© Χάρης Ακριβιάδης
Με μεγάλη επιτυχία διοργανώθηκε για 4η συνεχή χρονιά, το διήμερο 24-25/1, ο κύκλος "Piano Days" του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.
Η πυκνότητα των δράσεων σε αίθουσες συναυλιών και φουαγιέ περιελάμβανε από παρουσιάσεις νέων πιανιστών και ρεσιτάλ καταξιωμένων ερμηνευτών (Ελλήνων και ξένων) ή ακόμη πολυπιανιστικών συνόλων μέχρι προβολή ταινίας με ζωντανή μουσική και επιμορφωτικά παιχνίδια γνώσεων. Ως μόνη ένσταση καταθέτουμε την ανάγκη ενός προγραμματικού τεύχους λεπτομερέστερου από το -δωρεάν διανεμόμενο- πολυτελές, αλλά δυσανάλογα μεγάλο δίφυλλο με τα απολύτως απαραίτητα.
Εύλογα τα φώτα και της φετινής αυτής γιορτής του πιάνου στράφηκαν στην παρουσία μερικών πολύ αξιόλογων ξένων πιανιστών. Κυρίως δε στο ρεσιτάλ στην "Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης" (24/1) του εκλεκτού Ελβετού πιανίστα Φραντζέσκο Πιεμοντέζι, τον οποίο είχαμε απολαύσει το περασμένο καλοκαίρι στο Ηρώδειο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, ως σολίστ στο 2ο Κοντσέρτο για πιάνο του Λιστ σε συναυλία της Ορχήστρας Δωματίου της Ευρώπης υπό τον Κωνσταντίνο Καρύδη.
Όπως και τότε, αν όχι ακόμη περισσότερο, ο Πιεμοντέζι μάγεψε με τη μουσικότητα και το εξαιρετικό φινίρισμα των ερμηνειών του.
Αρχικά προσφέρθηκε μία από κάθε άποψη συναρπαστική εκτέλεση της 18ης Σονάτας του Σούμπερτ, έργου που επανακάμπτει ολοένα και συχνότερα τα τελευταία χρόνια στις συναυλιακές αίθουσες. Τόσο η στοχαστική/ποιητική όσο και η πιο δραματική/σκοτεινή διάσταση του εκτενούς μυστηριώδους έργου (που συχνά αποκαλείται "Φαντασία") αναδείχθηκαν ισορροπημένα, με αγωγικά πλαστικότατες ταχύτητες, λεπταίσθητες διακυμάνσεις δυναμικής, αμέτρητες φωτοσκιάσεις και πρωτοφανές βάθος λεπτομέρειας, κυρίως όμως με σπάνια ρευστότητα και ευελιξία αφήγησης. Παλλόμενη από ευγενές συναίσθημα, η ερμηνεία κύλησε αβίαστα, φώτισε τις διακριτικές μεταπτώσεις διαθέσεων, ηχώντας διαρκώς απίστευτα εκφραστική!
Ακολούθησε μία έξοχη απόδοση του 1ου μέρους "Ελβετία" από τα συνολικά 3 της συλλογής "Χρόνια προσκυνήματος" του Λιστ. Η ποιητικότητα της προσέγγισης συνοδεύθηκε, ή ορθότερα εμπλουτίσθηκε, από τη γλαφυρή ανάδειξη των αντιθέσεων των κομματιών που ο συνθέτης συνδέει με διάφορα λογοτεχνικά έργα, συμπεριλαμβανομένων αναφορών σε Γκαίτε, Βύρωνα, Σίλλερ και Σενανκούρ.
Ήδη από το εναρκτήριο "Παρεκκλήσι του Γουλιέλμου Τέλλου" (που ήχησε με μια τραγική εσωτερικότητα), αυτός ο αντιπροσωπευτικός του ρομαντισμού περίπλους σε θέματα από την ιστορία και τη φύση της Ελβετίας αποδόθηκε με μεγάλη πιανιστική τέχνη (τι λαμπρό αριστερό χέρι, τι κλιμακώσεις δυναμικής!) και εκφραστικότητα. Πόση γαλήνη απέπνεε η "Λίμνη της Βάλλενστατ", πόση ευαισθησία επενδύθηκε στο "Ποιμενικό", πόση μελαγχολία στην "Κοιλάδα του Όμπερμαν", πόση ένταση στην "Καταιγίδα", πόση μεγαλοπρέπεια στις ακροτελεύτιες "Καμπάνες της Γενεύης"! Άλλοτε παστέλ, άλλοτε δραματική, σταθερά ποιητική και με αίσθηση της μελωδικής γραμμής και του ύφους της μουσικής, η ερμηνεία του δημιουργούσε εικόνες και προκαλούσε συναισθήματα, χωρίς να καταχράται (ή να φείδεται) δεξιοτεχνικών υπερβολών και αφηγηματικής ευφράδειας! Μία μοναδική εμπειρία στο ημίφως της μεγάλης αίθουσας…
Στις δικαιολογημένες θερμότατες επευφημίες του κοινού ο Πιεμοντέζι αντιχάρισε δύο καθηλωτικά ανκόρ, το Χορικό "Wachet auf, ruft uns die Stimme" ("Ξυπνήστε, μας καλεί η φωνή") BWV 645 του Γ.Σ. Μπαχ στη μεταγραφή του Βίλχελμ Κεμπφ (που είχε προσφέρει και το καλοκαίρι στο ακουστικά απρόσφορο Ηρώδειο) και τα "Πυροτεχνήματα" του Ντεμπυσσύ.
Την επομένη (25/1) παρακολουθήσαμε στην "Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος" το ρεσιτάλ του νεαρού Αυστριακού πιανίστα Λούκας Στέρνατ. Έναν ακριβώς χρόνο μετά την ακύρωση λόγω ασθενείας της προγραμματισμένης εμφάνισής του στην ίδια αίθουσα και στο πλαίσιο του ιδίου κύκλου, ο νεαρός καλλιτέχνης (που ανήκε στους ECHO Rising Stars της περσινής σαιζόν) έκανε το αθηναϊκό του ντεμπούτο με δύο εξαιρετικά απαιτητικά έργα, την τελευταία, 21η Σονάτα του Σούμπερτ και την 8η Σονάτα του Προκόφιεφ.
Σε αμφότερα, πέρα από ένα μεγάλο, πλούσιο ήχο, ο πανύψηλος και ταχέως ανερχόμενος 25χρονος σολίστ επέδειξε σαφή δεξιοτεχνική άνεση, υψηλό βαθμό συγκέντρωσης και σπάνια ικανότητα ανάδειξης του μουσικού συντακτικού.
Αυτές οι αρετές δικαίωσαν, πάντως, κυρίως την 8η Σονάτα του Προκόφιεφ, με την οποία ολοκλήρωσε το πρόγραμμά του. Η σονάτα αυτή αποτελεί την τελευταία της τριλογίας των 3 "σονατών του πολέμου", που ο Σοβιετικός συνθέτης έγραψε στα δύσκολα χρόνια του Β’ παγκοσμίου πολέμου.
Ο Στέρνατ φώτισε επαρκέστατα και με σεβασμό στις λεπταίσθητες αγωγικές ενδείξεις την ιδιότυπη δραματουργία της, που μορφοποιείται μέσω μιας θεματικής και ρυθμικής πολυπλοκότητας, κυρίως δε μέσω της εναλλαγής λυρικών θυλάκων και ρωμαλέων, εμβατηριακής στιβαρότητας φορτίσεων. Η γλαφυρή απόδοση της γεμάτης ένταση, "εσωτερικής" διαδρομής της, από το στοχαστικό λυρισμό των αρχικών μερών μέχρι το θριαμβικό τελικό vivace, βασίσθηκε σε στέρεη τεχνική, ρευστότατη φραστική (χωρίς μεγαλόπρεπες χειρονομίες ή καταχρήσεις αιχμηρότητας) και ευπρόσδεκτη αίσθηση των αντιθέσεων.
Η (δεξιο)τεχνική άνεση αποτελεί πάλι μόνο ένα από τα προαπαιτούμενα για μια επιτυχημένη εκτέλεση της 21ης Σονάτας του Σούμπερτ. Η ανήσυχη δραματουργία δεν δικαιώνεται εδώ μέσα από την έντονη προβολή των αντιθέσεων, όσο μέσα από τη μετάδοση και νοηματοδότηση, με αφηγηματική ευφράδεια, των αμφίσημων διαθέσεων της.
Αξιοποιώντας σχετικά αργά τέμπι και μια πεντακάθαρη άρθρωση (θαυμάσιες τρίλιες!), η αρκετά αναλυτική ερμηνεία που πρότεινε ο Στέρνατ ήχησε ενίοτε λίγο εγκεφαλική. Παρά το προσεγμένο legato της μελωδικής γραμμής και την επαρκή ρευστότητα αφήγησης, έλειψε ένας πιο αβίαστα σταθμισμένος τονισμός των στιγμών ορμής/έντασης μέσα σ’ένα προεξαρχόντως μελαγχολικό/νοσταλγικό περιβάλλον. Ο χρόνος και οι (κάθε λογής) εμπειρίες θα εξελίξουν σίγουρα αυτήν την πολλά υποσχόμενη, πλην συναισθηματικά ακόμη κάπως άγουρη αναμέτρηση με ένα έργο-σταθμό για την πιανιστική φιλολογία του ρομαντισμού (και όχι μόνο).
Η καθαρότητα και ειλικρίνεια του συναισθήματος πρόβαλαν, αντιθέτως, πολύ πειστικότερα στην εκτός προγράμματος "Σερενάτα" (Ständchen), πιανιστική μεταγραφή από τον Λιστ του 4ου από τα τραγούδια που συνθέτουν το περίφημο "Κύκνειο άσμα" του Σούμπερτ.
Κεντρική φωτογραφία: Ο Ελβετός πιανίστας Φραντσέσκο Πιεμιοντέζι κατά τη διάρκεια του ρεσιτάλ του στο πλαίσιο των "Piano days" του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών ("Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης", 24/1) © Χάρης Ακριβιάδης
Διαβάστε Επίσης
