Πίσω στο 2018, όταν παρουσίασες το Κάκτοι Ι, γιατί αποφάσισες ότι θα ήταν μια δημιουργική ιστορία σε συνέχειες; Και τι τροφοδότησε την τριλογία που ολοκληρώνεται τώρα με το ΕΡ Κάκτοι ΙΙΙ, στα χρόνια τα οποία μεσολάβησαν;
Μπήκαμε στο στούντιο καλοκαίρι του 2016 ώστε να γράψουμε βάσεις (μπάσο και τύμπανα) για τον προσωπικό δίσκο που ετοίμαζα πριν ακόμα κυκλοφορήσει το άλμπουμ Λάρβα (2015). Επειδή όμως μελετούσα καθημερινά πολλές ώρες για το δίπλωμα στην κλασική κιθάρα και ήμουν και εργαζόμενη μητέρα, κατάλαβα πως δεν είχα ούτε τον χρόνο, ούτε την ενέργεια να ολοκληρώσω ό,τι ξεκίνησα. Έτσι αποφάσισα να το σπάσω σε δύο μέρη. Κυκλοφόρησε το 2018 το Κάκτοι Ι, ένα ΕΡ 5 τραγουδιών, και το 2020 το Κάκτοι ΙΙ –ένα ΕΡ 6 τραγουδιών. Το τρίτο μέρος ήρθε από μόνο του, από όσα τραγούδια ξέμειναν πίσω, που όμως ανήκαν σε αυτή την ομάδα: βασανισμένα κι ακανθώδη.
Τα τραγούδια της τριλογίας Κάκτοι είναι παλιά τραγούδια που είτε δούλεψα μουσικά και επεξεργάστηκα στιχουργικά δεκάδες φορές μέχρι να πω τετέλεσται, είτε αφορούσαν τόσο προσωπικά γεγονότα, ώστε είχα αμφιβολία αν έπρεπε να τα μοιραστώ. Μάλιστα, η επεξεργασία τους λειτούργησε θεραπευτικά για μένα. Τα σπάργανα κάποιων από αυτά βρίσκονται στο μακρινό 1993, μερικά είναι από το 2004, άλλα από το 2010. Μόνο το "Μαύρο Ροζ" (2018) και το "Generation Χ" (2024) είναι πρόσφατα τραγούδια. Από διεστραμμένο χιούμορ τα βάφτισα "Κάκτοι". Γιατί με βασάνισαν πολύ.
Την Κυριακή 15/3 ξανανεβαίνεις στη σκηνή, παρέα με τον Νίκο Γρηγοριάδη μα και με άλλους καλεσμένους, σ' έναν από τους ιδιαίτερους χώρους της Αθήνας –το "Tiki Bar". Πώς έγινε αυτή η επιλογή; Και πώς να φανταστούμε τη βραδιά που τόσο ευφάνταστα έχεις ονομάσει "Κοντσέρτο Για Κεραία Και Κάκτους";
Το "Tiki Bar" είναι ένας όμορφος χώρος που δεν θυμίζει μουσική σκηνή. Δεν μυρίζει μαγαζίλα που μου καίει τον λαιμό όταν μπαίνω μέσα. Όταν παίζεις ακουστικά, με μία ή δυο κιθάρες, βοηθάει πολύ να είναι οικείος και ζεστός ο χώρος, φτιαχτικός και για τον καλλιτέχνη και για τους θαμώνες. Στις 15 Μαρτίου η βραδιά θα είναι Κυρμιζή-Γρηγοριάδης. Διαλέξαμε ο καθένας από 10 τραγούδια της δισκογραφίας μας, προσθέτοντας και αυτά από το πρόσφατο Κάκτοι ΙΙΙ. Προσκεκλημένος μας θα είναι ο Κώστας Παρίσσης από τα Υπόγεια Ρεύματα. Ο Κώστας είχε κάνει ένα πολύ ενδιαφέρον radio version στο "Κοράλι", το 2002.

Ξέρεις, οι κάκτοι είναι φυτό που δεν απολαμβάνει μεγάλης δημοφιλίας –αρκετοί τσινάνε με το που τους βλέπουν, κυρίως λόγω των αγκαθιών. Είχες/έχεις κάκτους στο σπίτι σου; Τι σε κάνει να τους αγαπάς, κυριολεκτικά, αλλά και πιο μεταφορικά;
Είναι περίεργη ιστορία το πώς απέκτησα κάκτους στο μπαλκόνι μου. Όταν είχαμε τη Μυρτώ μωρό, δεν ήθελα να βάλω πλαστικά πλέγματα στα κάγκελα –για αισθητικούς λόγους. Έτσι σκέφτηκα να βάλω κάκτους, για να μην πλησιάζει το παιδί και να μη με απασχολούν πολύ με τη φροντίδα τους. Δεν ήξερα ότι ανθίζουν. Υπέροχα κρίνα σε έντονα χρώματα! Οπότε για εμένα ήταν αποκάλυψη ο κύκλος της ζωής τους. Θυμάμαι ακόμα τη στιγμή που έχω στο ρηλάξ τη Μυρτούλα, την κουνάω με το πόδι και γράφω τα στιχάκια από το "Της Καρδιάς Μου Οι Κάκτοι", κοιτάζοντας εκστατικά τους κάκτους στο μπαλκόνι μου.
Αισθητικά είναι τα πιο άρτια φυτά. Είναι ποπ φυτά! Έχουν σαφές περίγραμμα και σχήμα. Αντέχουν σε ακραίες καιρικές συνθήκες. Είναι επίτευγμα και μυστήριο της φύσης η ύπαρξή τους. Όταν έψαξα στο Google, έμαθα πως είναι και σύμβολο υπερνίκησης, εσωτερικής δύναμης και ικανότητας αναγέννησης μετά από δυσκολία. Έτσι, σε πολλές κουλτούρες, το άνθος του κάκτου συμβολίζει την υπομονή, την αντοχή, την προσωπική βελτίωση, αλλά και την απροσδόκητη ομορφιά που μπορεί να αναδυθεί εν μέσω αντιξοοτήτων. Το γεγονός ότι ορισμένοι χρειάζονται μέχρι και 15 χρόνια για να ανθίσουν είναι μια ζώσα μεταφορά για τη ζωή, όπου η υπομονή και η επιμονή ανταμείβονται με στιγμές εξαιρετικής ομορφιάς.
Συνδέθηκα τόσο πολύ ψυχικά με τους κάκτους γιατί μου αποκάλυψαν τον δρόμο και το νόημα της ζωής μου ήδη από το μακρινό 2004, όταν μετρούσα πίκρες και απογοητεύσεις στην επαγγελματική μου πορεία. Σημασία έχει να ανθίζεις ακόμα κι αν δεν το δει κανείς, να αντέχεις, να μεγαλώνεις, αργά αλλά σταθερά. Μπορεί να μου πήρε χρόνια να ολοκληρώσω μερικά τραγούδια, όμως τελικά άνθισαν σαν του κάκτου τον κρίνο, ενάντια σε όλες τις πιθανότητες. Κι εγώ επιβίωσα στον χώρο κι ας ήμουν μεταξωτή! Κάπως έτσι οι κάκτοι έγιναν η μοίρα μου.
Πριν το Κάκτοι ΙΙΙ, εντωμεταξύ, κυκλοφόρησες το ψηφιακό single "Όλα Πάνω Στο Δέλτα" (2024), το οποίο σε βρήκε να ξανασυνεργάζεσαι με δισκογραφική εταιρία μετά από κάμποσα χρόνια. Αλλά οι Κάκτοι ΙΙΙ είναι –και πάλι– μια ανεξάρτητη έκδοση. Δεν έμεινες ευχαριστημένη από το πείραμα; Ή δεν έχει νόημα, πια, η στέγαση σε δισκογραφική;
Υπέγραψα σε δισκογραφική εταιρία γιατί όλοι μου έλεγαν πως το υλικό μου είναι πολύ mainstream για να είμαι ανεξάρτητη καλλιτέχνιδα, αλλά και γιατί κουράστηκα να τα κάνω όλα μέτρια και να εξαντλώ τη δημιουργική μου ενέργεια εκτός μουσικής. Κάθε άνθρωπος γεννιέται με ένα συγκεκριμένο ποσό ενέργειας στη ζωή του και πρέπει να το διαχειριστεί με σύνεση. Όμως η συνεργασία αποδείχτηκε ένα φιάσκο κι εγώ θυμήθηκα ξανά γιατί αποφεύγω τις δισκογραφικές εταιρίες και τους ανθρώπους της.
Υπέγραψα τον Οκτώβριο και τον Ιανουάριο είχε ήδη λήξει η συνεργασία μας. Όταν δεν υπάρχει σεβασμός και συνεννόηση, δεν μπορεί να υπάρξει συνεργασία. Λυπάμαι μόνο το τραγουδάκι μου, που πήγε άκλαφτο ενώ ήταν καλό και θα μπορούσε να έχει έναν μεγαλύτερο κύκλο ζωής. Επέστρεψα λοιπόν στην ανεξαρτησία μου με μεγαλύτερη ζέση. Και ξέρεις κάτι; Μπορεί να κουράζομαι πολύ, μπορεί να τα κάνω όλα μετρίως, μέτρια και μετρημένα, αλλά είναι το δικό μου ψωμί, στο δικό μου τραπέζι και το κόβω με το δικό μου μαχαίρι.

Στο "Generation X" μπαίνεις κι εσύ σε μια συζήτηση που στην Ελλάδα είναι μάλλον εισαγόμενη, αλλά σίγουρα μας απασχολεί σε διάφορες διαβαθμίσεις ήδη από την εποχή των Nirvana: Μπούμερς, γενιά Χ, μιλένιαλς, ζούμερς (πλέον). Βρίσκεις νόημα και αλήθεια σε τέτοιες διακρίσεις; Αλλάζουν τόσο γρήγορα οι γενιές, όσο θέλουν αυτές οι έννοιες να πιστέψουμε;
Βλέπω πώς αλλάζουν οι γενιές στην κόρη μου και στους μαθητές μου. Τα άτομα διαμορφώνονται από τις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές συνθήκες του καιρού τους. Σαφώς και υπάρχουν εξαιρέσεις, αλλά και πάλι, με κάποιον τρόπο, είμαστε όλοι κουρδισμένοι στην εποχή μας. Υπάρχει μια κοινή συνισταμένη όσων μεγάλωσαν στην ίδια γενιά. Ένας κώδικας συνεννόησης, όπως μεταξύ αδερφών που μεγάλωσαν στην ίδια οικογένεια.
Το "Generation X" είναι δοσμένο με χιούμορ, ωστόσο προβαίνει σε πικρές διαπιστώσεις –ότι "δεν ζήσαμε λιγάκι", ότι κλαίμε τα όνειρά μας, ότι η ζωή αρχίζει και μας τρομάζει. Αισθάνεσαι έτσι; Και τι κάνουμε, λοιπόν, εάν πράγματι "πέρασε η σειρά μας"; Το παλεύουμε ή αποσυρόμαστε;
Έτσι αισθάνομαι. Πέρασα τα νιάτα μου χωμένη σε ένα στούντιο. Μετά, έκανα παιδί στα 28 και έπρεπε να αναθρέψω το παιδί μου. Έπειτα, μόλις η Μυρτώ πήγε πρώτη δημοτικού, έμπλεξα με την κιθάρα και χρωστούσα πεντάωρη μελέτη 365 μέρες τον χρόνο από το 2012 έως το 2019, δουλεύοντας το απόγευμα σε ωδεία. Τα τελευταία 25 χρόνια δεν έχω πει βαριέμαι, δεν έχω τι να κάνω. Όλο χρωστάω κάτι.
Κι επειδή είμαι σε κρίση μέσης ηλικίας και σε φάση μελαγχολίας λόγω της ζοφερής επικαιρότητας, η πρώτη μου σκέψη είναι πως η σιωπή είναι η μόνη αξιοπρεπής στάση. Μάλιστα, έχω προετοιμαστεί ψυχικά γι' αυτό το ενδεχόμενο γράφοντας (στο Κάκτοι ΙΙΙ) το "Τα Τραγούδια Γίνονται Άστρα", και το "Τίποτα Πια", δυο τραγούδια αποχαιρετιστήρια. Η δεύτερή μου σκέψη είναι να ελπίζω και να το παλέψω όπως το πάλεψα έως τώρα, γιατί από παιδί πάντα πίστευα στα θαύματα… Η τρίτη είναι πως η σιωπή είναι βολική. Ζωή σημαίνει φασαρία. Κάθε μέρα που ξημερώνει τα βλέπω διαφορετικά. Δεν ξέρω πού θα κάτσει η μπίλια.

Γράφοντας για τους Κάκτους ΙΙΙ, ο Αντώνης Ξαγάς έκανε κι αυτός το χιούμορ του, λέγοντας ότι στην περίπτωσή σου οι λέξεις "μπλου", "τζην" και "τσέπη" θεωρούνται ταμπού. Είναι αλήθεια, όμως, ότι στις περισσότερες συνεντεύξεις θα πέσει μια ερώτηση ή, έστω, μια αναφορά "Στην Πίσω Τσέπη Του Blue Jean". Σε κουράζει αυτό; Ή το βρίσκεις συγκινητικό, με την έννοια ότι για κάποιους παραμένει μια σταθερή άγκυρα μέσα στα χρόνια;
Δεν θα με κούραζε τόσο, αν παίζονταν και άλλα μου τραγούδια. Αυτή η εμμονή, όμως, με κάνει να νιώθω παγωμένη στον χρόνο και πως μάταια γράφω, αφού το σουξέ μου είναι τραγούδι του Νίκου. Με ακυρώνει σαν δημιουργό. Είναι θέμα εγωισμού; Μπορεί, μα έτσι νιώθω. Έπειτα είναι καταθλιπτικό να σε ξέρουν μόνο από αυτό το τραγούδι που τραγούδησες στα άγουρα είκοσί σου και να λένε όλοι πού χάθηκε αυτή, ενώ είμαι εδώ, πιο δημιουργική και ικανή από ποτέ.
Πήραν την υπόσχεση σαν ώριμη εκτέλεση. Αλλά εδώ καθορίζουμε τις τύχες μας με πολιτικές υποσχέσεις και μόνο… Από την άλλη κι εγώ σαν ακροατής συχνά πιάνω τον εαυτό μου να ακούει μόνο συγκεκριμένους δίσκους της Björk, της Tori Amos κλπ. Τέλος, είναι όπως είπες συγκινητικό που έστω κι ένα τραγούδι που τραγουδάω έχει αγγίξει κάποιους ακροατές. Πολλοί καλλιτέχνες δεν έχουν αυτήν την τύχη. Κι αυτό το ζήτημα το βλέπω αναλόγως του πώς θα ξυπνήσω.
Φέτος, μέσα σ' όλα, συμπληρώνονται και 30 χρόνια από το Κοντσέρτο Για Σοκολάτα Και Τριαντάφυλλα (1996), με το οποίο σε γνωρίσαμε. Σε ενδιαφέρουν τέτοιες στρογγυλές επέτειοι; Σκοπεύεις κάπως να το γιορτάσεις;
Κανονικά πρέπει να με ενδιαφέρουν. Και για καλλιτεχνικούς και για οικονομικούς λόγους. Ιδανικά πρέπει να ανακεφαλαιοποιήσω το Κοντσέρτο κάνοντας μια συναυλία αφιερωματική, την οποία θα την ηχογραφήσω και θα την κυκλοφορήσω –αυτή τη φορά κρατώντας τα δικαιώματα των μάστερ, γιατί από τη στιγμή που η Virgin συγχωνεύτηκε με τη Minos EMI κάπου το 2004 δεν έχω πάρει ούτε ένα ευρώ. Να κάνω tribute στον εαυτό μου, δηλαδή, όπως κάνουν οι "σωστοί" Καλλιτέχνες! Όμως και μόνο στη ιδέα γελάω πικρά.
Το Κοντσέρτο είναι αυτό που είναι γιατί είχα τη λάμψη και την άγνοια των 20 μου χρόνων, γιατί το έφτιαξαν ο Νίκος Γρηγοριάδης με τον Χρυσόστομο Μουράτογλου, γιατί έκλαιγα μπροστά στο μικρόφωνο, γιατί με κορόιδευαν οι μουσικοί που ήμουν ένα φοβισμένο μόμολο, γιατί ο Γιώργος Λάνθιμος έκανε εκείνα τα βίντεο κλιπ, γιατί έτυχε τότε να ανοίξει το Mad ΤV και να τα παίζει νυχθημερόν, γιατί με λίγα λόγια ήταν κουρδισμένο κι αυτό, κι εγώ, και όλοι μας, στην εποχή μας. Τα tribute μου δημιουργούν μια κάποια θλίψη. Πολύ πιθανόν να το κάνω! Ή και όχι! Να μπω στη σιωπή και σιωπή να γίνω! Είναι κι αυτό ένα από τα θέματα που εξαρτώνται από το πώς θα σηκωθώ από το κρεβάτι μου το πρωί. Κι έτσι ίσως περάσει το 2026 και δεν θα ισχύει η μαργαριταρένια επέτειος. Βλέπεις γιατί μου παίρνει μια ζωή να γράψω ένα τραγούδι; Κάκτος έγινα κι εγώ!
