα, έκανα πάρα πολλά πράγματα και εκτροχιάστηκα. Μου πήρε πολύ καιρό να "ξαναφτιάξω το αυτοκίνητο και να μάθω να οδηγώ ξανά". Έκτοτε όμως, παραμένω στο δρόμο.
>Ποτέ δε δίστασες να ανοιχτείς και να μιλήσεις για τις πολύ προσωπικές σου στιγμές. Υποθέτω ότι ήταν μια συνειδητή επιλογή, αλλά θα το ξαναέκανες;
Κι όμως, θα έλεγα ότι δεν ήταν συνειδητή. Είχα γονείς και αδέρφια που μπορούσα να πω τα πάντα -ακόμα μπορώ- και το έκανα. Ανέκαθεν δηλαδή έλεγα τα πάντα σε όλους. Βασικά όχι ακριβώς, αλλά όμως λέω πολλά πράγματα φωναχτά. Ύστερα, το να γίνεις καλλιτέχνης σου δίνει μια δικαιολογία για να είσαι έτσι. Στην πραγματικότητα, προσφέρει μια κάλυψη κατά την οποία μπορείς να εκφράζεσαι και μετά να λες κάτι του στυλ "είναι απλά το τραγούδι μου", ενώ η αλήθεια είναι άλλη. Οπότε νομίζω ότι οι καλλιτέχνες, κατά κάποιον τρόπο, δημιουργούν τέχνη για να λένε κρυφά την αλήθεια. Στους εαυτούς τους κατά βάση.
>Κάποτε είπες ότι γράφεις καλύτερα όταν νιώθεις λίγο τρομοκρατημένος. Υπήρχε κάτι που φοβόσουν όταν έγραψες το "Get Sunk";
Ωραία ερώτηση αυτή. Νομίζω πως όταν το είπα, εννοούσα ότι δημιουργείς τα καλύτερα πράγματα όταν ανησυχείς μήπως είναι κακά. Όμως, η πιο ενδιαφέρουσα τέχνη είναι όταν κάνεις κάτι και σκέφτεσαι, "Δεν ξέρω αν μπορώ να το καταφέρω αυτό", σωστά; Και συχνά δεν μπορείς. Τότε είναι επίσης που απογοητεύεσαι από εκεί που δεν το περιμένεις. Και εκεί είναι που συμβαίνει η αληθινή τέχνη. Το να προσπαθώ να γράψω ένα ακόμη τραγούδι όπως αυτά που γράφω, σα να είναι βαρετό, δε νομίζεις; Είναι σα να προσπαθείς να ξαναζωγραφίσεις έναν πίνακα που ζωγράφισες, γιατί να το κάνεις αυτό; Όταν πατάς πάνω σε λεπτό στρώμα πάγου που μπορεί να σπάσει, είναι που νιώθεις ότι πραγματικά πατινάρεις. Το να κάνεις κάτι που απλά ξέρεις, δεν είναι τέχνη αν δεν είναι εκπληκτικό ή αν δεν εμπεριέχει κάποιο είδος ανακάλυψης. Αλλιώς απλώς παράγεις μαζικά προϊόντα. Και εγώ προσπαθώ πάντα να τα αποφεύγω.
>Και πώς αποφασίσεις ποιο προορίζεται για τους National, ποιο για εσένα και ποιο για τους EL VY;
Το μόνο πράγμα που το καθορίζει είναι, ποιο όνομα αναγράφεται στον φάκελο από τον οποίο επιλέγω να ξεκινήσω. Έχω φακέλους που γράφουν "Aaron Dessner", "Scott Devendorf" και ένα σωρό ακόμη. Όποιον κι αν διαλέξω, από όποιον φάκελο κι αν παίρνω υλικό, αυτό καθορίζει τι είναι, δεν το προσεγγίζω διαφορετικά. Δε σκέφτομαι ποτέ, "α, δουλεύω πάνω σε τραγούδια με τον Aaron ή τα παιδιά από τους The National". Αν και είμαι πολύ ικανοποιημένος με τους National, είναι καλό να κάνεις κι άλλα πράγματα, εκτός, γιατί διαφορετικά, αρχίζεις πραγματικά να πέφτεις στην παγίδα του "προσπαθώ να γράψω τραγούδια ως ο Matt Berninger των National". Αυτό είναι κακό για έναν συνθέτη, όπως και για έναν ηθοποιό που νιώθει ότι επιστρέφει στον ίδιο χαρακτήρα και την ίδια ταινία ξανά και ξανά, ενώ δεν το θέλει. Συνεπώς, η διαδικασία δεν αλλάζει. Ακούω μουσική, γράφω και φτιάχνω ένα κολάζ από σκέψεις που δείχνουν κάτι πρώτα στον εαυτό μου. Προφανώς όλα αυτά ακούγονται διαφορετικά λόγω της χημείας που δημιουργείται από τη δουλειά όλων των άλλων που μεσολαβεί.
>Ποιο είναι το πιο όμορφο πράγμα που σου έχει πει ποτέ κάποιος για τη φωνή σου; Μερικές φορές όταν τραγουδάς, προσωπικά νιώθω σα να μου ψιθυρίζεις στο αυτί.
Σε πολλά τραγούδια είμαι ένας αρκετά ανατριχιαστικός τύπος. Οπότε εξαρτάται από το ποιο τραγούδι θέλεις να ακούς ακριβώς δίπλα στο αυτί σου! (γέλια) Νομίζω ότι κάθε καλλιτέχνης θα απαντούσε το ίδιο, το να σου πουν ότι η τέχνη που δημιούργησες τους βοήθησε να ξεπεράσουν μια πολύ δύσκολη περίοδο. Πρόσφατα μου είπαν κάποιες γυναίκες ότι γέννησαν ακούγοντας τους National, επειδή η χροιά στη φωνή μου λέει, ηρεμεί τα μωρά στη μήτρα. Λειτουργεί καταπραϋντικά. Οπότε θα μπορούσα να γίνω μια ντούλα (σύμβουλος τοκετού) που τραγουδά. Είναι σπουδαίο για μένα να διαπιστώνω ότι τα τραγούδια μου αποτελούν πρώτη επιλογή για τέτοιου είδους εμπειρίες ή για οτιδήποτε άλλο, όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου ή ένας δύσκολος χωρισμός, μια νέα ερωτική σχέση. Να μπορώ δηλαδή να γίνομαι, όχι ακριβώς προσωπικό soundtrack, αλλά μέρος της χημείας των πραγματικών σκαμπανεβασμάτων στη ζωή τους. Μου έρχονται δάκρυα στα μάτια όταν σκέφτομαι ότι μπορεί να προσφέρω λίγη παρηγοριά. Κι εγώ με τη σειρά μου νιώθω λιγότερο μόνος στον κόσμο όταν π.χ. είμαι σε μια υπέροχη φάση και μπορώ να το γιορτάσω με τους αγαπημένους μου καλλιτέχνες.
>Δε γίνεται να μη σε ρωτήσω: Πώς προέκυψε η συνεργασία με την Taylor Swift;
Όπως όλους τους συνεργάτες μας, έτσι και την Taylor τη γνωρίσαμε τυχαία. Τη συναντήσαμε στο SNL, ενώ την είχα γνωρίσει καμιά δεκαπενταετία πριν σε μια εκδήλωση στο Λος Άντζελες. Τότε μου είπε ότι ήξερε απ᾽έξω όλους τους στίχους μας- ούτε εγώ δεν τους ξέρω! (γέλια) Οπότε, όταν επικοινώνησε με τον Aaron κατά τη διάρκεια της πανδημίας, δε μας εξέπληξε. Αυτό μόνο συνέβη, ήμασταν φανς ο ένας του άλλου, και το ίδιο ισχύει με όλους τους υπόλοιπους συναδέλφους που έχουμε συνεργαστεί. Συναντιόμαστε κάπου, λέμε "ας κάνουμε κάτι μαζί" και το κάνουμε.
>Τι να περιμένουμε από το live σου στο Ejekt Festival στις 15 Ιουλίου;
Οι εμφανίσεις που κάνω εκτός των National είναι διαφορετικές. Αισθάνομαι κάπως πιο οικεία και άνετα, και έτσι φαίνονται. Και με τους National έτσι είναι, απλώς σε άλλη κλίμακα. Όταν είμαι σόλο, κοιτάω τους ανθρώπους στα μάτια πολύ περισσότερο, θα έλεγα ότι είμαι πιο παρών, πιο εκεί στην στιγμή. Δεν είμαι τόσο ο τύπος από τους National, οπότε μπορώ να είμαι ο Matt Berninger για λίγο.
