Ένα μνημειώδες πιανιστικό έργο του Keith Jarrett ξανά στην αγορά

Η δεκαετία του ’70 ήταν πραγματικά περίοδος αποκάλυψης για τον πιανίστα της τζαζ Keith Jarrett και ανακάλυψης του ταλέντου του από το διεθνές μουσικόφιλο κοινό που, στο πρόσωπο και την τέχνη αυτού του μεγάλου μουσικού συνειδητοποιούσε πως η δημιουργική μουσική μπορούσε να κινηθεί πέρα από στενά όρια και περιοριστικές ετικέτες και να να γίνεται κτήμα ευρύτερων ακροατηρίων που δεν ακολουθούσαν καθιερωμένες ιδιωματικές κατευθύνσεις.

Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’70 τα σόλο πιανιστικά κοντσέρτα ήταν σχεδόν αποκλειστικό προνόμιο της κλασικής μουσικής. Με τον Keith Jarrett όμως, και με τις Εκδόσεις Σύγχρονης Μουσικής (όπως είναι η πλήρης ανάπτυξη του ονόματος της δισκογραφικής εταιρίας ECM) τα σόλο πιανιστικά κοντσέρτα – και μάλιστα με αυτοσχεδιαστικό χαρακτήρα – άνοιγαν μια νέα κατεύθυνση. Ξεκινώντας με το «Solo Concerts: Bremen / Lausane» το 1973 και συνεχίζοντας με το αριστουργηματικό (και top seller) «The Koln Concert» το 1975, το όνομα του Jarrett πήγε πολύ ψηλά στο μουσικό στερέωμα – παράλληλα και σε συνδυασμό με τις άλλες (πιο τζαζικές) δράσεις και ενέργειές του με τα κουαρτέτα του.

Henry Leutwyler / ECM Records

Ο Keith Jarrett ήταν σαφώς σούπερ σταρ στα seventies – όμως αυτό δεν σημαίνει πως δεν ήταν προκλητική ή και παρακινδυνευμένη ενέργεια να εκδοθεί ένα 10απλό άλμπουμ του το 1978, με πέντε σόλο κοντσέρτα του που δόθηκαν τον Νοέμβριο του 1976 στην Ιαπωνία (στις 5/11 στο Κυότο, στις 8/11 στην Οζάκα, στις 12/11 στη Ναγκόγια, στις 14/11 στο Τόκυο και στις 18/11 στο Σαππόρο). [Δόθηκαν και άλλα κοντσέρτα, όμως στο άλμπουμ μπήκαν μόνο αυτά τα πέντε].

Η γενική παρατήρηση για το παίξιμο του Jarrett εκείνη την εποχή στα live του είναι ότι ανάμεσα στο μυαλό του μουσικού / αυτοσχεδιαστή και στα ακροδάχτυλα των χεριών που αγγίζουν τα πλήκτρα υπάρχουν στιγμές που πραγματικά γίνεται ολόκληρη μάχη για να μας δώσουν το επιθυμητό αποτέλεσμα λύτρωσης και ομορφιάς. Το «έργο», κάθε φορά, χτίζεται από την αρχή και ο Jarrett χρησιμοποιεί όλα τα όπλα που διαθέτει – αλλά και αυτά που του διατίθενται από την αλληλεπίδραση με το κοινό. Αυτή, πάντα, καταγράφεται υποδόρεια και αντικατοπτρίζεται στο τελικό χειροκρότημα που, συνήθως, είναι γενναιόδωρο.

Ακούγοντας – για πολλοστή φορά εγώ, στο βάθος του χρόνου – αυτά τα κοντσέρτα του Keith Jarrett έχω την αίσθηση πως η ως άνω διαδικασία δεν σταματάει μέσα στα χρονικά όρια ενός κοντσέρτου. Για την ακρίβεια, το ταξίδι συνεχίζεται από κοντσέρτο σε κοντσέρτο και από πόλη σε πόλη, η μουσική γίνεται όλο και πιο όμορφη κάθε φορά. Γι’ αυτό έχει σημασία να κάτσει και ν’ ακούσει κανείς αυτούς τους 10 δίσκους, από την αρχή ως το τέλος. Ανταμοίβεται, σίγουρα, αισθητικά…

Φυσικά, το άλμπουμ «Sun Bear Concerts» (που εισάγεται από την AN Records) είναι μια ακριβή έκδοση – έτσι ακριβή και απλησίαστη ήταν και όταν πρωτοκυκλοφόρησε το 1978. Είναι όμως μια έκδοση επιθυμητή από κάθε άποψη. Και στην επιθυμία πως να βάλει κανείς όρια;