Πασχαλινές συναυλίες με λατρευτικούς ύμνους, αλλά και με άσματα της Άνοιξης

Συγκρίσιμες μόνο με τα προγράμματα που γιορτάζουν τα Χριστούγεννα και την έλευση του Νέου Έτους, οι Πασχαλινές συναυλίες αποτελούν έναν ιδιαίτερο μουσικό κόσμο, με μικρή διάρκεια ζωής: συνήθως, δηλαδή, εκκινούν γύρω στο Σάββατο του Λαζάρου –ή λίγο πριν– κρατώντας ως τη Μεγάλη Πέμπτη, οπότε και κορυφώνεται το Θείο Δράμα. Θεμέλιό τους, άλλωστε, είναι η κατάνυξη της Μεγάλης Εβδομάδας. Παράλληλα, όμως, συμβαδίζουν και με τον ερχομό της Άνοιξης, δίνοντας την ευκαιρία να αναλογιστούμε τον άρρηκτο, παμπάλαιο δεσμό μεταξύ του θρησκευτικού μηνύματος της Ανάστασης και της αγαλλίασης για την αναγέννηση της Φύσης.

Έτσι, έχοντας κατά νου αυτόν τον διττό χαρακτήρα της συγκεκριμένης εποχής, οι Σπύρος & Μάκης Καραβιώτης προσκαλούν το κοινό στην αίθουσα διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης Λίλιαν Βουδούρη του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής (Μέγαρο Μουσικής, Πέμπτη 10/4) για το "Ω! Γλυκύ μου Έαρ": μια βραδιά όπου βυζαντινοί ύμνοι και τροπάρια της Μεγάλης Εβδομάδας συναντούν το έργο "Θεογεννήτωρ Μαρία" του Αγιορείτη μοναχού Γεράσιμου Μικραγιαννανίτη, όπως μελοποιήθηκε από τον Μάριο Τόκα. Τις ενορχηστρώσεις υπογράφει ο μαέστρος/πιανίστας Γιώργος Τσοκάνης, ο οποίος θα δώσει και το παρών με το συνθεσάιζέρ του, παρέα με τον πρωτοψάλτη Γρηγόριο Κακούρη.

Τα φώτα της εποχιακής δημοσιότητας, βέβαια, εστιάζουν ιδιαίτερα στο 3ο Φεστιβάλ Λατρευτικής Μουσικής, το οποίο συνδιοργανώνει η Εθνική Λυρική Σκηνή και το Υπουργείο Πολιτισμού, σε καλλιτεχνική διεύθυνση Γιώργου Κουμεντάκη. Οι δύο προηγούμενες εκδοχές (2022, 2024) βρήκαν θερμή στήριξη από το κοινό, πράγμα που επιτρέπει τώρα στον θεσμό να επανέλθει ακόμα πιο πολυπρόσωπος, προσφέροντας πάνω από 40 εκδηλώσεις, οι οποίες αναμένεται να λάβουν χώρα σε εκκλησίες, σε μουσεία, σε αρχαιολογικά τοπόσημα, αλλά και σε συναυλιακές σκηνές. Η εκκίνηση θα γίνει το Σάββατο του Λαζάρου (12/4) και η διάρκεια προβλέπεται πενταήμερη (ως και τη Μεγάλη Τετάρτη 16/4), ενώ η είσοδος θα είναι ελεύθερη –με προκρατήσεις για την αίθουσα "Σταύρος Νιάρχος" και για την Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (ΚΠΙΣΝ), με απλή σειρά προτεραιότητας για τους υπόλοιπους χώρους.

Η παλέτα του φετινού φεστιβάλ αγκαλιάζει μεγάλο φάσμα ήχων από το διεθνές και το εγχώριο ρεπερτόριο, φέρνοντας δίπλα-δίπλα τον Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ και τον Τζον Τάβενερ με Έλληνες συνθέτες σαν τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Παναγιώτη Λευθέρη. Στόχος είναι μια εμπειρία συνυφασμένη με το κλίμα κατάνυξης των ημερών, η οποία θα αναδείξει θρησκευτικές έννοιες με ευρύτερο κοινωνικό περιεχόμενο, σαν π.χ. την ευλάβεια, την εξιλέωση ή τη συγχώρεση. 

Από το πολύ πλούσιο πρόγραμμα στεκόμαστε ιδιαίτερα στην πρόταση της χορωδίας ΜusicAeterna Byzantina "Πόρνη Προσήλθε Σοι", που τελεί υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Θεόδωρου Κουρεντζή (14/4, Παλαιό Χρηματιστήριο Αθηνών), στη συναυλία "Ο Άγιος του Έρωτα", η οποία φιλοδοξεί να ανοίξει διάλογο μεταξύ Βασίλη Τσιτσάνη και Βυζαντίου μέσω της φωνής της Δήμητρας Γαλάνη (13/4, προαύλιο Μουσείου Ακρόπολης), στην όπερα για παιδιά "Ο Κατακλυσμός του Νώε" του Μπέντζαμιν Μπρίττεν, που ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα (14 & 15/4, θέατρο "Ολύμπια"), στη συναυλία των Μιχάλη & Παντελή Καλογεράκη "Στ' Όσιου Λουκά το Μοναστήρι" (15/4, Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων), στη "Συμφωνία του Χριστού" της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης (16/4, Εθνική Λυρική Σκηνή) και στην παράσταση της βουλγάρικης γυναικείας χορωδίας Βάνια Μονέβα (16/4, Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ).

Ωστόσο, ο πασχαλινός μίτος της σεζόν δεν περιορίζεται στο φεστιβάλ, μα ξετυλίγεται και με διάφορες μικρότερης κλίμακας συναυλίες. Ανήμερα Κυριακή των Βαΐων (13/4), ας πούμε, η Ιn Εxcelsis Οrchestra καταλαμβάνει τη σκηνή της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Μεγάρου για την παράσταση "Ἡ Ἀγάπη ἔξω βάλλει τόν φόβον". Πρόκειται για συλλογή εκκλησιαστικών ύμνων της Εβδομάδας των Παθών και της Ανάστασης, οι οποίοι εστιάζουν ιδιαίτερα στις Μυροφόρες: τις γυναίκες που, σύμφωνα με τη θρησκευτική μας παράδοση, ακολουθούσαν πιστά τον Ιησού, φροντίζοντας ν' αλείψουν με μύρα το σώμα του μετά τη Σταύρωση. Κατόπιν, τη Μεγάλη Δευτέρα 14/4, έρχεται η σειρά της Καμεράτα - Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, η οποία καταλαμβάνει την αίθουσα "Χρήστος Λαμπράκης" του Μεγάρου Μουσικής ώστε να παρουσιάσει το αριστουργηματικά δραματοποιημένο ορατόριο "Η Ανάσταση" του Γκέοργκ Φρίντριχ Χαίντελ, με μαέστρο τον Γιώργο Πέτρου. 

Την ίδια μέρα, στο θέατρο "Παλλάς", η Γλυκερία στήνει τη σπέσιαλ συναυλία "Ω Γλυκύ Μου Έαρ" με λατρευτικούς ύμνους και με τραγούδια της Άνοιξης, έχοντας στο πλάι της τον Παντελή Θαλασσινό, αλλά και τον ηθοποιό Λεωνίδα Κακούρη. Η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών, πάλι, προτείνει "Σκέψεις για το Θείο Πάθος" σε όσους προσέλθουν στο αμφιθέατρο "Ιωάννης Δεσποτόπουλος" του Ωδείου Αθηνών, ρίχνοντας το βάρος της στη λόγια ευρωπαϊκή διάσταση της Εβδομάδας των Παθών. Αντιθέτως, στην αίθουσα διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Μεγάρου, η Μαρία Σουλτάτου θα ταξιδέψει σε "Δρόμους Βυζαντινούς", στεκόμενη τόσο σε τραγούδια εμπνευσμένα από τη θρησκευτικότητα του εγχώριου Μεσαίωνα, όσο και σε σπουδαία έργα του νεότερου Ελληνισμού σαν τον "Επιτάφιο" του Γιάννη Ρίτσου, όπως τον μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης.

Έπειτα, το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης 15/4, επιστρέφει η καθιερωμένη (από το 2017) συναυλία "Midnight Bach", με την Ίρις Λουκά στο βιολί και στη βιόλα, η οποία θα διεξαχθεί στον Φιλολογικό Σύλλογο "Παρνασσός", πάντα σε ταιριαστώς κατανυκτική ατμόσφαιρα, με χαμηλό φωτισμό. Ξεχωριστό ενδιαφέρον, όμως, έχει και το διήμερο "Δος Μοι Τούτον Τον Ξένον" (15 & 16/4, στο Σπίτι του Ελύτη), με έργα Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ και Γιώργου Κουρουπού. Πρωταγωνιστές του θα είναι η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου (πιάνο), η Ιουλίτα Ηλιοπούλου (απαγγελίες) και ο βαρύτονος Άγγελος Χονδρογιάννης (τραγούδι). Οι εορταστικές παραστάσεις ολοκληρώνονται τη Μεγάλη Τετάρτη 16/4 στην κεντρική σκηνή του Μεγάρου, με μια λαμπρή συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών (σε διεύθυνση Γιώργου Βράνου), χωρισμένη σε δύο μέρη: στο πρώτο θα παρουσιαστεί το έργο του Δημήτρη Σκύλλα "The Judgement Day", ενώ το δεύτερο αφιερώνεται στο "Ρέκβιεμ" του Andrew Lloyd Webber –του συνθέτη πίσω από πασίγνωστα μιούζικαλ σαν το "Cats" ή το "Φάντασμα της Όπερας".